SIRADAKİ HABER

Elektrik arzında tüketiciye ulaşan sistemin belkemiği olarak nitelendirilen ve üreticiler ile tedarikçilerin buluştuğu nokta olan toptan elektrik piyasası, ağırlıklı olarak şirketler arasında yapılan ikili anlaşmalarla işliyor.

İleriye yönelik kontratların yer aldığı söz konusu anlaşmalar, şirketlerin pozisyonlarını ve risklerini yönettikleri, piyasaya ve tüketicilere karşı taahhütlerini yerine getirmelerini bir esasa bağladığı sözleşmeler olma özelliği taşıyor.

Sektör yetkilileri, bu yıl için 50 milyar kilovatsaati bulan ikili anlaşmanın yapıldığı toptan elektrik piyasasında son dönemde yaşanan bazı kontrat iptallerini ve etkilerini, AA muhabirine değerlendirdi.

"CİDDİ KREDİBİLİTE SORUNU YARATIR"

Enerji Ticareti Derneği (ETD) Başkanvekili Mustafa Karahan, şu anda ikili anlaşmalarını iptal etmeye başlayan veya bunu düşünen birkaç şirket olduğunu, bu yaklaşımın piyasada zincirleme bir etkiye sebep olabileceğini söyledi.

İkili anlaşmaları iptal eden şirketler açısından ciddi bir kredibilite sorunu oluşacağına dikkati çeken Karahan, şu değerlendirmeyi yaptı:

"Bu iptaller başka şirketlerle devam ederse, ikili anlaşmalar piyasasını tamamen öldürecek. Bundan sonra ikili anlaşma yapılacak olsa bile şirketler 'teminatsız yapamayız' demek zorunda kalacaklar, fakat bu da maliyetleri çok artıran bir durum. O yüzden, 2006'dan beri gelişen bir piyasa vardı ve şimdi bu piyasayı bitirebilecek bir senaryo ile karşı karşıyayız. Geçen yıl ikili anlaşmalarda megavatsaat başı fiyatların 160-180 lira civarında olduğu biliniyor. Şu an piyasada fiyatlar 300 liranın üzerinde. Artık ikili anlaşması olmayan şirketler Enerji Piyasaları İşletme AŞ'den (EPİAŞ) enerji almak zorunda kalacakları ve EPİAŞ'tan alınan elektriğin parası ertesi gün hemen ödenmesi gerektiği için ciddi bir nakit akışı gerekiyor. Bu da yine maliyetlerin artışına sebep olacak bir durum. Öte yandan, bu şirketlerde çalışan yüzlerce insan var ve bunlar için de ciddi bir kariyer kaygısı ortaya çıkması söz konusu."

"EN BÜYÜK ZARARI TÜKETİCİ GÖREBİLİR"

Elektrik Üreticileri Derneği Başkanı Cem Aşık da toptan elektrik ticaretinde sadece ikili anlaşma yoluyla satış fiyatını yönetmenin "risk yönetmek" anlamına gelmediğine dikkati çekerek, söz konusu iptallerin "yanlış kontrat yaptım" demek olduğunu vurguladı.

Aşık, bu hareketi birkaç şirket başlatmış olsa da alım anlaşmaları iptal olan şirketlerin üstlerine binecek olan büyük nakit ihtiyacını karşılamakta zorlanabilecekleri ve satış yükümlülüklerini yerine getiremeyecek hale gelebileceklerini anlattı.

Zincirleme etkisi olacağı öngörülen bu tür davranışların toptan elektrik pazarını tamamen öldüreceği ve gelecek birkaç yıl enerji piyasa katılımcıları arasında güven ortamının kurulamaması sonucu doğuracağını aktaran Aşık, şunları kaydetti:

"Önümüzdeki dönemde ticarethane ve sanayi tüketicilerine tarife dışında serbest elektrik tedariğini yapılamaz hale geleceği de düşünülüyor. Yani en büyük zararı tüketici görebilir. Bu nedenle tüm şirketlerin sözleşmelerdeki yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirmeleri ve şartlara uymaları büyük önem taşıyor. Şirketlerin bugün uğrayabilecekleri zarar, uzun dönemdeki itibar kayıpları ve 2006'dan beri elde edilen tüm kazanımların kaybedilmesinin yanında çok daha küçük kalacaktır."

"ESKİYE DÖNMEK BELLİ BİR SÜRE İSTER"

Deloitte Türkiye Enerji ve Doğal Kaynaklar Endüstrisi Lideri Elif Düşmez Tek ise tüm enerji emtia maliyetlerinde ciddi bir volatilite gözlemlendiğine işaret etti.

Özellikle doğalgaz yakıtlı santrallerin üretim maliyetlerinin bir anda öngörülemeyecek şekilde yükseldiğini belirten Tek, şunları söyledi:

"Buna karşılık piyasa katılımcılarının kendi aralarında yaptıkları anlaşmalar, bu üretim maliyetlerini karşılayamacak seviyede kaldı. Bu da söz konusu iptallere neden oldu. Fiyat stabilizasyonu ve öngörülebilirliğinin ciddi anlamda düşmüş olmasından kaynaklanan güven bunalımı işlemlerin daha kısa vadeli devam etmesine sebep oluyor. Fiyat değişkenliğinden kaynaklanan maliyet farklarının kullanıcılara yansıtılması ihtiyacı sebebiyle taraflar değişken enerji maliyetlerine maruz kalıyor olacaktır. Sorunun çözümü, ancak kalıcı fiyat istikrarının sağlanması ve bunun sonucunda güvenin yeniden tesis edilmesine bağlıdır."

Kur istikrarının ithalata dayalı enerji sektörü açısından olmazsa olmazlar arasında olduğunu belirten Tek, "Fiyat istikrarının sağlanmasından sonra orta/uzun vadeli anlaşmaların eski seviyelerine dönmesi için belli bir süre geçmesi gerektiğini de unutmamak gerekir." dedi.

Tek, enerji piyasasının tüm halkalarında arz-talep dengesine dayalı fiyatlandırma prensiplerinin işlerlik kazanması ve öngörülebilirliğin sağlanması gerektiğini de kaydetti.

Toptan elektrik piyasasında, ikili anlaşmalarla aktif olarak ticaret yapan yaklaşık 100 şirket bulunuyor.

 

Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları'nı ve Gizlilik Sözleşmesi'ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

BU EKRANI KAPATMAK İÇİN TIKLAYIN!
SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!(0)
* Yorum kurallarını okumak için tıklayınız!