Sudan tasarruflu Ziya Bey mucizesi!
Dünya kavrulurken Türkiye az suyla yetişen buğdayı buldu. İlk sipariş Afrika'dan geldi
EBRU ERDOĞAN/HT GAZETE
Küresel ısınma nedeniyle sıklaşan kuraklıklarla savaş için iki yıl önce Kuraklık Test Merkezi'ni kuran Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, burada en az suyla yetişen hububat ürünlerini bulmak için Ar-Ge çalışmaları yapıyor. Bulunan üç çeşit tohumdan Sudan'a 10 bin ton gönderildi ve ekimi yapıldı.
Dünya, ABD'de yaşanan kuraklığa bağlı olarak hububat fiyatlarındaki artışı konuşurken Konya'da, mümkün olduğunca az suyla da yetişen buğday tohumlarının Ar-Ge'si yapılıyor. Kuraklığa dayanıklı üç çeşit buğday, yılda ortalama 25 mililitre yağışın düştüğü Sudan'da tarımsal üretim için umut oluyor.
Konya'da bulunan ve bünyesinde Kuraklık Test Merkezi'nin kurulduğu Uluslararası Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürü Yüksel Kaya, 2010'da açılan enstitüde iki yıldır kuraklığa dayanıklı buğday tohumlarını araştırdıklarını söyledi. Geçtiğimiz yıl 12 bin buğday çeşidi üzerinde çalıştıklarını anlatan Kaya, "Bu yıl bunu 100'e indirdik. Gelecek yıl bu 100 çeşidi ekip araştırmayı sürdüreceğiz. Birkaç yıl içinde de kurak topraktan güçlü çıkan tohumlar için tescil alacağız" dedi.
SUYUN YARISI YETİYOR
Normalde buğdayın verimli şekilde yetişebilmesi için 600-700 mililitrelik suya ihtiyacı olduğunu belirten Kaya, kuraklığa dayanıklı olanlara ise 350 mililitrenin yettiğini söyledi. Bunu 200 mililitreye indirmek için ekimlerin sürdüğünü dile getiren Kaya, şöyle devam etti: "200 mililitrenin altında yağış, üretim için ciddi kuraklık anlamına geliyor. Yağış fazla olduğunda bu tohumlar olumsuz etkilenmiyor. Kuraklığa dayanıklı buğdayın verimi daha düşük; normalde dekar başına 300-400 kilogram ürün alırken, bu 200 kilolar civarına düşüyor. Ancak, kuraklık olduğunda bütün ürün yanıyor. Küresel ısınma da giderek kuraklığı artırıyor. Hiç ürün alamamaktansa kurak yerlerde bu tohumları kullanmak daha karlı." Yağışın az olduğu ülkelerde kullanılmak üzere ABD ve Avrupa'nın da bulunduğu 50 ülkeyle Tarım Bakanlığı bünyesinde 25 yıldır devam eden bir çalışmanın olduğunu anlatan Kaya, Kazakistan, İran, Pakistan, Türkmenistan, Azerbaycan ve Gürcistan'da Türk buğdayların kullanıldığını da sözlerine ekledi.
10 BİN TON BUĞDAY GİTTİ
Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEM) yetkililerinden alınan bilgiye göre Sudan'a iki yılda 10 bin ton kuraklığa dayanıklı buğday tohumu gönderildi. Bunun geri dönüşlerini almaya başladıklarını ve ülke için daha iyi tohumların araştırmasının da sürdüğünü ifade eden TİGEM yetkilisi, şunları söyledi: "Sudan'da yıllık ortalama yağış, 25 milimetre. Bizde bazı bölgelerde bazen günde 80 mililitre yağış düşüyor. Buğday kuraklığa dayanıklı olsa da hiç su vermeden yetişmesi tabii mümkün değil. Bu nedenle Sudan'daki Ziya Bey-98, Basri Bey-95 ve Kaşif Bey adlı üç çeşit yazlık buğdayı toprağa ektik. Verimleri de gayet iyi."
'KÖTÜMSERLİK ARTIRDI'
Hububat fiyatlarının kötümserlik nedeniyle arttığını dile getiren Sezon Pirinç Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Erdoğan, Türkiye'nin bundan etkileneceğini düşünmediğini söyledi. Erdoğan, "Rusya ve Ukrayna'dan da kuraklık haberleri geliyor. Ama rekoltenin çok düşük olacağını öngöremeyiz. Kuraklık sürerse TMO'nun fiyat desteğiyle Türkiye'de bu sorun aşılır" dedi.
'MISIRDA ÜRETİM YETER'
Nişasta ve Glikoz Üreticileri Derneği (NÜD) Başkanı Rint Akyüz de bu yıl Türkiye'deki mısır üretiminin tüketime yeterli olacağını söyledi. Hayvan yemi olarak ithal edilen mısırdaki fiyatların da etkilemeyeceğini ifade eden Akyüz, "Çünkü bu mısır dahilde işleme rejimi kapsamında geliyor. Yani yüksek olursa ihraç ettiğiniz ürünün fiyatı da yükselir. Üretici bu durumdan etkilenmez" diye konuştu.
