Fed faiz artışı Türkiye'yi nasıl etkiler?
ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz kararı tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de merakla bekleniyordu. Peki Fed'in faiz artırımları Türkiye'yi nasıl etkileyecek?
ABD Merkez Bankası'nın (Fed) tüm dünyayı yakından ilgilendiren faiz kararı bu akşam açıklandı. 10 yıl aradan sonra geçen yıl aralık ayında değişikliğe giderek faiz artıran Fed bu akşam da faiz artışına gitti. Fed faizleri 0.25 puanlık artırarak yüzde 0.50-0.75 aralığına çıkardı. Fed ayrıca 2017 yılında 3 kez faiz artırımı yapılabileceği sinyallerini verdi.
Peki Fed'in faiz artırım kararları Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeleri nasıl etkileyecek?
Bu sorunun cevabı Fed'in geçmiş yıllarda yapmış olduğu faiz artırımlarında bulmak mümkün. Fed, Şubat 1994-Mart 1995 döneminde toplam 7 kez artırıma giderek faizleri yüzde 3'ten yüzde 6'ya çıkardı. Nisan 1997-Mayıs 1997 tarihleri arasında ise Fed, tek seferde yaptığı artırımla faizi yüzde 5.31'den yüzde 5.50'ye yükseltti.
Temmuz 1999-Temmuz 2000 döneminde ise Fed, aldığı 6 faiz artırım kararıyla faizi yüzde 4.76'dan yüzde 6.50'ye taşıdı. Fed'in en uzun soluklu faiz artırım süreçlerinden biri Haziran 2004-Ağustos 2006 tarihleri arasında yaşandı. Bu süreçte Fed, 17 faiz artırım kararı alıp faizi yüzde 1'den yüzde 5.25'e çıkardı. Bu sıkılaştırma hareketinin yaşandığı dönemde uzun yıllar sonra tek partili hükümete sahip olunması ve Avrupa Birliği'ne uyum sürecinin hızlanmasının Türkiye'nin küresel şoklara karşı dayanıklılığını arttı. Öyleki Fed'in bu dönemde ilk faiz artırımı kararı aldığı 30 Haziran 2004'te 1.4930 TL olan dolar kuru, ABD'de faizlerin yüzde 5.25'e ulaştığı 2006 yılının Ağustos ayını 1.4750 TL seviyelerinden tamamladı. Yani Fed'in 4.25 puanlık faiz artırımı yaptığı dönemde dolar, Türk Lirası karşısında yüzde 1.5'e yakın değer kaybetti.
Temmuz 1999-Temmuz 2000 döneminde ise Fed'in 6 faiz artırımı sonrası dolar, içeride 1 yıllık bir süreçte yüzde 51 değer kazandı. Nisan 1997-Mayıs 1997'deki tek faiz artırımı kararının olduğu süreçte dolar Türkiye'de yüzde 10 yükseldi. Şubat 1994-Mart 1995'teki faiz artırımlarında ise dolar, TL karşısında yüzde 142 değer kazandı. Ancak bu dönemde Türkiye ekonomisinin içinde bulunduğu durum ve ardından yaşanan ekonomik kriz de unutulmamalı.
1 DOLAR KAÇ LİRA OLDU? 1 EURO KAÇ LİRA OLDU?Fed'in son faiz artırımı kararı aldığı Aralık 2015'ten bu yana dolar, TL karşısında yüzde 17 civarı değer kazandı.
"DOLARIN DEĞER KAZANACAĞI BİR DÖNEME GİRDİK"
Işık FX Analisti Gizmen Nalbantlı, Fed kararıyla ilgili olarak HABERTURK.COM'a şu değerlendirmede bulundu: "FED yılın son toplantısında 25 baz puan faiz artırarak beklentiyi karşıladı. Faiz kararından daha önemli olan 2017 tahminleri ise 2 faiz artışından 3 faiz artışına revize edildi. Ekonomik aktiviteye dair yorumlarda iyileşme görülürken, Trump etkisi ile piyasa bazlı enflasyon ölçümlerinde kayda değer bir artış olduğu ifade edildi. Büyüme ve enflasyon tahminlerinde ise revize oldukça düşük. Trump’ın teşvik paketinin büyüme ve enflasyona yapacağı etki tahminlerde gözükmüyor. Mart toplantısında bunların devreye girmesi ve istihdam piyasasına katkı yapacağı algısının oluşması ile birlikte FED önümüzdeki yıl daha şahin olabilir.
Karar sonrası basın toplantısında açıklamalar yapan FED Başkanı Yellen, metine paralel olarak ekonomini iyi performans göstermeye devam edeceğini, iş gücü koşullarının güçleneceğini belirtti. FED’in net bir şekilde önünü görmeden faiz patikasında daha agresif bir politika izlemeyeceği görülüyor. Yellen’ın özellikle üzerine vurgu yaptığı verimlilik ve üretkenlik artışı, Trump’ın ekonomiyi desteklemesi koşuluyla sağlanabileceğine yönelik bir beklenti var. Bu da toplantıdan FED adına çıkardığımız en olumlu sonuç.
2017 yılında 3 faiz artışı öngörüsü ile birlikte doların dünyada değer kazanmaya devam edeceği bir döneme girmiş bulunmaktayız."
