İngiliz asilzadesi Rolls Royce'un Almanlaşma hikâyesi

EN BÜYÜK PAZAR ÇİN VE ABD
Tüm otomobiller gibi Rolls Royce’un da en büyük pazarı ABD. Çin’in büyük bir pazar olarak devreye girmesiyle birlikte satışlardaki oranı yüzde 30’a düşmüş olsa da en büyük pazar hâlâ ABD. İkinci sırada ise Çin var. Çin Rolls Royce satın almada ABD’lilere her yıl biraz daha yaklaşıyor. Bunu takip eden pazar ise Avrupa. Avrupa’daki satışların yarıya yakını ise İngiltere’de. Ortadoğu’da da satış rakamları oransal olarak hayli iyi görünüyor.

ISMARLAMANIN SONU YOK
Rolls Royce’un “Ismarlama” bölüm başkanı Gavin Hartley ile ısmarlama otomobil üzerine uzun uzun sohbet ettik. Gavin’e göre Rolls Royce’da ısmarlama otomobilin sınırı yok. Her şeyi yapabiliyorlar. Bir müşteri rujunun renginde bir otomobil istemiş. Chanel’den ruju almışlar ve aynı rengi üretmişler. Bir diğeri ise atının. En sevdiği şarabın renginde otomobil isteyen bile olmuş. Otomobilin dash board’ını pırlantalarla kaplatan bile var. Yüzlerce renk ve kalitede deri seçeneği, yine yüzlerce farklı ahşap seçeneği var. Bu arada otomobilin iç tavanına yapılan çok hoş bir uygulama var Rolls Royce’da. Fiber optik kablolarla yapılan gökyüzü benzeri bir aydınlatma.

1600 minik delikten, fiber optik vasıtasıyla iletilen ışık, tavanı gökyüzü gibi yapıyor. İlginç “Ismarlama” isteklerinden biri de bu tavan için gelmiş. Bir kadın, doğduğu günün gökyüzü haritasını tavana yaptırmak istemiş. Falcısından aldığı haritayı Rolls Royce’a vermiş ve onlar da bunu tavana uygulamış. Hem de yıldızların parlaklık derecelerine bile sadık kalarak. Gavin Hartley “Rolls Royce’un en büyük gelir kalemi ısmarlama otomobil. Eğer herkes standart otomobil satın alsa para kazanmamız mümkün değil. Kâr ettiğimiz tek yer ısmarlama” diyor.

Ben ise Gavin’e “Gördüklerimin çoğu çok çirkin. Özellikle Çinli ve Ortadoğulu müşteriler, güzelim otomobili mahvedecek şeyler istemiş. Bunlara ‘Hayır’ diyemiyor musunuz?” diyorum.

Gavin’in cevabı özlü: “Biz müşterilerimizin zevkini yargılama makamı değiliz. Haklısın bazılarını ben de garip buluyorum ama belki onlar da benim zevkimi garip buluyorlardır. Kültürel bir şey bu. Her kültür farklı bir zevke sahip” diyor ve üzerine son derece çirkin dragon motifleri işlenmiş bir Çin siparişinin fotoğraflarını gösteriyor. Ben de bambaşka bir şey soruyorum Gavin’e.

“Eskiden, daha doğrusu 20. yüzyılın başında, başta Rolls Royce olmak üzere bütün iyi üreticiler, otomobilin sadece şasi ve motoruna yürüyen aşamasını yapar, gövdeyi ise müşteri karoseri firmalarına kendi zevkine göre yaptırırdı. Ismarlamada o noktaya gelebilir misiniz? Çünkü ‘özel’ dediğiniz zaman en özeli dışarıdan da farklı görünen bir gövdeye sahip olmak değil mi?” Gavin “Haklısın. Dediğin gibi eskiden durum buymuş. Ama şimdi çok zor. Çok fazla denetim, çok fazla güvenlik unsuru, homologasyon gibi şartlar var. Olur mu? Olabilir. Ama zor görünüyor. Üzerinde çalışmaya değer yine de” diyor.

TÜRKİYE BEKLENENDEN İYİ
Rolls Royce, Türkiye’ye önce Borusan Otomotiv’le geldi. Ancak bu bir distribütörlük değil daha çok “Satış temsilciliği” benzeri bir gelişti. Zaten çok kısa sürdü ve Borusan, Rolls Royce’dan vazgeçti. Ardından Rolls Royce Türkiye için yeni bir “distribütör” aramaya başladı. Pek çok talip vardı. Ancak küçük bir firma aradan sıyrıldı. Royal Motors. Yıllardır Türkiye’ye lüks ve özellikle de lüks spor otomobil ithal eden Royal Motors, distribütörlüğü kaptı.

Royal Motors’un sahibi Artuğ Aysal’a o günlerde “’Nasıl becerdin bu işi?” diye sorduğumda, “Vallahi abi biz de şaşırdık. Anlaşılan otomobil aşkımızı iyi anlatmışız. Onca milyarlık firmanın arasından sıyrılıp biz aldık” demişti. Rolls Royce, Türkiye’deki operasyonundan son derece memnun. “Artuğ umduğumuzdan çok daha iyi bir performans sergiliyor. Piyasayı ve lüks otomobil müşterisini o kadar iyi tanıyor ki, keşke her ülkede bir Artuğ bulsak” diyorlar. Geçen yıl hedeflerinin üzerine çıkmış satışları. Bu yıl daha da iyi bir performans bekliyorlar Türkiye’den.