Ses hızının 2 katına çıkabilen F16 uçaklarıyla gökyüzünde sanat: SOLOTÜRK

Bizim eğitimde alıştığımız şey pilot olarak görev yapmak, gözlerimizi kapatır, dünya ile ilgimizi keser ve verilen görevi yaparız. O yüzden ismimiz çok önemli değildir; ya liderizdir, ya öğretmenizdir. Ama neticede hava kuvvetlerinin pilotuyuzdur.

Ünvanlar, rütbeler değişse de pilotluk değişmiyor demek ki... Önce SOLOTÜRK esprisinden başlayalım. Çünkü SOLOTÜRK son yıllarda hayatımıza girdi ve göğsümüzü kabartıyor.

Halkımıza bu konuda minnettarız. SOLOTÜRK olarak henüz 5'inci yılımıza girdik. 2011 yılında Türk Hava Kuvvetleri 100'üncü yılını kutlarken, yani çok anlamlı bir yılda, 100'üncü yıl armağanı olarak SOLOTÜRK doğdu. Gerçi çalışmalar 2011'de değil 2010 yılında başlamıştı. Sayın Murat Keleş Binbaşım bunu yıllardır, özellikle 90'ıncı yılımızdan itibaren 'Türk Hava Kuvvetleri'nde böyle birşey olmalı' diye çalışmalara başlamıştı. Hava Kuvvetleri 2010 senesinde bu kararı aldığında Murat Keleş Binbaşım, Fatih Batmaz Binbaşım ve Yalın Ahbap binbaşım olmak üzere 3 pilotumuza görev verildi. Bu şekilde SOLOTÜRK, 2011 yılında, Türk Hava Kuvvetleri'nin 100'üncü yılında doğdu.

İlk ne zaman SOLOTÜRK ile uçmaya başladınız?

2012'de seçildim, 2013'te ilk gösterimi yaptım. İlk gösterimde Yalın Ahbap Binbaşımın yedeğiydim. 2014 benim ilk gösteri sezonum oldu. 2015'te de gösteri sezonuna devam edeceğim.

SOLOTÜRK pilotu seçilme kriterleri nelerdir?

Bu iş gönüllülük esasına dayanır. Yani Hava Kuvvetleri'nde görev yapan bütün pilotlar bu görevi yerine getirebilir. Hepimiz yapabiliriz. Hava Kuvvetleri gönüllü pilotlar arasından seçim yapıyor ve tabii ki kriterler var; F-16'da öğretmen pilot olmuş ve bu seviyeye gelmiş olmak gerekiyor. Bazı diğer kriterler de göz önünde bulunduruluyor.

Takım 14 kişi ve SOLOTÜRK'te tamamen gönüllü çalışmak için başvurmuş olan personel arasından seçim yapılıyor. Çünkü biz işimizi yaparken, yani savaş pilotluğu ya da bakımcı arkadaşım bakım görevini yaparken, veya filodaki arkadaşlar diğer görevlerini yaparken, aynı zamanda SOLOTÜRK'ü de idare ediyor. Aynı zamanda SOLOTÜRK'te herhangi bir karşılık beklemeden biz verilen görevi yapıyoruz. Seçim kriterlerimize gelirsek; Hava Kuvvetleri tamamen belli bir rütbeye -rütbe derken belli bir uçuş saatine ulaşmış belli bir tecrübeye erişmiş, yeterlilik seviyesine ulaşmış bütün pilotlarımız- 'SOLOTÜRK seçilecektir' yazısı yayımlar. Bu yazıya cevaben bizler de başvururuz. Bundan sonra geçmişimize, uçuş faaliyetlerimize bakılarak seçimler yapılıyor.

"ORTAOKULDA GÖRDÜĞÜM DERGİ HAYATIMI DEĞİŞTİRDİ"

Çocukluğunuza dönersek, bugünü hayal ediyor muydunuz? Türk Silahlı Kuvvetleri'nde pilot olma, asker olma düşüncesi nasıl oluştu?

Benim dedem gurbetçi ve Belçika'da çalıştı yıllarca. Her Belçika'ya gidip geldiğinde pilotları anlatırdı, çok hayrandı pilotlara. Pilotların kalkıp gidilen yeri bulması, yüzlerce kişinin sorumluluğunu alıyor olması çok etkilerdi onu, bu yüzden bana hep 'pilot ol' derdi. Ben de dedeme hayrandım ve onun hayran olduğu pilotluk benim için büyük bir ideal haline gelmişti. Ortaokul son sınıfta ben pilot olacağım diye düşünürken Türk Silahlı Kuvvetleri'nin dergisini gördüm. Üzerinde F-16'lar vardı. Sıra arkadaşımın babası astsubaydı, o getirmişti bu dergiyi. Askeri liselere başvurdum. Işıklar Askeri Lisesi'ni kazandım ve serüven böyle başladı.

Dergide F-16'ları gördüğümüz zaman çok etkilendim. 4 adet yan yana F-16 vardı, özgür duruşu, eğimli duruşu çok cazip geldi bana. O fotorafı hiç unutamıyorum. Kendimi içinde hayal ettim, çok mutlu oldum. Güzel bir hayaldi benim için sanki F-16 ve jet pilotluğunu daha idealmiş gibi görerek bu işe başladım.

Hava Kuvvetleri'nde pilot olmak isteyenlere ne tavsiye edersiniz?

Hava Harp Okulu, harp edecek insan yetiştirecek okuludur, o yüzden oraya girdiğinizde sizden her hangi bir özellik istenmez. Üniversite veya özel yetenek sınavı ile askeri okullara giriliyor. Bu sınavları geçecek ve mülakattaki soruları yapabilecek kabiliyette olmanız yeterli. O yüzden derslere çalışmak, düzenli hayat sürdürmek, yeteri kadar spor yapmak gerekiyor. Zaten askeri okula girdiklerinde yeteri kadar spor yapacak, ingilizce eğitimi, havacılık eğitimi gibi çok iyi eğitimler alacaklar.

Uçak kullanmayı öğreneyim mi, havacılık ile ilgili bir şeyleri öğreneyim mi diye sorular geliyor. Böyle bir şeye gerek yok, bunları zaten askeri okulda en güzel şekilde öğrenecekler.

"Başımın üstünde yeriniz var"

Önerim; kaliteli yaşama alışsınlar, sınavlarına çalışsınlar. Bunları başarsınlar yeterli. Bazen duyuyoruz ben simulatörde çok başarılıydım, Hava Harp Okulu'nda katkısı olur mu? Olmaz. Kimse pilot olarak gelmiyor.

Orada nasıl seçiyorlar sizi?

Hava Harp Okulu'na gelen her kişi pilot olmak için gelmiştir. Oradan mezun olduğunuzda da ilk önceliğiniz pilotluktur, eğer sağlığınız bozulmadıysa -ki Hava Harp Okulu'na girmek çok zordur. Oraya girmeden birçok testten geçersiniz. Sınava girdikten sonra pilotluğu engelleyici bir durumunuz yoksa ve sağlığınız iyi ise ve bu gerçekten istekli iseniz pilot olursunuz.

Tabii Hava Kuvvetleri'nde görev almak sadece uçağı uçurmak değildir, kapıda karşılayan güvenlikten bakımcıya, kuleye, kalktıktan sonra radardaki arkadaşa, bütün komutanlarımıza kadar herkes o uçağı uçurmanın hazzını alıyor. Yani bu haz için pilot olmaya gerek yok, o yüzden Hava Harp Okulu'na giren her arkadaş mutlaka uçak uçuran veya destekleyen ya da bu gururu yaşayan bir yerde görev yapacağını bilmesi gerekiyor. Hava Kuvvetleri'nde olmak ve asker olmak, milletimiz için büyük bir gururdur.

Gösteri uçağı F-16'dan bahseder misiniz biraz. Nasıl bir uçaktır, tipi nedir?

Ülkemizde 4 farklı F-16 modeli var. Gösteri uçağımız F-16 Blok 40. Kullandığımız uçak Blok 40 TAI'de üretildi. 91-0011 yani 91 yılının 11'inci ayında Hava Kuvvetleri filosuna katılmış. Biz kendisine 1011 diyoruz.

Bu önemli çünkü silah arkadaşımız, verdiğimiz komutlara göre uçuyor, o nedenle biz ona 1011 diye hitap ediyoruz. 28 bin libre itiş gücüne sahip yani 13.5 tonluk bir kütleyi yerinden kaldırabilecek bir güce sahip. Maksimum sürat ses hızının iki katı, yani yaklaşık 2500 km. Ancak biz gösterilerde 1200 km'ye kadar uçuyoruz, hızı aşmamak için... İrtifası ise 50 bin feete kadar, yani 17 kilometre.

2500 km hıza ne zaman ulaşıyorsunuz?

Tabi savaş senaryolarında en yüksek hızdan en düşük hıza kadar ihtiyaç duyulan çok geniş bir konu...

Gösteri uçuşlarında 2500 km'ye çıktınız mı hiç?

Gösteride çıkmışlığım yok, savaş senaryolarında saatte 2.100 km civarı sürati görmüşlüğüm var. Tabi Anadolu Kartalı gibi tatbikatlarda bu tip uçuşlar var. Bu noktalara yüksek uçuş noktaları diyoruz. Ses hızını geçmek için özel bölgeler, özel yerler, özel izin ve irtifalar gerekir. Akrobasi gösterilerinde ses hızını geçmemek için 1200 kilometrenin altında kalırız. Yükseklik irtifa ise 30 metreden 1200 kilometreye kadardır.

"GÖSTERİLERİMİZİN HER SANİYESİNİ AYRI ÇALIŞIYORUZ"

Yere en fazla ne kadar yaklaşılır?

Gösterilerimizin her saniyesi, her anı yönergedeki limitlerde belirlenmiştir. Her saniyeyi çalışıyoruz. Ne yapacağımız belirli ve buna göre yapıyoruz. Eğitimlerimiz ve kabiliyetlerimiz daha alçağı gösterebilir, daha farklı olabilir ancak askeri eğitimlerde hepimizin amacı en hızlıyı, en alçağı, en yükseği göstermek değil. Kuralı neyse onu tam yapmak.

Hava Kuvvetleri bana 100 feetten geçmemi müsaade ediyor, 50 feetten geç derse onu da yaparım. Komutanlarımın yönergelerdeki kararı ile belirlenir. O yüzden biz gösterilerimizde minimum 100 feet kullanıyoruz, maksimum ise 15 bin feet yani 5 km. Daha da yukarı çıkarız ama seyirci görmedikten sonra bir anlamı yok.

Maksimum hız saatte 1200 km, minimum ise 300 km'dir. Biz bunu 180-200'e kadar düşürerek seyirciye gösteriyoruz. Gerçekten bir F-16'yı 180 km hızda gördüğünüzde bir helikopter gibi çok şaşırtıcı bir biçimde durduğunu görebilirsiniz. Zaten çok sevilen hareketlerimizden biri de bu.

"EN ZOR HAREKET..."

Peki hangi hareketleriniz en çok beğeniliyor, bunu belirleme şansınız oluyor mu?

Biz hareketlerimizi en küçük kardeşimizden profesyonel havacı olanlara kadar, hatta başka ülkenin gösteri pilotlarına kadar çok geniş yelpazede belirleriz. Gösteri sonrası ise sosyal medya ve fotoğraf isteyen kişilerle anketler yaparak en sevilen ve beğenilenleri belirliyoruz.

Bu bizim için de önemli çünkü pilotun gözü ile hareketin ne kadar iyi, ne kadar kötü olduğunu anlaması zor. Örneğin yavaş torna hareketimiz var, bence gösteri paketinin en zoru. Uçak kendi ekseni etrafında yavaş yavaş dönüyor. Normalde uçağın döndüğü yere gitmesi gerekir ancak biz bu hareketi uçağı diğer noktaya doğru da döndürerek tek yöne gidiyoruz.

Bu gerçekten bir sihir gibi. İçeride tüm pedal, levye ve kumandayı, hepsini ayrı ayrı ve farklı zamanlarda kullanarak, beynimizi 3'e bölerek yaptığımız bir hareket. Gerçekten zor ancak gösteride bunu izleyen havacılar ve pilotlar hayran kalıyor ama halk için bu bir anlam ifade etmiyor, çünkü önünden düz geçen bir uçak gibi gözüküyor.

Dik tırmanış var bir de çok beğenilen?

5 kilometreye tırmanıyoruz, alttan bakınca zeytin dalına benzer bu hareket. Gökyüzüne amacımız olan barış simgesini çiziyoruz o hareketle... Bizim için çok önemli ve çok sevilen hareketlerimizden biri.

Dik tırmanıştan sonra dik aşağıya iniş de oluyor mu?

Evet... Yine tonolu açış yapıyoruz, kendi etrafımızda dönerek minimum irtifaya kadar alçalışımızı yapıyoruz.

Yaptığınız hareketleri ne kadar zamanda bir yeniliyorsunuz?

Biz her zaman kendimizi geliştirmeye çalışıyoruz. Gösteri sezonunu tamamladığımızda Eylül, Ekim, Kasım gibi kendimizi geliştirmeye devam ediyoruz.

Bir SOLOTÜRK pilotu ne kadar zamanı havada geçirir?

Bizim gösterimiz yaklaşık 16-17 dakika sürer. Bizden sonra F-16 ile en uzun gösteri yapan 9 dakika yapabiliyor. Bu da bizim başarımız, nerdeyse ikiye katlıyoruz en yakın rakibimizi.

Gösteride 3.5 ton yakıtın 3 tonunu yakıyoruz. Yani 20 dakikada tamamı bitiyor. Yarım ton kendimizi emniyete almak için bırakmamız gerekiyor. Çünkü uçağın limiti o.

Yere indiğinizde size en çok ne soruluyor?

Maksimum sürat, minimum irtifa, uçağın ne kadar yakıt aldığı, gücü, nasıl pilot oluruz gibi sorular soruluyor. Ama sorulardan çok genelde tebrikler, gurur ifadeleri, duaları duyuyoruz. Bu da gerçekten insanı kendine getiriyor çünkü hem çok mutlu oluyorsunuz, yaptığınız işin bir karşılığı olduğunu görüyorsunuz, hem de çok büyük bir sorumluluk aldığınızın farkında oluyorsunuz.

Peki hayalinizde nerede gösteri yapmak var?

Kesinlikle İstanbul. Boğaz ya da sahil olabilir, iki taraftan da izlenebilecek bir yer olmalı.