İlk seferde 1,2 ton mantar üretti

Aydın'ın Efeler ilçesinde, Nilüfer Özbaş (41), arkadaş önerisi ile tanışıp çok sevdiği istiridye mantarının üreticisi oldu.

6 yıl önce 20 metrekarede üretime başlayan, talep fazla olunca 100 metrekareye çıkaran Özbaş, farklı çeşitleri de üretmeyi hedeflediğini söyledi.

Elektrik dağım şirketinde çalışan eşinin görevi nedeniyle yıllarca Denizli'de kalan, daha sonra memleketi Muğla'nın Dalama ilçesine dönen evli ve 2 çocuk annesi Nilüfer Özbaş, arkadaş tavsiyesiyle tattığı ve çok sevdiği istiridye mantarını üretmeye başladı.

6 yılda her yıl büyümeye devem eden üretiminde talep fazla olunca, farklı çeşitlere de yöneldi.

Bir arkadaşının önerisi ile yediği istiridye mantarını beğendiğini söyleyen Nilüfer Özbaş, şöyle dedi:

Sürekli o arkadaştan mantar almaya başladık. Daha sonra eşimin görevi Aydın'a çıkınca ben de kendi arazimizde çiftçiliğe başlamaya karar verdim. 'Ne yapabilirim, değişik bir şey yapmalıyım' diye düşünürken, mantarcılığa başladım.

6 yıl önce 20 metrekareyle başladım. İşler iyi gidince 50 metrekareye çıkardık. Şu anda da 100 metrekarede mantar üretimine devam ediyorum. İstiridye mantarına gerçekten son yıllarda çok fazla talep oluyor.

Girişimcilerin bu işle uğraşması da çok güzel. Ama çok sayıda kişi bu işi yapmaya başlayınca, ben de değişik çeşitlere yöneliyorum. Çok eziyetli bir iş. Ürettiğim mantarı pazarda müşterilerine ve lokantalara satıyorum.

Kilosu toptan 8 TL civarında ama perakendede bu fiyatlar 17 TL'ye kadar çıkıyor. Zaten tadı çok nefis, bir tadan müşteri ikinci bir kez mutlaka istiyor.

ORMANDA TOPLADIĞI MANTARLARIN SİPARİŞİNE YETİŞEMİYOR

Ortaca, Köyceğiz ve Dalaman ilçelerinde yaşayanlar, yağmur sonrası açan güneşle türeyen mantarları toplamak için dağlık bölgelere gidiyor. Başta kuzu göbeği olmak üzere çıntar mantarları ile çeşitli otları toplayanlar, sofralarını zenginleştiriyor.

Günlük öğünlerini elde etmek ve doğal ürün tüketmek için dağda mantar toplayanların dışında bazı aileler, bu dönem gelir sağlıyor. Evli ve 3 çocuk annesi Ayşe Çetin de mantar sayesinde bu dönemde ailesini geçindiriyor.

Topladığı özellikle çıntar mantarlarını kilosu 10-15 TL'den pazarda satıyor. Günde 20-30 kilo mantar toplayabildiğini belirten Çetin, şu açıklamalarda bulundu:

Yaklaşık 5 yıldır doğadan topladığım mantarları pazarlarda satıyorum. Allah'a şükür, bugüne kadar sattığım mantarlardan zehirlenme gibi bir durum da olmadı; çünkü bu işe meraklı olduğumdan dolayı hangi mantar zehirli hangi mantar zehirsiz biliyorum.

Bazı vatandaşlar, 'Yarın bana 5 kilogram, 7 kilogram mantar getir' diye sipariş veriyor. Doğal mantar, kültür mantarına göre, lezzeti daha fazla olduğu için tercih ediliyor.

Kilogramını şu an 10 ila 15 liradan satıyorum. Sabah erken çıkıp, öğleye kadar en az 20-30 kilogram mantar topluyorum. Yürümeyi sevdiğim için ayrıca spor yapmış da oluyorum.

Mantar toplayanlardan Mustafa Aslan (67) ise doğal mantarın kültür mantarına göre, daha lezzetli olduğunu, az ya da çok mantar toplasa da akşam tezgahını tamamen boşaltıp, eve döndüğünü söyledi.

Pazardan alışveriş yapanlar da mantarın bu bölgeye has bir ürün olduğunu belirterek, mantardan çeşitli yemekler yaptıklarını ve yemeklerin çok lezzetli olduğunu dile getirdi.

PEDAGOGLUĞU BIRAKAN KADIN 'İSTİRİDYE MANTARI' YETİŞTİRİYOR

Uzun yıllar pedagog (eğitim bilimci) olarak çalıştıktan sonra mesleğini bırakan Fazile Katipoğlu, 2 yıl önce üniversite mezunu kızı Emel ile merkeze bağlı Akçakiraz beldesinde sera kurdu. Serada istiridye mantarı yetiştiren anne ile kızı, ürünlerini Elazığ'ın yanı sıra Tunceli, Bingöl ve Diyarbakır gibi çevre illere de pazarlıyor.

Anne Katipoğlu, AA muhabirine, uzun süre pedagogluk yaptığını, bir süre anaokulu işlettiğini söyledi. Belli bir zaman sonra yorulduğunu fark ettiğini anlatan Katipoğlu, "Şehir hayatının yorgunluğunu, baskısını, stresini azaltmak için mesleğimi bırakıp tarımla uğraşmaya karar verdim" dedi.

Birçok farklı platformda faydalarından bahsedilen istiridye mantarının tüketiminin her geçen yıl arttığını vurgulayan Katipoğlu, mantar yetiştiriciliğinin de kendine göre zorlukları olduğunu dile getirdi. İstiridye mantarının yetişme ortamının hassas olduğunu belirten Katipoğlu, şunları kaydetti:

"Mesleğimin getirdiği tecrübeyle mantar yetiştiriyorum. Gelişimleri bana aynen çocuk gibi geliyor. Stresli olduğu, bir şeyi eksik olduğu zaman hissetmeniz lazım. Bunu görüntüsüyle veriyor zaten. Bir bakıyorsunuz kuruyor, yamuluyor, değişik şekillerde çıkıyor. Nasıl ki çocuğumuzun doğru yetişmesi ve başarılı olması için elimizden geleni yapıyorsak, mantarın da gelişmesi aşamasında yanlış bir şey gördüğüm zaman onu doğruya çevirmeye çalışıyorum. Sevgimi veriyorum, neyi eksikse onu bulup yerine koyuyorum."

"YURTDIŞINA AÇILMAYI DÜŞÜNÜYORUZ"

Emel Katipoğlu ise istiridye mantarı yetiştiriciliğinde aylık 3 ton üretimle önemli başarı elde ettiklerini söyledi.

İlk zamanlar zorluklar yaşadıklarını hatta üretimi bırakma noktasına geldiklerini anlatan Katipoğlu, anne kız sırt sırta vererek karşılarına çıkan her zorluğun üstesinden geldiklerini kaydetti.

Katipoğlu, "Hedefimiz aylık üretimimizi 10 tona çıkarmak. Anne kız bu işi daha da geliştirmeyi, hatta yurt dışına bile açılmayı düşünüyoruz. Bunu başaracağız, çünkü ikimiz de hırslıyız. Başladığımız işin sonunu mutlaka getiriyoruz" ifadelerini kullandı.

ÇINTAR İSİMLİ MANTARIN KİLOGRAM FİYATI 40 TL

Ege Bölgesi'nde ilk sonbahar yağmurlarından sonra çam ormanlarının diplerinde ortaya çıkan bir mantar türü olan çıntar, köylünün geçim kaynağı olarak pazar tezgahlarına düştü.

Bölgede sofraların vazgeçilmez besini olan çıntar, halk pazar ve yol kenarlarında seyyar satıcıların tezgahlarında büyük rağbet görüyor.

Ormanlık alanlardan çıntarı toplayarak pazara satmak için getiren Çiçek Karataş (50), şu açıklamalarda bulundu:

"Bu yılki çıntar mevsiminin kilosu 40 liradan başladı. Bu fiyata rağmen vatandaşın ilgisinden memnunuz. Satışlarımız iyi. Bu mantar, sonbahar yağmurlarının yağmasıyla birlikte çam ağaçları altında çıkar. Çok lezzetlidir ve diğer mantarlara göre pahalıdır. Et kadar gıdalıdır."

Demir açısından zengin olması nedeniyle kansızlık tedavisinde kullanılması tavsiye edilen çıntar, ayrıca kalp ve damar hastalıklarında etkili olan folik asitçe de zengin.

Bazı türlerinde bağışıklık sistemini arttıran kimyasal bileşikler mevcut. Yağ içermediği için protein değeri yüksektir ve rejim yemeği olarak da kullanılıyor.

Öte yandan yüksek fiyattan alıcı bulan mantarı toplama yarışına girenler, saban erken saatlerden itibaren ormanın yolunu tutuyor.

HOBİ OLARAK BAŞLADI 15 BİN LİRAYA TESİS KURDU

Sorgun'da yaşayan ev hanımı Derya Doğan, çocuklarını büyütüp üniversiteye gönderdikten sonra aile ekonomisine katkı sağlamak için iş arayışlarına girdi.

3 katlı evinin bodrum katında hobi olarak kültür mantarı yetiştirmeye başlayan Doğan, gelen siparişleri yetiştirmek için gece gündüz çalışıyor.

Çocuklarını büyütüp üniversiteye gönderdikten sonra Sorgun Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğünün açtığı Kültür Mantarı Yetiştiriciliği kursuna katılarak sertifika aldığını söyleyen Derya Doğan, şu açıklamalarda bulundu:

İlk etapta evde boş oturmak yerine hobi olarak kültür mantarı yetiştirmeye başladım. Yerim ve imkanım olduğu için evimin bodrum katında mantar yetiştirmeye başladım.

Kliması, havalandırma sistemi, ranzası ve mantar kompostlara yaklaşık 15 bin lira harcadım. Şu anda günlük 200 kilogram mantar üretiyoruz. Sorgun'un mantar ihtiyacını çok rahatlıkla karşılayabilmekteyiz.

"İLK ETAPTA EŞİME KARŞI ÇIKTIM"

Derya Doğan'ın eşi Murat Doğan ise eşinin böyle iş yapmak istediğinde kendisinin gerek maddi gerekse manevi desteğini verdiğini belirterek, şöyle konuştu:

İlk etapta kendisine karşı çıkıyordum. Daha sonra üretime geçip, ürünleri toplamaya başladığında bu işin çok kazançlı bir iş olduğunu gördüm. Ben de kendisine pazarlama konusunda yardımcı oluyorum.

Şu anda kesinlikle pazar sıkıntısı yaşamıyoruz. Gelen talepleri bile karşılamakta zorlanıyoruz. Bunun için ileri ki zamanlarda tesisimizi büyütmeyi hedefliyoruz.

Ziraat Mühendisi Erkan Aydın da yaklaşık 11 yıldır kültür mantarı uzmanlık alanında çeşitli eğitimler verdiğini belirterek, sözlerine şöyle devan etti:

Sorgun Halk Eğitim Merkezi bünyesinde birçok kurslar açtık. Bu kurslardan bir tanesi de kültür mantarı yetiştiriciliği kursuydu. Derya hanım kursumuza katıldı. Ardından böyle bir tesis kurmak istediğini söyledi.

Biz de kendisine teknik olarak yardımcı olduk. Tamamen kendi imkanlarıyla 4 tonluk bir tesis kurdu. Şu anda gördüğünüz gibi çok güzel bir ürün elde ediyor. Çok güzel de kazanacağını düşünüyoruz.

KÜLTÜR MANTARI ÜRETİMİ, KÖYE YILDA 12 MİLYAR LİRA KAZANDIRIYOR

Sarıidris Beldesi'nde 2007 yılında 17 üreticiyle başlayan kültür mantarcılığı üretimi, 2 bin 500 nüfuslu beldenin temel geçim kaynağı oldu. Üretici sayısının 200'e çıktığı beldede günlük 8 ton mantar üretiliyor.

İstanbul ve Antalya başta olmak üzere Ankara, Denizli, Afyonkarahisar, Burdur ve diğer çevre illere satılan mantardan günlük 32 bin lira kazanç sağlanıyor. Ürünün tamamı iç piyasaya sunuluyor.

DİĞER İLLERDEN EĞİTİME GELİYORLAR

Mantarcılık alanında hızla gelişen beldedeki üreticiler, diğer illerden gelen üreticilere de eğitim veriyor. Bölgede mantarcılığın gelişimine öncü olan Sarıidris Belediye Başkanı MHP'li Ramazan Pala, Doğu ve Güneydoğu illerindeki ticaret ve sanayi odası temsilcilerinin heyetler halinde bilgi almak için beldeyi sık ziyaret ettiğini söyledi.

Son olarak 55 kişilik heyeti üreticilerle buluşturduklarını aktaran Başkan Pala, "Karadeniz illerinin yanı sıra Manisa ve Konya'dan eğitim için gelenler var" dedi.

YILLIK 12 MİLYON GELİR

Başkan Ramazan Pala, mantar üretiminden aylık 1 milyon olmak üzere yıllık ortalama 12 milyon lira gelir sağlandığını vurguladı. Beldede hayvancılık yapıldığını, elma üretiminin de yaygın olduğunu kaydeden Pala, bir ailenin mantarcılıktan yıllık kazancının yaklaşık 50 bin lira olduğunu söyledi.

200 ÜRETİCİ VAR

Başkan Pala, mantarcılığın birçok sektörü de beslediğini, yeni iş alanları yarattığını belirtti. Tesislerin bakım ve yapım işleriyle bağlantılı olarak elektrik, demir doğrama, inşaat, klima ve nakliyeciliğin geliştiğini vurgulayan Başkan Pala, "Burada binlerce insan ekmek yiyor. Destek verildiğinde sektör daha da büyüyecektir" diye konuştu.

DEVLET DESTEĞİ ALDI, ÜRETİME BAŞLADI

İlçeye bağlı Sefaköy'de 100 metrekarelik serada 600 kompost ile mantar yetiştirmeye başlayan genç kadın çiftçi Hamide Boran, Eylül ayının ortalarından itibaren ise İstiridye Mantarı hasadına başladı.

Lise mezunu genç kız Hamide Boran, 'Genç Çiftçi' projesine Hisarcık İlçe Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürü Seher Sibel Var ve personelin tavsiyesi üzerine müracaat ettiğini söyledi.

Boran, şu açıklamalarda bulundu:

İstiridye Mantarı yetiştiriciliğini severek yapıyorum. Köyümde kendi kurduğum işimle uğraşarak, aile bütçesine katkıda bulunmak bana büyük mutluluk veriyor. Şu anda günlük yaklaşık 30 kilo istiridye mantarı üretimi yapıyorum.

İleriki günlerde kompostu da kendim hazırlayarak maliyetini düşürmeyi hedefliyorum. Ürettiğim mantarları pazarlama da sıkıntı çekmiyorum. İlçe merkezi ve çevre ilçelerden toptan alım için talepler geliyor.

Taleplerin artması durumunda üretim kapasitesini arttırmayı düşünüyorum. Bize bu imkanı sağlayan devletimize ve her konuda teknik destek veren Hisarcık İlçe Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü personeline çok teşekkür ediyorum.

HOBİ OLARAK BAŞLADI, SİPARİŞLERE YETİŞEMİYOR

Kayseri'de yaşayan 40 yaşındaki Abide Yılmaz, ev ekonomisine katkı sağlamak için iş arayışı içerisine girdi. Eşinin tavsiyesi ile devlet desteği alarak istiridye mantarı yetiştirme tesisi kuran Yılmaz, gelen siparişleri yetiştirmek için gece gündüz çalışıyor.

İşini büyüterek paketleme ve soğuk hava deposu kurmak için çalıştığını belirten Yılmaz, şu açıklamalarda bulundu:

"Bu işe ilk başta hobi olarak başladık. Sonrasında eşimin tavsiyesi üzerine araştırdık ve devletimizin desteği olduğunu öğrendik. Ardından bu tesisi yaptık. Şuanda da mantarlarımız çıktı. Bu mantarın yetişmesi için nemin 85'in üzerinde olması lazım. Tesisimizi bunun üzerine kurduk. Yetiştirdiğimiz mantarları pazarlamada bir sıkıntı yaşamıyoruz. Zaten ürün yok satıyor. Kayseri'ye bile yetiştiremiyoruz. Kendi kendini sattıran bir ürün. Et ile yarışıyor. Protein ve sindirim sistemi açısından çok yararları olan bir mantar. Bundan sonra da tesisimizi büyüttükten sonra paketleme ve soğuk hava deposu yapmayı düşünüyoruz. Devletimizin desteğini alarak onları da başaracağız."

Ev hanımlarına tavsiyelerde bulunan Yılmaz, "Bayanlar bu işi yapamam demesinler. Herkesin yapabileceği bir iş. Herkese tavsiye ediyorum. Ev ekonomilerine katkıda bulunmak isteyen ama ne iş yapacağını bilemeyen bayan arkadaşlarımızın hepsine tavsiye ediyorum" dedi.

BU MANTAR TOPRAKTA ÜRETİLMİYOR

Makine Teknikeri Harun Çiğdem yurtdışında gördüğü mantar yetiştirme sistemini Balıkesir'in Bigadiç ilçesinde gerçekleştirmeye başladı.

Isı yalıtımlı çadırda 1.5 ay önce başladığı mantar üretiminden kazanç elde etmeye başlayan Çiğdem, Genç Çiftçi projesinden aldığı hibe ile işe girdiğini belirterek, şu açıklamalarda bulundu:

1 yıllık araştırmalar sonucunda böyle bir işe girmeye karar verdim. Tarım ilçeden Genç Çiftçi projesinden aldığım hibe desteği ile bu işe başladım. Almanya'da staj yaparken bulunduğum vilayette böyle bir mantar tesisi vardı. Gidip orayı gezdim ve burada oluyorsa Türkiye'de de olur diyerek bu kültür mantarını yapmaya karar verdim.

Bu mantarın adı istiridye mantarı. Bildiğimiz kavak mantarının kültürü oluyor. Tamamen yetişme evresi 18 günlük karanlık bir odada 25 ile 29 derece arasında bir kuluçka döneminden başlıyor.

Sonrasında pinlerin atmasıyla beraber nem oranının arttırılması, karbondioksit oranının düşürülmesi, ışığın ve nemin dengelenmesiyle birlikte mutfağımıza kadar giden bir süreci var.

Poşetlerin içinde pamuk ve mantar sporuna sarılmış kuş yemi var. Mantar küften oluştuğu için karanlık kuluçka döneminde mantar küfünün torbayı tamamen sarmasıyla ve kuluçka dönemi bittiğinde deliklerden pinlerin çıkmasıyla gerçekleşiyor.

KİLOSU 15 TL'DEN SATILIYOR

1 buçuk ay önce başladığı işte 1 aydır hasat yaptığını ve satışlarının çok iyi gittiğini söyleyen Harun Çiğdem, sözlerine şöyle devam etti:

"Bu işi büyütmeyi düşünüyoruz. Şu anda içeride 10 ton kompos var. 10 ton kompostan yüzde 25 mantar alıyoruz. Bu da 2 buçuk tona tekabül ediyor. Şu ana kadar 1 buçuk ton mantar hasat ettik. Ve 1 tonumuz daha var. Ve o 1 tonun da hasadını yapınca komposları değiştirerek ikinci bir döneme hazırlık yapacağız."

Ürettikleri mantarların zehirli olmadığını da söyleyen Çiğdem, zehirli mantarların özellikle doğada yetiştiğine dikkat çekti. Yetiştirdiği ürünlerin lezzetli olduğunu ve pazarda kilosunu 15 liradan satışa sunduğunu belirten Çiğdem, şu açıklamalarda bulundu:

Ürünün cinsine göre lezzeti ve tadı farklı olur ama herkesin de damak tadı ayrıdır. Ben bunu daha lezzetli buluyorum fakat şu da bir gerçek ki ormandaki topladığımız doğal mantarın yerini hiç bir şey tutamaz.

Mantarın sağlık açısından bir çok faydası var. Antioksidan bir özelliği var. Kolesterolü dengeliyor. Antibakteriyeldir ve besin değeri yüksektir. Bağışıklık sistemini güçlendirir, kabızlığı önler. Yüksek tansiyonu düşürür. Anemiyi engeller ve aynı zamanda da ilaç yapımında kullanılır. Ülkemizde de ilaç sanayinde talebi yüksektir.

Mantardan yapılacak yemekler hakkında da bilgi veren Çiğdem sözlerini şöyle sürdürdü:

"Ben mantarı tepside kaşarlı olarak fırında seviyorum. Ama domates biberle saç kavurma tarzı yapılabilir. Et güvecine atılabilir. Aynı zamanda soğuk meze, salata ve turşusu da yapılabilir"

ORMAN BAKANLIĞI TRÜF MANTARI İÇİN KOLLARI SIVADI

Toprak altında yetiştiği için Türkiye´de pek fazla tanınmayan ancak Dünyada gıda ve kozmetik pazarlarında binlerce euroya kadar alıcı bulan trüf mantarının ülke ekonomisine kazandırılması maksadıyla harekete geçen Orman ve Su İşleri Bakanlığı üniversitelerle de işbirliği yaparak trüf yetiştiriciliği konusundaki çalışmalarını sürdürüyor.

Bakanlık, ülke genelinde trüf mantarının tabii olarak yetiştiği verimli toprak özelliklerine sahip alanların tespiti için arazi taraması çalışmalarını sürdürüyor. 2018 yılı sonunda tamamlanması planlanan Trüf Mantarı Eylem Planı, Türkiye´nin trüf mantarı potansiyelinin fazlalığı ve bu alanda yapılan çalışmaların verimliliği dolayısıyla 2019 yılını da kapsayacak şekilde uzatıldı.

BAKAN EROĞLU: HAYAT KALİTESİ YÜKSELECEK

Trüf mantarının ekonomik değeri çok yüksek bir odun dışı orman ürünü olduğuna dikkati çeken Orman ve Su İşleri Bakanı Prof. Dr. Veysel Eroğlu, "Piyasada binlerce euroya alıcı bulan trüf mantarının tabii alanlardan toplanması ve bu alanda özel ağaçlandırmanın artması ile kırsal kesime alternatif istihdam alanı sağlanacak. Bu sayede kırsalda yaşayan vatandaşlarımızın hayat kalitesi yükselecek" değerlendirmesinde bulundu.

İHTİYAÇ İÇ KAYNAKLARDAN KARŞILANACAK

Eroğlu, "Bu mantar özellikle lüks otellerde kullanılıyor. Yabancı turistler, trüf mantarı damak zevkini ülkemizin turistik tesislerinde de arıyor. Bu sebeple bu mantarı yurtdışından almak yerine büyük bir turizm potansiyeline sahip olan ülkemizin trüf mantarı ihtiyacını yaptığımız çalışmalarla iç kaynaklardan sağlamayı hedefliyoruz" açıklamasını yaptı.

TÜRKİYE´NİN TRÜF ÜRETİM POTANSİYELİ AVRUPA´DAN YÜKSEK

Trüf mantarının günümüze kadar ülkemizde neredeyse hiç faydalanılamamış önemli tabii bir gıda kaynağı olduğunu belirten Eroğlu, "Ülkemiz trüf üretim potansiyeli açısından, halen Avrupa'da lider üretici konumundaki ülkelerden daha avantajlı konumda bulunuyor.

Tabii alanlar bugüne kadar faydalanılmamış olması sebebi ile tahrip edilmemiş ve dolayısıyla potansiyel yüksektir. Trüf mikorizası aşılı orman fidanları kullanılmak sureti ile yapılacak ağaçlandırmalar potansiyelimizi artıracaktır. Yapılan çalışmalar neticesinde ulaşılan veriler de ülkemizin çok zengin olduğunu göstermektedir" diye konuştu.

AĞAÇ KÜTÜĞÜNDE YETİŞTİRİYOR, 3 YIL BOYUNCA VERİM ALIYOR

Öte yandan, İsrail'de 34 yıl yaşadıktan sonra Dalaman ilçesine yerleşen, 56 yaşındaki Yakup Sabar, 8 ay süren araştırmaların ardından istiridye mantarı yetiştirmeye başladı. Kütükte istiridye mantarı üreten Sabar, bu mantarın raf ömrünün daha uzun olduğunu, 3 yıl ürün alabildiğini söyledi.

Bilgisayar programcısı olduğunu ve aynı zamanda otel yöneticiliği yaptığını dile getiren Sabar, bu yıl turizmdeki düşüş nedeniyle otelin açılmadığını ve yeni bir iş arayışına girdiğini anlattı. Naylon torba içinde talaşla yapılan kompost mantar üretimi konusunda araştırma yaptığını ifade eden Yakup Sabar, şöyle konuştu:

"Ortağımla birlikte doğal ortamında ürün yetiştirerek aynı ticari kapasiteye ulaşabileceğimizi düşündüm. Deneme yanılma ve takip sistemiyle ürün kalitesini ve rekoltesini artırdık. Kompost sisteminde 3 ay, ama kütükten 3 yıl ürün alabiliyorsunuz. Kütük mantarının raf ömrü daha uzun, besin değeri daha fazla. Bugün aldığımız sonuçtan çok memnunuz."

VERİLER BİLGİSAYARA AKTARILIYOR

İsrail'de modern tarım yöntemleriyle yakından ilgilendiğini anlatan Sabar, kompostta mantar üretimi yapanların 'Kütükte ticaret olmaz' eleştirileriyle karşı karşıya kaldığını hatırlattı 120 metrekarelik bir çadırda 450 kütükle işe başladığını belirten Sabar, şöyle konuştu:

Her kütük kayıt altında, sicilleri tutuluyor. Ne zaman ekildiği, ne zaman sarım yaptığı, ne zaman açıldığı, sarımların nasıl çıktığı hangi marka misel kullanıldığı kayıt altına alınıyor. Bilgisayara işleniyor.

Dijital ölçüm aletleriyle 15 dakikada bir bilgisayara aktarılan veriler ile hava, nem koşullarıyla ilgili bilgi sahibi oluyorum. Ne zaman havayı temizleyeceğim, ne zaman klimayı açacağım konusunda sistem beni yönlendiriyor. Kaliteli plastikten elde edilen damlama borularıyla her kütüğe dakikada 2 litre su veriyorum.

İçerdeki havayı evaperatör sistemiyle temizleyip klima ile ortam sıcaklığını ayarlıyorum. Evaperatör sayesinde nem kaybı yaşamıyorum.

12 ÇEŞİT YEMEĞİ YAPILIYOR

Sabar, amacının sadece para kazanmak olmadığını, çevredeki insanları da bu konuda eğitip yeni iş imkanları sağlamak istediğini, pazarda istiridye mantarının kilosunu 15-20 lira arasında toptan ise, 12-15 TL'den satışa sunduğunu söyledi. Yakup Sabar, şöyle dedi:

Kütükte yani doğal ortamında yetiştirilen istiridye mantarının besin değeri çok yüksek. Kırmızı et ayarında olduğunu söyleyebilirim. Damar tıkanıklığından, kanser hastalıklarına kadar akla gelmeyecek sayıda faydaları var.

Kızartması, sotesi olur, mangalda pişirilir, böreği yapılır, makarnaya sos olur. Tavada hafif zeytinyağında suyunu çekene kadar bekledikten sonra üzerine soğan, sarımsak ve birazcık sirke karıştırarak tüketilebilir. Ortağımın eşi aşçı.

Onunla birlikte 12 çeşit yemek tarifi çıkarttık. İnternet sitemizde yayınlayacağız. Hem üretene hem de tüketene çok faydası olacak bir ürün. Türkiye'de pazarı oldukça geniş.

SALİHLİ'DE ESKİ AÇIK CEZAEVİ MANTAR ÜRETİM TESİSİ OLDU

Salihli T Tipi Kapalı ve Açık Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğünce, eski açık cezaevinin 4 koğuşunda istiridye mantarı üretimine başlandı.

Salihli'de eski açık cezaevindeki atıl durumdaki koğuşlar, istiridye mantarı üretimi için tesise dönüştürüldü. Deneme üretiminde elde edilen ürünler kilogramı 8 liradan satışa sunulurken eylül ayından itibaren tam kapasite üretime geçme kararı alındı.

Salihli T Tipi Kapalı ve Açık Ceza İnfaz Kurumu Müdürü Erkan Keskin yaptığı açıklamada, kurumdaki birçok iş kolunda üretim yaptıklarını bunun içinde tarımın da olduğunu söyledi. İş kollarında ekonomiye katkı sağlandığını ve hükümlülere meslek eğitimleri verildiğini belirten Keskin, şu an itibariyle kurumda sigortalı 96 hükümlü çalıştığını belirtti.

Keskin, tahliye olacak mahkumların üreten, meslek sahibi ve kalifiyeli bireyler olmalarına katkı sağlamayı amaçladıklarını dile getirdi.

KOĞUŞLAR MANTAR ÜRETİM TESİSİ OLDU

Salihli T Tipi Kapalı ve Açık Ceza İnfaz Kurumu yeni hizmet binasına kavuştuktan sonra Durasıllı Mahallesi'ndeki eski açık cezaevinde koğuşları değerlendirmek istediklerini anlatan Keskin, şöyle konuştu:

Kurumumuzda örtü altı sebzecilik ile diğer faaliyetlerin ardından istiridye mantarında deneme üretimine başladık. Mantar üretimi için bu koğuşları değerlendirmeyi düşündük. Bu kapsamda kurumumuzun İnşaat İş Kolu’nda görev alan hükümlülerimiz yardımıyla ellişer metrekareden oluşan 4 adet koğuşu birleştirdik ve 2 adet 100 metrekareden üretim odası haline getirdik. Üretim merkezlerimizin yapım aşamasının her safhasında hükümlülerimiz görev aldı.

Salihli T Tipi Kapalı ve Açık Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğünde görevli Ziraat Mühendisi Ali Ömür Bereketli ise kurumda daha önce örtü altı ve üstü tarımsal birçok üretim gerçekleştirildiğini aktardı. Yüksek verimi ve sağlıklı olması nedeniyle istiridye mantarı üretme kararı aldıklarına işaret eden Bereketli, şunları kaydetti:

Yaz mevsiminde mantar tüketimi düşük olduğu için hemen deneme üretimine başlama kararı aldık. Deneme üretiminde de kısa sürede başarı elde ettik ve 2.5 ton istiridye mantarı üretebileceğimizi hesapladık.

1 yılda 4 üretim periyodu olacağı için 30 ton üretim bekliyoruz. Eylül ayından itibaren tam kapasite üretime geçmeyi planlıyoruz. Deneme aşamasında elde ettiğimiz ürünleri kilogramı 8 liradan satışa sunmaya başladık.

Üretim merkezimizde özel sistemler sayesinde sıcaklık sabit tutuluyor. Üretim merkezimizde 1 ziraat mühendisi, 1 atölye şefi ve 4 hükümlü görev alıyor.

ANNE KIZ HAYALLERİNİ GERÇEKLEŞTİRDİ

Ordulu 28 yaşındaki Elçin Özge Cörüt, yaklaşık iki ay önce kurduğu serada annesiyle istiridye mantarı üreterek geçimini sağlıyor.

Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümü öğrencisi Cörüt, bir süre İstanbul'daki ablasının yanında farklı sektörlerde çalıştıktan sonra memleketine döndü.

Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümü öğrencisi Cörüt, bir süre İstanbul'daki ablasının yanında farklı sektörlerde çalıştıktan sonra memleketine döndü.

Tarım alanında kendi işini kurmak için araştırma yapan Cörüt, Gülyalı ilçesinde babasından kalan fındık bahçesinin bir bölümünde istiridye mantarı yetiştirmeye karar verdi.

Annesi Ayla Cörüt'ün de desteğini alan genç girişimci, kurduğu 128 metrekarelik serada yaklaşık iki ay önce üretime başladı.

Cörüt, son yıllarda ilginin giderek arttığı ve pazarlama sıkıntısı bulunmayan istiridye mantarının kilosunu 5-10 liradan il merkezi ve ilçelerdeki pazarlara satıyor.

Elçin Özge Cörüt yaptığı açıklamada, çocuk yaşlarında kurduğu çiftçilik hayalini gerçekleştirebildiği için mutlu olduğunu söyledi.

Yaklaşık 8 yıl önce vefat eden babasından fındık bahçesi kaldığını dile getiren Cörüt, ancak çok verimli olmaması ve fiyatlar nedeniyle alternatif ürünlere yöneldiklerini belirtti.

Annesiyle geçimlerini sağlamak amacıyla istiridye mantarı yetiştirmeyi tercih ettiklerini anlatan Cörüt, bahçenin bir bölümünde kurdukları seradan günlük 100-150 kilogram ürün aldıklarına işaret etti. Cörüt, "Amacım sadece ürün satmak değil. En büyük amaçlarımdan biri de köylüye istihdam sağlamak. Bu yüzden burayı da büyütmeyi düşünüyorum" dedi.

İkinci serayı kurmak amacıyla Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Genç Çiftçi Projesi'ne yaptığı başvurunun kabul edildiğini bildiren Cörüt, bu kapsamda 30 bin lira hibe alacağını kaydetti.

"PAZARLAMA AŞAMASINI TEK BAŞIMA YÜRÜTÜYORUM"

Doğup büyüdüğü toprakların verimli olduğuna dikkati çeken Cörüt, "Annemin desteğiyle üretim kısmını yapıyoruz. Pazarlama aşamasını ise tek başıma yürütüyorum. Gıda Tarım ve Hayvancılık İlçe Müdürü Ramazan Elevli'nin de meslekle ilgili destekleri oldu" diye konuştu.

Cörüt, gençlerin doğup büyüdükleri şehirlerin canlanması, topraklarının değerlendirilmesi için buralara yatırım yapması gerektiğini belirtti.

Kendisinin bunu amaçladığını vurgulayan Cörüt, "Belki de mantar üretimiyle başlayıp büyük bir çiftlik kuracağız. Bu, Karadeniz ve Ordu'da tesisleşmeye yönelik bir çalışma olabilir." ifadelerini kullandı.

Anne Ayla Cörüt (52) ise her zaman kızının arkasında olduğunu, kurdukları serayla hem kendileri hem de gençlere ekonomik katkı sağlayabileceklerine inandığını bildirdi.

TESİSTEN DİĞER GÖRÜNTÜLER