Çinko nedir, nerelerde kullanılır?
Tarih boyunca kullanımı görülen elementlerin başında gelen çinko, modern teknoloji ve insan biyolojisinin işleyişi için kritik bir unsur olmaya devam etmektedir. Ticari açıdan da sürekli bir ilerleme kaydetmektedir. Çinko nedir, nerelerde kullanılır ve özellikleri neler? Çinko Türkiye'de nereden çıkarılır? İşte, detaylar...
Antik çağların en önemli metal bileşiklerinden biri olan çinko adının anlamı Almanca “zinke” kelimesinden gelmektedir. Çinko düşük kaynama sıcaklığıyla ön plana çıkmaktadır. Dökülmüş haldeki yapısı sert ve kırılgandır. Çinko nedir? Nerelerde kullanılır? Çinko Türkiye’de nereden çıkarılır? Kullanım alanları nelerdir? Nerede kullanılır? Çinko madeni ne işe yarar? İşte, merak edilen detaylar...
Çinko Nedir?
Çinko; mavimsi, gri renkte kırılgan bir metaldir. Atom numarası 30’dur. Periyodik tabloda geçiş elementleri grubunda yer alır. Yer kabuğunda en çok bulunan 23. elementtir. Antik çağlardan bu yana üretim ve kullanım noktasında tam anlaşılmadığından diğer metallerle karıştırılarak kullanılmıştır. “Zn” sembolüyle gösterilen element, bazı maddeler ile güçlü bir etkileşim sağlar. Ürünlerin daha sağlıklı olmasını ve dayanıklılığını arttıran çinko, bu özellikleriyle günümüzde pek çok farklı alanda kullanılmaktadır.
Çinko Nerelerde Kullanılır?
Kimimiz derslerde kimimiz ise araştırarak çinko hakkında genel bilgiler edinmişizdir. Çinko oldukça yaygın kullanım alanlarıyla ön plana çıkmaktadır. En önemli metal grupları içerisinde yer alan çinko elementi; otomotiv sanayisinde, galvanizleme işlerinde, bronz ve pirinç alaşımlarında, pillerde, güneş kremlerinde, floresan ampullerde ve diğer alanlarda kullanılmaktadır.
Çinko Türkiye'de Nereden Çıkarılır?
Genellikle kurşun-çinko madenleri bir arada yer alarak aynı oluşum sürecinden geçmektedir. Ülkemizde 45 tane kurşun-çinko yatağı yer almaktadır. Rize (Çayeli), Giresun (Tirebolu), Balıkesir, İzmir, Kütahya, Kayseri, Elazığ ve Artvin Türkiye’de kurşun-çinko rezervlerinin bulunduğu yerlerdir.
Çinko Madeni Kullanım Alanları
Pirometalurjik metal üretiminde oldukça iyi bir etmen olarak ön plana çıkan çinko, dünya üzerindeki birçok sanayi ve sektörde kullanılmaktadır. Ayrıca çinkonun insan sağlığı üzerine de olumlu etkileri vardır. Bağışıklık sistemini desteklediği ve kemik mineralini arttırdığı bilinmektedir. Yetişkin insanlarında vücutlarında ortalama 2 ila 4 gram çinko bulunmaktadır. Vücut yeterli çinko almazsa koku duyumuz zayıflayabilir, üreme sorunları oluşabilir ve büyüme yavaşlayabilir.
Çinko eski tarihlerde özellikle pirinç alaşımları olarak kullanılıyordu. Pirinç alaşımları madeni para ve süs eşyaları için vazgeçilmez kaynaktı. Çinkonun tam anlamıyla keşfi 1746 yılına dayanmaktadır. Peki, çinko madeninin kullanım alanları nelerdir? İşte, çinko madeninin kullanım alanları:
Çinko Nerede Kullanılır?
Elde edilen çinkolar tek başlarına dayanıklı malzeme üretilecek nitelikte değildir. Bu sebeple diğer elementlerle karıştırılarak kullanılması gerekmektedir. Elde edilen çinkolar ortalama 100 derecede kaynama gösterirler ve oksit özelliği açığa çıkar. Çinko levhaları genellikle çatı kaplamalarda kullanılır. Dünyanın en yaygın kullanılan madenleri arasında yer alan çinkonun kullanım alanları çeşitlilik göstermektedir. Amerikan paralarının yapımında, otomobil endüstrisinde, plastik ve kozmetikte, kauçuk üretiminde kullanılmaktadır.
Çinko Madeni Ne İşe Yarar?
Maden olarak çıkarılan çinkonun çoğu demir ve çelik gibi metallerin kaplamasında kullanılır. Çünkü çinko elementi metallerin paslanmasını ve aşınmasını yavaşlatır. Bu noktada çinkonun koruyucu özelliği ön plana çıkmaktadır. Bakır ve çinko ile yapılan pirinç alaşımı ise eski çağlardan beri kullanılmaktadır. Çinko alüminyum ve nikel gümüş diğer alaşımları arasındadır.
