50 yıllık Doğubank'ta işler kesat

Sirkeci'nin günlük keşmekeşi içinde zorlanarak yürüyen 100 kişilik turist grubu yedi katlı hanın kapısından giriyor. Dar koridorun iki yanına sıralanmış dükkânların vitrinlerinde cep telefonundan son model mp3 çalarlara, televizyonlardan çamaşır makinelerine kadar yüzlerce çeşit elektronik ürün alıcı bekliyor. Referans'ın haberine göre han çok kalabalık ama alışveriş yapanların sayısı bir elin parmağını geçmiyor. Portekiz bayrağıyla dolaşan turist kafilesinden elektroniğe ilgi duyanlar fiyatları soruyor, öğrenince ilgileri bir anda dağılıyor. Aralarında "Fiyatlar çok pahalı, amazon.com yüzde 20 daha ucuz" diye konuşuyorlar. Bir zamanların ucuz elektronik ürünlerde tek adresi olan Doğubank'tayız. 1958 yılında kurulan çarşı, bu yıl 50. yılını kutluyor ancak varolma mücadelesi vererek. Hâlâ günde 10 bin kişinin ziyaret ettiği Doğubank, eski parlak günlerini arıyor. 'İşler kesat' yakarışı Bugün yedi katlı Doğubank İşhanı'nın dört katında toplam 382 dükkânda, tüketici elektroniği alanında ürün pazarlayan 200 esnaf var. Serbest piyasa ekonomisinin olmadığı yıllarda yurtdışında çalışan işçilerin getirdiği ürünlerin vergisiz, çok ucuz fiyatlarla satıldığı Doğubank, bugün "ucuzluk" özelliğini yitirmiş durumda. Rekabet, sayıları her gün artan ve dünyanın ünlü markalarının girdiği teknomarketler ve internetten yapılan elektronik ürün satışları nedeniyle artık çok sert. Doğubank esnafı rekabetten olumsuz etkilendiğini söylüyor ve hepsi aynı sözlerle yakınıyor: "İşler kesat" 3 yıldır Doğubank'ta Deniz Elektronik işletmeciliğini yapan İlhan Akmayan, "İşler 5 yıldır çok azaldı. Daha önce büyük zincir mağazalarda da çalıştım. Burada kiralar uçuk seviyede. Zaman zaman zarar ediyoruz. Ama kapatamıyoruz" diyor. Teknomarketlerin satışları kötü etkilediğini de söyleyen Akmayan, "Avrupa'da böyle bir şey yok. Bu tür teknomarketler genelde şehir dışına kurulur. Yoksa içerdeki esnafı öldürürsünüz. Ama devlet bunun farkında değil. Ekonomiyi bizler ayakta tutuyoruz. Başka ülkeden gelen yatırımcıya destek var, bize yok" diyor. Sesilya Elektronik Müdürü Fatih Vural ise "Biz yüzde 2, teknomarketler ise yüzde 10-20 kâr marjıyla satıyorlar. Alışveriş merkezlerinde yoğunlaşma da bizi olumsuz etkiliyor. İnsanlar artık Sirkeci'nin keşmekeşi ile uğraşmak istemiyor" diyor. Kerem Ticaret'ten ismini söylemek istemeyen bir esnaf da "İşler bitik durumda. Ne gelen var ne giden" diyor. Olumsuz gidişi durdurmak için Doğubank İşadamları Derneği'ni (DİD) de kuran esnafın Doğubank'ı dünya çapında bir alışveriş merkezi haline getirmek hayali ise henüz imkânsız görünüyor. Fiyatlar pahalı bulunuyor Doğubank turistleri çeken bir elektronik satış merkezi olur mu? Bir süredir bu sorunun yanıtı aranıyor. Örneğin Akihabara Japonya'nın başkenti Tokyo'da önemli bir elektronik ürün satış merkezi. Singapur'da Sim Lim Tower, Dubai'de ise Deira City var. Vergi avantajları nedeniyle desteklenen bu merkezler turistlerin mutlaka uğradığı yerler. İstanbul'a gelen turistleri gezdiren bazı rehberler de Doğubank'ı gezi planları arasına almış durumda. Portekizli grup da işte bunlardan biri. Ancak fiyatlar hiç de cazip görünmüyor. Turist rehberi Avni Akbaş, "Biz gelen turistleri ekonomiye katkı için özellikle buraya getiriyoruz ancak hana bir giren bir daha girmek istemiyor. Çevresi düzensiz, keşmekeş, ortalık kirli görünüyor. Ayrıca fiyatların da eskisi kadar cazibesi yok" diyor. Turistlerin global düzeyde karşılaştırma yaptıklarını ve ona göre alışveriş trendlerini belirlediklerini anlatan Akbaş, "Dubai'ye gidecek bir turist oradaki Deira City'nin ününü biliyor. Bu tür merkezlerdeki fiyatları internet üzerinden karşılaştırıyor" diyor.