Avustralya nerede? Avustralya hangi kıtada, komşuları kim, başkenti neresi?
Avustralya tarihi, binlerce yıl öncesine uzanan yerli halkların yaşamıyla başlar. Aborjinler ve Torres Boğazı adalıları, kıtanın ilk sakinleridir ve on binlerce yıldır bu topraklarda kültürlerini sürdürmüşlerdir. Avrupa ile temas 17. yüzyılda başlamış, Hollandalı denizciler kıyılara ulaşmıştır. 1770'te İngiliz kâşif James Cook, doğu kıyılarını keşfederek Britanya adına toprakları ilan etmiştir.
AVUSTRALYA NEREDE?
Avustralya, Güney Yarımküre’de, Hint Okyanusu ile Büyük Okyanus arasında yer alan bir kıta ülkesidir. Coğrafi konumu itibarıyla hem Okyanusya bölgesinin en büyük kara parçası hem de dünyanın en geniş ada ülkesi sayılır. Kuzeyinde Timor Denizi, Arafura Denizi ve Torres Boğazı bulunurken doğusunda Mercan Denizi ile Tasmanya Denizi uzanır. Batı yönü Hint Okyanusu ile çevrilidir, güneyinde ise Büyük Avustralya Körfezi ve Tasmanya Adası yer alır. En yakın kara komşuları kuzeyde Papua Yeni Gine ve Endonezya, kuzeydoğuda Solomon Adaları ve Yeni Kaledonya’dır. Doğuya doğru ise binlerce kilometre boyunca Pasifik adalarıyla deniz üzerinden bağlantısı vardır.
Avustralya’nın geniş yüzölçümü onu tek başına bir kıta hâline getirirken aynı zamanda Asya’ya yakınlığı sayesinde bölgesel ilişkilerde stratejik bir köprü görevi üstlenir. Bu konum, ülkenin iklim çeşitliliğini ve biyolojik zenginliğini de belirler; tropikal kuzeyden çöl ikliminin görüldüğü iç kesimlere, ılıman güney bölgelerine kadar farklı doğal ortamlar ülke sınırları içinde bulunur. En meşhur yönlerinden biri, eşsiz coğrafyasıdır; Büyük Set Resifi, dünyanın en büyük mercan resifi olarak her yıl milyonlarca ziyaretçiyi çeker. Bunun yanında Uluru Kayası ve Kakadu Milli Parkı gibi doğal alanlar, Aborjin kültürüyle birleşerek ülkenin simgeleri arasında yer alır.
Vahşi yaşam da Avustralya’yı öne çıkaran unsurlardandır; kanguru, koala, wombat ve platipus gibi hayvanlar sadece bu kıtada görülebilir. Spor alanında kriket, rugby ve Avustralya futbolu, halkın günlük yaşamında büyük önem taşır. Sanat ve müzik sahnesinde ise hem yerli halkın geleneksel eserleri hem de modern kültürel etkinlikler ülkenin tanınırlığını artırır. Şarap üretimi, kahve kültürü ve barbekü geleneği gastronomide öne çıkan özelliklerdendir. Ayrıca Sidney Opera Binası, mimarisiyle dünyanın en bilinen yapılarından biri olarak Avustralya’nın sembollerinden sayılır.
AVUSTRALYA KOMŞU ÜLKELERİ
Avustralya, kara sınırına sahip olmayan bir ada kıtasıdır. Bu nedenle komşu ülkeleri denizler ve okyanuslar üzerinden belirlenir. Stratejik konumu gereği çevresinde birçok ada devleti ve bölge yer alır.
Avustralya’nın çevresindeki bu ülkeler, coğrafi yakınlığın yanı sıra ekonomik, kültürel ve siyasi ilişkiler açısından da kıta ülkesinin dış politikası için temel öneme sahiptir.
AVUSTRALYA BAŞKENTİ
Avustralya’nın başkenti Canberra, ülkenin güneydoğusunda, Yeni Güney Galler eyaletinin sınırları içinde yer alan Avustralya Başkent Bölgesi’nde kurulmuştur. 1908’de Sidney ile Melbourne arasındaki rekabeti dengelemek amacıyla başkent ilan edilmiştir. Planlı bir şehir olan Canberra, modern mimarisi, geniş caddeleri ve yeşil alanlarıyla dikkat çeker. Şehirde Avustralya Parlamentosu, Yüksek Mahkeme, ulusal kütüphane ve müzeler gibi ülkenin yönetim ve kültür hayatında merkezi konumda bulunan kurumlar yer alır. Başkent, doğal çevreyle bütünleşmiş yapısıyla da öne çıkar; göller, parklar ve rezerv alanları şehre farklı bir kimlik kazandırır.
Nüfusu büyük metropollere göre daha azdır, bu da yaşam kalitesi açısından sakin bir ortam sunar. Canberra aynı zamanda eğitim alanında da gelişmiştir; Avustralya Ulusal Üniversitesi ve pek çok araştırma merkezi burada bulunur. Başkent, ülkenin siyasi merkezi olmasının yanı sıra kültürel etkinliklere ev sahipliği yapan bir merkezdir ve festivaller, sergiler ile konserlerle zengin bir toplumsal yaşama sahiptir. Avustralya mutfağı, çok kültürlü yapısıyla hem yerli gelenekleri hem de göçmen etkilerini bir araya getirir. Aborjinler, kıtanın en eski sakinleri olarak yerel malzemeleri kullanmış; yabani etler, kök bitkiler ve yerli otlar yemeklerde kendine özgü tatlar oluşturmuştur.
İngiliz sömürge mirası, et ve patates temelli yemekleri sofralara taşımıştır. Modern Avustralya mutfağı, Avrupa, Asya ve Orta Doğu etkilerini harmanlar; deniz ürünleri, taze sebzeler ve tropikal meyveler öne çıkar. Barbekü kültürü günlük yaşamın bir parçasıdır; et, balık ve tavuk çeşitleri açık havada pişirilir. Sokak yemeklerinde etli börekler, hamburgerler ve sandviçler yaygındır. Tatlılarda pavlova, lamington ve Anzac bisküvileri ülkenin bilinen örnekleridir. Şarap üretimi, özellikle Güney Avustralya ve Victoria bölgelerinde gelişmiş olup uluslararası alanda da tanınır.
