Teyemmüm abdesti nedir ve nasıl alınır? Hangi durumlarda teyemmüm abdesti almak gerekir?
Teyemmüm kelime olarak "kastetmek, yönelmek" anlamlarına gelmektedir. İslam kolaylık dinidir. Bu sebeple su bulunmadığı ya da temin etmenin zor olduğu durumlarda teyemmüm abdesti alınabilir. Peki teyemmüm abdesti nedir ve nasıl alınır? Teyemmüm gusül abdesti yerine geçer mi? Hangi durumlarda Teyemmüm abdesti almak gerekir? İşte detaylar…
Teyemmüm bazı durumlarda abdest ve gusül abdesti yerine geçebilen istisnai bir uygulamadır. Teyemmüm abdestin hangi durumlarda ve nasıl alınacağı İslam dininde açık ve net olarak belirtilmiştir. Son günlerde yapılan aramalarda teyemmüm abdestinin nasıl ve hangi durumlarda alınacağı merak konusu olmuştur. Biz de bu yazımızda duvardan teyemmüm abdesti nasıl alınır, teyemmüm gusül abdesti yerine geçer mi, teyemmüm abdesti fazları nelerdir gibi soruların ve daha fazlasının cevapların araştırdık.
Teyemmüm Abdesti Nedir Ve Nasıl Alınır?
Teyemmüm abdesti belli bir mazeretin bulunması durumunda uygulanabilen istisnai bir yöntemdir. Abdest ya da gusül abdesti almak için su bulunmadığı ya da suyun temin edilmesinin zor olduğu durumlarda teyemmüm abdesti her iki abdestin yerine geçecek şekilde alınabilir. Abdest ve gusül, olağan durumlarda su ile yapılan bir temizlenme özelliği iken teyemmüm abdesti aslında yukarıda sayılan sıra dışı durumlarda abdest ve gusül yerine geçen “sembolik” bir işlem olarak kabul edilir. Teyemmüm için başta namaz ibadeti olmak üzeri ibadetlerin yerine getirilmesine önem veren İslam dininin kolaylıklarının sonucudur denilebilir. Sadece İslam dininde değil Yahudilikte de bazı ibadetlerin yapılmasında önce su bulunmaması durumunda da ellerin temiz bir toprak ya da çakıl taşına sürülebileceği hükmü de bulunur.
Teyemmümle ilgili hadisler de su bulunamadığında ya da erişiminin zor olduğu durumlarda teyemmümün yapılabileceği yönündeki Kur’an hükmünü teyit etmektedir. Nitekim bir kenara çekilip duran, cemaatle namaza iştirak etmeyen birini gören Resûlullah (s.a.s.), “Ey falan! Neden cemaate iştirak etmiyorsun?” diye sorduğunda adam, “Ey Allah’ın Resulü, cünüp oldum; su da yok” deyince Peygamber (s.a.s.), “Toprağı kullan, o sana yeterlidir” buyurdular (Buhârî, Teyemmüm, 9 [348]; Müslim, Mesâcid, 312 [682]).
Duvardan Teyemmüm Abdesti Nasıl Alınır?
Teyemmüm abdesti toprak ya da toprak cinsinden sayılabilecek bir maddeye ellerin sürülerek belirli organların mesh edilmesi ile gerçekleştirilir. Şimdi aşama aşama temiz bir duvardan teyemmüm abdesti nasıl alınır inceleyelim:
Burada dikkat edilmesi gereken bir püf noktası bulunmaktadır. Teyemmüm abdesti alınacak toprağın ya da toprak cinsiden maddenin temiz olması gerekmektedir. Diğer yandan teyemmüm de istisnai durumlarda da olsa bir abdest yöntemi olduğundan abdesti bozan haller teyemmüm abdestini de bozacaktır.
Teyemmüm Gusül Abdesti Yerine Geçer Mi?
Teyemmüm abdesti suyun bulunmadığı ya da erişiminin güç olduğu durumlarda İslam’ın kolaylık dini olmasından kaynaklanan bir uygulamadır. Bu bağlamda teyemmüm abdesti hangi durumlarda alınır sorusu da akılları kurcalamaktadır. Teyemmüm abdesti hem abdest hem de gusül yerine geçen bir abdest alma yöntemidir. Belirli kurallar ve sıralamayla teyemmüm abdesti alınmalıdır. Aşağıda teyemmüm abdesti fazları yer almaktadır. Teyemmüm abdestinin hangi durumlarda alınabileceği ise Diyanet açıklamasında şöyle belirtilmiştir:
Vücudunda yara ya da yanık olanlar sağlam olan organlarını yıkar, yaralı olan yerleri mesh eder. Bu konu ile ilgili Peygamberimiz (SAV) döneminde olduğu rivayet edilen bir olayda cünüp olan yaralı bir kişiye gusletmesi söylenmiş, o da yıkanmış ve bu sebeple ölmüştür. Haber Hz. Muhammed’e (s.a.s.) ulaşınca, “Onu öldürmüşler! …Hâlbuki ona, teyemmüm yeterliydi.” (Ebû Dâvûd, Tahâret, 122 [336]) buyurmuştur.
Kur’ân-ı Kerîm’de, “Eğer hasta iseniz, yolculukta bulunuyorsanız, tuvaletten gelmiş iseniz veya kadınlara yaklaşmışsanız da su bulamamışsanız temiz bir toprağa yönelip, onunla yüzlerinizi ve ellerinizi mesh edin (teyemmüm edin),” (en-Nisâ, 4/43; el-Mâide, 5/6) buyrulmaktadır.
Teyemmüm Abdesti Farzları
Teyemmüm abdesti yerine getirilirken belli bir takım farz olan uygulamalar ve dikkat edilmesi gereken sıralamalar mevcuttur. Teyemmüm abdesti farzları:
Teyemmüm Abdesti Sünnetleri
Teyemmüm abdestinin farzlarının yanında yapılması sünnet olan uygulamaları da mevcuttur. Bunlar uygulamalar sırasıyla şöyledir: