Soğan doğrarken gözden yaş gelmemesi için ne yapılmalı?

Çoğumuzun yemeklere ve salatalara verdiği lezzeti sevdiği fakat mutfağa girdiği zaman kesmekle uğraşmak istemediği sebzelerin başında soğan gelir. Soğan, gözleri yakması ve sulandırması ile hazırlama aşamasını zorlu bir süreç haline getirir.

Giriş: 03.12.2024 - 09:30 Güncelleme: 03.12.2024 - 09:30

Güzel bir akşam yemeği hazırlamak için mutfağa girdiğimizde kendimizi bir anda elimizde soğanla ağlarken buluruz. Hatta gözlerimiz iyice yanmaya başlar ve bu durum dayanılmaz hale gelirse tezgahtan uzaklaşmaya başlarız.

Soğanlar, kesildiğinde gözlerimizi yakar ve ağlamamıza neden olan kimyasal maddeler salar. Peki, bu kimyasal nedir ve nasıl bu kadar etkili olur?

Soğanlar, syn-propanethial-S-oksit isimli bir kimyasal maddede bulunur. Bu kimyasal, soğan kesildiğinde havaya karışır ve gözlerimize ulaştığında gözyaşı bezlerini uyarır. Bu da gözlerimizin yaşarmasına yol açar. Ancak, bu kimyasalın etkili olabilmesi için bir enzim gereklidir: Lakrimatör-faktör sentaz. Bu enzim, soğanın içindeki sülfoksitleri sülfenik asite dönüştürür. Dengesiz olan bu asit kısa süre içinde syn-propanethial-S-oksite dönüşür ve havaya karışarak gözlerimizi yakar.

REKLAM

Soğanı kesmek, havaya yayılan bu kimyasalların salınmasına neden olur. Bu kimyasallar gözlerimize ulaşınca gözyaşı bezlerimiz devreye girer, çünkü gözler bu kimyasallardan korunmak için ağlamaya başlar.

Soğandan yayılan bu kimyasallardan korunmak için birkaç yöntem önerilmiştir. Bazı yöntemler bilimsel olarak test edilmiştir, ancak bazıları halk arasında "kocakarı masalı" olarak kalmıştır.

Soğan keserken gözlerinizi korumak için en etkili çözüm, yüzücü gözlüğü gibi gözleri tamamen kapatan bir gözlük takmaktır. Bu, gözlerinizi tamamen koruyacak ve gözyaşlarını engelleyecektir. Ancak, bu çözüm mutfakta biraz tuhaf görünebilir.

Mutfakta güçlü bir havalandırma varsa, soğan kesilirken yayılan kimyasallar bu sistemler tarafından emilebilir. Eğer havalandırma yeterince güçlü çalışıyorsa, kimyasallar gözlere ulaşmadan ortama karışır. Ancak çoğu mutfakta havalandırma yeterince güçlü olmayabilir.

REKLAM

Soğanı dondurucuda 15 dakika bekletmek, kimyasalların etkisini azaltabilir. Soğanın soğuması kimyasalları daha az salmasına neden olur. Ancak bu yöntem, soğanın kesilmesini zorlaştırabilir ve soğuk dilimler yemeklerin tadını etkileyebilir.

Soğanı buzdolabında 30 dakika soğutmak, kimyasalların etkisini hafifletebilir, ancak bu kadar etkili değildir. Yine de, soğan kesildiğinde gözlerinizi yakma süresi daha geç başlayabilir.

Soğanı suda 15 dakika bekletmek, kimyasalların su tarafından emilmesine yardımcı olabilir. Bu yöntem, gözlerin yanmasını engellemeye yardımcı olsa da, soğanın tatlılaşmasına neden olabilir, bu yüzden acı bir tat isteyenler için uygun olmayabilir.

Akan suyun altına soğanı kesmek, kimyasalların suya karışarak gözlere ulaşmasını engellemeye çalışır. Ancak bu yöntem, soğanın kaygan hale gelmesi nedeniyle kesilmesini zorlaştırabilir ve dikkat dağılmasına yol açabilir.

REKLAM

Bazı kişiler sakız çiğnemenin gözyaşlarını engellediğini söylese de, bilimsel olarak bu yöntem gözleri yakmaktan daha çok gözyaşlarını engellemekte etkili olduğu gösterilmiştir. Gözlerinizin yanmasına engel olmasa da, gözyaşlarınızın miktarını biraz azaltabilir.

Bazı insanlar, soğanın kök kısmını kesmenin kimyasalları engelleyeceğini iddia eder. Ancak bu tamamen yanlış bir yöntemdir, çünkü kimyasallar soğanın her yerinde bulunur ve alt kısmı kesmek gözlerinizi korumaz.

Halk arasında yaygın olan bir başka çözüm ise mum yakmaktır. Ancak bu, tamamen işlevsizdir. Soğanın yayılan kimyasallarının ateşle etkisiz hale gelmesi mümkün değildir.

Bazı kişiler, soğan keserken dilinizi damağınıza yapıştırmanın gözyaşlarını engellediğini öne sürer. Ancak bu, soğanın gözleri yakma mekanizmasıyla ilgisizdir ve tamamen etkisizdir.

Soğanı hızlı bir şekilde kesmek ya da şef tarzı jülyen doğramak, gözyaşlarını engellemek için etkili değildir. Keskin bir bıçak kullanmak daha rahat kesim sağlar, ancak kimyasalları daha az salmaz.

Soğan keserken gözlerinizin yanmasını engellemek için birkaç yöntem vardır, ancak hiçbir yöntem tam anlamıyla etkili değildir. Bazı yöntemler, kimyasalların gözlerinize ulaşmasını engellemeye çalışırken, bazıları sadece gözyaşlarını azaltmaya yardımcı olur. En etkili çözüm, soğan keserken doğru teknikleri kullanmak ve gözlerinizi koruyacak bir önlem almaktır.