Kahire nerede, hangi ülkede? Kahire nerenin, hangi ülkenin şehri?
Firavunların piramitlerine gözcülük eden, bin minareli silüetiyle gökyüzüne uzanan, Nil Nehri'nin hayat verdiği devasa ve kaotik bir metropol... Burası, Arap dünyasının en büyük şehri, Mısır'ın kalbi ve tarih boyunca medeniyetlerin, dinlerin ve imparatorlukların kesişim noktası olmuş olan Kahire'dir. Gündüzleri asla dinmeyen bir insan ve trafik seliyle, geceleri ise ışıkları ve canlılığıyla yaşayan bu şehir, ziyaretçilerine hem antik dünyanın gizemini hem de modern Ortadoğu'nun enerjisini bir arada sunar. Peki, bu durmak bilmeyen şehir tam olarak Kahire nerede?
Bir yanda dünyanın yedi harikasından birinin gölgesi, diğer yanda ise İslam mimarisinin en zarif örnekleri ve hiç bitmeyen bir pazarın uğultusu... Kahire, zıtlıkların ve katmanların şehridir. Kahire hangi ülkede sorusunun yanıtı bizi Mısır'a götürürken, şehrin hikayesi, sadece bir ulusun değil, bir medeniyet havzasının binlerce yıllık öyküsünü anlatır.
KAHİRE NEREDE?
Afrika kıtasının kuzeydoğusunda, Mısır'ın kuzey kesiminde yer alan Kahire, dünyanın en uzun nehri olan Nil'in kıyısına ve adalarına kurulmuştur. Şehrin konumu, Nil Nehri'nin uzun ve dar vadi yatağından ayrılarak yelpaze şeklinde genişlediği ve verimli Nil Deltası'nı oluşturduğu stratejik bir noktanın hemen güneyindedir. Binlerce yıldır bu coğrafya, Mısır medeniyetinin tarımsal ve demografik merkezi olmuştur. Kahire, bu verimli deltanın kapısı konumundadır.
Şehir, büyük ölçüde Nil'in doğu yakasına yayılmış olsa da, batı yakasındaki Gize (Giza) şehriyle birleşerek devasa bir metropoliten alan oluşturur. Şehrin iki yakasını çok sayıda köprü birbirine bağlar. Coğrafi olarak Kahire, bir yanda Nil'in yeşil şeridi, diğer yanda ise Doğu ve Batı çöllerinin kurak arazileriyle çevrilidir. Bu konumu, ona sıcak bir çöl iklimi kazandırır; yazları oldukça sıcak ve kurak, kışları ise ılıman geçer. Yağış ise son derece nadirdir.
KAHİRE HANGİ ÜLKEDE?
Kahire, binlerce yıllık firavunlar medeniyetinin mirasçısı olan ve Arap dünyasının en kalabalık ülkesi olarak bilinen Mısır Arap Cumhuriyeti'nin başkentidir. Mısır, hem Afrika hem de Asya kıtalarında toprağı bulunan, Süveyş Kanalı gibi küresel ticaret için hayati bir su yoluna sahip olan stratejik bir ülkedir. Tarih boyunca bir medeniyet beşiği olmuş ve 20. yüzyılda Arap dünyasının siyasi ve kültürel liderliğini üstlenmiştir.
Kahire, bu ülkenin sadece siyasi ve idari başkenti değil, aynı zamanda her şeyiyle merkezidir. Nüfusun, sanayinin, ticaretin, medyanın ve kültürün kalbi bu şehirde atar. 20 milyonu aşan nüfusuyla Afrika ve Ortadoğu'nun en büyük metropolüdür. Mısır'ın modern tarihi, özellikle de 2011'deki halk devrimine ev sahipliği yapan Tahrir Meydanı gibi olaylar, büyük ölçüde Kahire'nin sokaklarında yazılmıştır.
KAHİRE HANGİ ÜLKİNİN ŞEHRİ?
Bugün Mısır'ın devasa bir metropolü olan Kahire'nin kuruluşu, 10. yüzyılda Fatımi Halifeliği'nin yeni başkenti olarak gerçekleşmiştir. Şehir, 969 yılında Fatımi komutanı Cevher es-Sıkılli tarafından kurulmuş ve ona "El-Kahire" (Muzaffer Olan) adı verilmiştir. Ancak Kahire, sıfırdan kurulan bir şehir değildir; tarihi çok daha eskilere dayanan yerleşimlerin yanı başına inşa edilmiştir. Bunların en önemlileri, Roma döneminden kalma Babil Kalesi ve Mısır'ın ilk İslam başkenti olan Fustat'tır.
Fatımilerden sonra şehre hükmeden Eyyubiler (Selahaddin Eyyubi tarafından yaptırılan Kahire Kalesi ile) ve özellikle de Memlükler, Kahire'yi altın çağına taşımıştır. Memlük sultanları, şehri dünyanın en görkemli camileri, medreseleri, türbeleri ve hamamlarıyla donatmışlardır. Şehrin "Bin Minareli Şehir" lakabını alması bu dönemin eseridir. Osmanlı İmparatorluğu döneminde de önemini koruyan Kahire, 19. yüzyılda Kavalalı Mehmet Ali Paşa'nın modernleşme hamleleriyle yeni bir çehreye bürünmüştür. Bu zengin tarih, Kahire'yi sadece Mısır'ın değil, aynı zamanda Fatımilerin, Eyyubilerin ve Memlüklerin de şehri yapar.
KAHİRE NERENİN ŞEHRİ?
Tarihi minarelerinin gölgesinde, modern Kahire her şeyden önce bir "kalabalık, kaos ve kültür" şehridir. Şehrin karakterini, durmak bilmeyen enerjisi ve insan seli belirler. Dünyanın en yoğun trafiğine sahip şehirlerinden biri olan Kahire'de hayat, büyük ölçüde sokaklarda yaşanır. Bu kaotik yapı, aynı zamanda şehrin ruhunu oluşturan bir canlılık ve dinamizm yaratır.
Kahire, uzun yıllar "Nil'in Hollywood'u" olarak anılmış ve tüm Arap dünyasının kültürel merkezi olmuştur. Arap sinemasının, müziğinin ve edebiyatının kalbi burada atmıştır. Nobel ödüllü yazar Necib Mahfuz, eserlerinde Kahire'nin ara sokaklarını ve insanlarını ölümsüzleştirmiştir. Bu kültürel kimlik, bugün de varlığını sürdürmektedir. Şehrin en önemli bölgelerinden biri, UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan Tarihi (İslami) Kahire'dir. Dünyanın en eski üniversitelerinden El-Ezher Üniversitesi ve Camii, Selahaddin Kalesi, Mehmet Ali Paşa Camii ve dünyanın en eski ve en büyük çarşılarından biri olan Han el-Halili Pazarı bu bölgededir. Son olarak Kahire, bir "antik medeniyet" şehridir. Gize Platosu'ndaki Keops, Kefren ve Mikerinos Piramitleri ile Büyük Sfenks, şehrin hemen yanı başındadır. Dünyanın en zengin Antik Mısır koleksiyonuna sahip olan ve Tutankamon'un hazinelerini barındıran Mısır Müzesi (ve yeni inşa edilen Büyük Mısır Müzesi) de Kahire'yi firavunlar tarihine açılan vazgeçilmez bir kapı yapar.
