En kötüsünden en iyisine Marvel Sinematik Evreni filmleri

18. Thor (2011)

Babasının yerine tahta geçmeye hazırlanan Thor, ergenlikten yetişkinliğe geçiş sancıları yaşayan bir gençten farksız. Bilge babası Odin, gücünü göstermek için yanıp tutuşan, söz dinlemeyen bu öfkeli ve kibirli delikanlının galaksi barışı için yarattığı ciddi tehlikeyi görünce onu sürgüne, yani Yeryüzü'ne gönderiyor. Bir çeşit fantazi evreninde, uzay operası kıvamında başlayan film, Thor'un ve çekicinin ayrı ayrı dünyaya düşmesiyle birlikte, “uzaylı dünyaya indi” tarzında bir bilimkurguya dönüşüyor. Yönetmen Kenneth Branagh'daki Shakespeare kültürü olmasaydı, bilimkurgu, fantazi ve aksiyon arasında gidip gelen bu hikâye doğru dürüst toparlanabilir miydi, emin değilim. Bilimkurgu filmlerinden mitolojik öykülere, Kral Arthur masallarından Shakespeare tragedyalarına dek uzanan bir süper kahraman filmi...

17. Captain Marvel (2019)

Hikâye “Vers” (Brie Larson) olarak tanıdığımız genç bir kadının Captain Marvel'a dönüşme süreciyle ilgili... Vers, Kree uygarlığında yaşayan bir asker. Ellerini ışın silahı gibi kullanabiliyor. Komutanı Yon-Rogg (Jude Law), bu gücünü Yüce Zekâ'dan (Supreme Intelligence) aldığını öğretiyor ona. Dolayısıyla, gücünü baskı altında tutmak ve sadece Yüce Zekâ'nın verdiği görevlerde kullanmak zorunda. Ama kadın süper kahramanımız, iktidara meydan okuyarak gerçek gücünü keşfediyor. Gücü, özgürlüğüyle birlikte artıyor; isyana dönüşüyor. Eski Superman filmleri tadında hafif bir film. Filmin ortasında “iyilerle kötülerin yer değiştirmesini”, feminist alt metni, 1990'lı yılların popüler kültürüne yapılan göndermeleri, şarkıları, Pınar Toprak'ın müziğini ve başta Carol Danvers olmak üzere tüm karakterleri sevdiğimi söyleyebilirim.

16. Örümcek-Adam: Evden Uzakta (2019)
(Spider-Man: Far From Home)

Bizi “Avengers: Endgame”in hüzünlü, karanlık ve trajik dünyasından alıp liseli ergen gençlerin neşeli ve matrak dünyasına taşıyan bu Marvel filminin ilk bölümünde, Venedik'te cömert gün ışığı altında çekilen aksiyon sahneleri seyrediyoruz. Güzelim şehrin tarihi yapılarının yerle bir olduğu bu sekansta, turistik Venedik görüntüleri, süper kahraman filmlerinin estetiğiyle buluşuyor. Venedik ve Prag gibi Avrupa turizminin gözbebeği iki tarihi şehrin ardından Berlin'e uğruyoruz. Peter Parker'ın Berlin'den sonra Hollanda kırsalında, rengarenk çiçek tarlaları arasında geçen sahnesini de unutmayalım. Örümcek-Adam orada son hazırlıklarını yapıp Londra'daki “final maçı”na hazırlanıyor. Londra sahnelerinde Venedik'te olduğu gibi yeniden gün ışığına ve turistik şehir dokusuna dönüyoruz. Jon Watts'ın yönettiği “Örümcek-Adam: Evden Uzakta” aksiyon, mizah ve romantizmin birleştiği eğlenceli bir yaz tatili filmi.

15. Black Panther (2018)

Özellikle ABD'li eleştirmenlerin çoğuna göre Marvel Sinematik Evreni'nin en iyi filmi... Bunun en önemli nedeni süper kahraman filmlerine “çok kültürlü” düşünceyi getirmesi, beyaz erkek egemenliğini yıkması... İşte bu nedenle, ırkçılık ve ayrımcılık sorunlarının can alıcı bir şekilde yaşandığı Batı dünyasının entelektüelleri için son derece önemli bir süper kahraman filmi... Filmin özellikle ABD’de çok sevilmesinin bir başka nedeni de sorunların çözümünün barış ve dayanışmada yattığını vurgulaması... Aksiyon ve sinema duygusuyla baştan sona ilgiyle izlenen bir süper kahraman filmi olduğu kesin. Ama bana kalırsa, hikâye ve dram kalitesi açısından MSE'nin orta halli filmlerinden biri...

14. Galaksinin Koruyucuları 2 (2014)
(Guardians of Galaxy Vol. 2)

İlk “Galaksinin Koruyucuları”, beş yalnız karakterin bir “aile” olmasını anlatıyordu. Yeni filmse “aile içi” sorunlar üzerinden ilerliyor. İleri teknolojileriyle gerçek savaşı bile video oyununa çeviren Sovereign halkının gücü ve Ego’nun iktidar hırsına karşılık, bizim kahramanlarımız sevgi ve bağlılıkla ayakta duruyorlar. Karakterlerin yalnızlığı ve dışlanmışlığı, sadece eğlenceli değil dokunaklı sahnelere de dönüşüyor. Geçmişin nostaljik nağmelerini dinlerken aksiyon sahneleri adeta bir bale haline geliyor.

13. Örümcek-Adam: Eve Dönüş (2017)
(Spider-Man: Homecoming)

Lise öğrencisi Peter Parker, Yenilmezler ekibine katılmak için boyundan büyük işlere girişiyor. Öyle ki süper kahramancılık oynayan bir çocuktan farkı kalmıyor ve çevreye yarardan ziyade zararı dokunuyor. Bütün öykünün Peter Parker için bir tür süper kahramanlık sınavı olduğu söylenebilir... Kötü adamın ailesi, iyi adamın ise egosu için savaşması kayda değer... Lise filmi tadında harika bir aksiyon.

12. Avengers: Sonsuzluk Savaşı (2018)
(Avengers: Infinity War)

Kahramanlarımızın, evrenin yarısını soykırımdan geçirmek isteyen Thanos ve adamlarına karşı verdiği mücadele, aksiyon ve özel efekt kalitesi açısından serinin belki de en iyi ve gösterişli filmine vesile oluyor. Temponun hiç düşmediği, heyecanın hiç dinmediği bir akış var. Russo biraderler teknik olarak yine iyi iş çıkarıyorlar. Filmin en eğlenceli yanı ise kahramanlarımızın kendi aralarındaki diyalogları... Ama iyi kötü mücadelesinin ötesine geçmeyen öykü akışı itibarıyla bence serinin düz filmlerinden biri... Yine de destansı havasıyla MSE içinde ayrı bir yere sahip.

11. Black Widow (2021)

Her şey 1995 yılında, Ohio’da, orman kenarındaki bir Amerikan banliyö evinde başlıyor. Natasha’yı ABD’de yaşayan Rus casusu sahte bir ailenin iki küçük kızından biri olarak tanıyoruz. Asıl hikâye ise 21 yıl sonra, ‘Captain America: Civil War’ filminin bittiği yerde, yani ABD hükümetinin özel tim eşliğinde Natasha’nın peşine düştüğü günlerde geçiyor. Senaryo yazılırken akıllarda öncelikle ‘Soğuk Savaş casusluk gerilimleri’nin olduğu kesin. ‘Jason Bourne’ serisi tarzında ‘özel katil yetiştirme programları’nı ele alan filmler de geliyor akla. Filmin en sağlam damarı ise hikâye örgüsünden ziyade dört kişilik ‘sahte aile’nin arasındaki ilişkiler... Yıllar önce suikastçılar örgütünden kaçarak hayatını kurtaran Natasha dışında diğer üçünün psikolojik anlamda, gerçek birer enkaz olduğunu söylemek mümkün. Yönetmen Cate Shortland, dört karakterin duygu dünyasını filmin tam merkezine yerleştiriyor. Aksiyon açısından önceki Marvel filmlerinin gerisinde kaldığı söylenemez. Özellikle son bölümde havada geçen serbest düşüş sahnesi gayet başarılı. Shortland’in asıl başarısı aksiyon sahneleri ile karakterlerin duyguları arasında güçlü bağlar kurması.

10. Shang-Chi ve On Halka Efsanesi (2021)
(Shang-Chi and the Legend of the Ten Rings)

Tüm başroller ve önemli yan rollerde Asyalı oyuncuların yer aldığı ilk Marvel filmi. Olaylar ‘Avengers: Endgame’den sonraki dönemde geçiyor. Senaryonun ilk hedefi belli ki Marvel tarzıyla Uzakdoğu dövüş sanatları filmlerini bir araya getirmek. Yıllardır gerçek kimliğinden kaçarken köklerine doğru yolculuk yapmak zorunda kalan Shang-Chi’nin öyküsünü seyrediyoruz. Bütün filmin Shang-Chi’nin babası Xu Wenwu ile hesaplaşma ve yüzleşmesi üzerine kurulu olduğu söylenebilir. Hikâyenin özgün yanı Shang-Chi’nin babasına karşı ‘anne düzeni’ni savunan bir oğul olması. Özellikle teyze Ying Nan’ın dahil olmasıyla Shang-Chi’nin ataerkil ve anaerkil sistem arasında seçim yapmak zorunda kaldığını görüyoruz. Bir yanda, On Halka teşkilatının katı hiyerarşisi, ataerkil düzeni ve karanlığı… Diğer yanda ise Ta Lo köyündeki, erkek - kadın, insan - hayvan herkesin eşit olduğu, ormanın bile büyük bir canlı organizmanın parçası gibi hareket ettiği aydınlık düzen var. Baştan sona hiç sıkılmadan seyrettiğiniz bir aksiyon filmi.

9. Örümcek-Adam: Eve Dönüş Yok (2021)
(Spider-Man: No Way Home)

Serinin ilk iki halkasından farklı olarak fantastik janrının sularına giren filmde öyküyü Doctor Strange’ın kontrolden çıkan büyüsü şekillendiriyor. Büyünün kontrolden çıkmasının nedeni ise Peter Parker’ın tam olarak ne istediğini bilmemesi. Önce herkesin Peter Parker’ın kim olduğunu unutmasını istiyor; ama sevdikleri ve yakın çevresinin büyünün dışında kalması gerektiği aklına gelince, işler feci derecede karışıyor. Peter Parker’ın Doctor Strange gibi büyük bir ustanın karşısında söz dinlemeden kendi bildiğini okuması, trajik sonuçlara yol açıyor. ‘Örümcek-Adam: Eve Dönüş Yok’ta aksiyon sahnelerinin yanı sıra diyalog ağırlıklı bölümler de başarılı. Paralel evrenlerden gelen karakterlerin olduğu sahneler, duygusal ve hüzünlü anlar içerdiği kadar kahkahalar attırmasını da biliyor.

8. Iron Man 3 (2013)

Iron Man / Tony Stark terörist bir örgütle savaşırken yenilginin tadını alıyor ve neredeyse her şeyini kaybederek dibe vuruyor. Ama takım çalışması ve mühendislik dehası sayesinde yeniden yükseliyor. Marketten topladığı öteberiyle Mandarin’in karargâhına “Rambo karikatürü” gibi yaptığı baskın, Stark’ın Iron Man zırhı olmadan da kahramanlık yapabileceğinin kanıtı... Marvel resimli romanlarının vazgeçilmez alt teması, “Zayıflığı ve zaafları olmayan kahraman yoktur” fikri yine şahane bir şekilde işleniyor. Terörizmin, özünde süper güçler tarafından yaratılan bir iblis olduğu gerçeği de cesaretle konuyor ortaya. Özellikle ikinci kez seyrettikten sonra politik alt metni ve dram kalitesi açısından MSE'nin en dolu filmlerinden biri…

7. Ant-Man (2015)

Ant-Man içine herkesin girebileceği mühendislik harikası bir kostüm. Giyeni böcek boyutlarına kadar küçültüyor. Kostümü icat eden Hank Pym, hapishaneden yeni çıkan Scott Lang'i işe alıyor ve onu Ant-Man olarak eğitiyor. Komedi ve aksiyonla harmanlanan, 1980'lerin bilimkurgularını hatırlatan bir soygun öyküsü... Tıpkı “Galaksinin Koruyucuları” gibi, MSE içinde kendi farklı tarzını fazlasıyla orta koyan, neredeyse tümüyle “ayrı telden” çalan bir film. Süper kahramanlığın fiziksel güç ya da doğaüstü beceriler kadar cesaret ve zekâyla ilgili bir şey olduğunun altını çizmesi itibarıyla, MSE'nin en hoş ve nitelikli hikâyeleri arasında.

6. Yenilmezler: Ultron Çağı (2015)
(Avengers: Age of Ultron)

Tony Stark, dünya barışını korumak isterken canavarlaşan yapay zekâ Ultron'u yaratır. Bu durum bize güç kullanarak barışı tesis etmek isterken Ortadoğu'da ve Asya'da “canavarlar” yaratan Batı ittifakını hatırlatır. Bu film çerçevesinde Thanos'u pek aratmayan güçlü Ultron, kendisine karşı çıkan kahramanlarımızın kibrini yerle bir eder. “Yenilmezler”, öyle çok da yenilmez olmadıklarını anlar, kendi özlemleri ve korkularıyla yüzleşirler. Köksüzlük ve yalnızlık çoğunun sorunudur. Fiziksel güç ve savaş konusunda hepsi yeterli olsa da iç dünyalarında kırılgan, umutsuz ve endişelilerdir. Süper kahramanların zayıf yanlarını görmek istemeyen genç hayranların çok beğenmediği, MSE (Marvel Sinematik Evreni) sıralamalarında genellikle aşağılarda yer alan bir film. Ama bana göre dram kalitesi açısından en derinlikli, güçlü ve sağlam hikâyelerden biri...

5. Kaptan Amerika: Kış Askeri 2014
(Captain America: Winter Soldier)

“Güçle, tehditle dünyaya barış ve özgürlük gelmez” diyen ve Kaptan Amerika’yı milliyetçilikten kurtaran film... Alet olduğu operasyonları ve “müzelik kişiliği”ni sorgulayan Kaptan Amerika, kendini SHIELD kurumu içindeki “paralel yapılanma”nın hedefi olarak bulunca, derin devletle bağlarını koparıp Black Widow ve Falcon ile birlikte faşist bir örgüte karşı savaşmaya başlıyor. Sertliği, hızlı ve zarif bir koreografiyle birleştiren Russo biraderlerin yönetmen olarak seriye yeni bir hava getirdiğini vurgulamamız gerekiyor.

4. Yenilmezler 2012
(The Avengers)

Süper kahramanları konu alan filmler, benim için normal insanî durumları ele alabildikleri ölçüde başarılıdır. Bu filmdeki kahramanlar, egoları, kibirleri ve zaaflarıyla son derece insanî durumları temsil ediyorlar... Avengers ekibinin daha çok kendi içinde dövüştüğü ve diyaloglu sahnelerin ağırlıkta olduğu ilk bölümdeki dramatik çatışmalar, filmi aksiyon olmanın ötesine taşıyor. İkinci bölümde ise herkes "assolist egolarını" bir yana bırakıp kötülerle savaşıyor. Solo maceralarıyla tanıdığımız “bir avuç süper kahramanı” başarılı bir öykü içinde bir araya getirmesi itibarıyla MSE'nin en iyi filmlerinden biri.

3. Iron Man 2008

İşte her şeyi başlatan film! Robert Downey Jr.'ın kariyerinin bittiğini söyleyenler bu filmle birlikte sustular. “Bir Superman değil” diye küçümsenen Iron Man ise Marvel Evreni'nin vazgeçilmez merkezi oldu. Kuşkusuz başarıda hikâyenin büyük payı var. Silah tüccarı iş insanı Tony Stark'ın kendini bir anda “sıcak savaşın” ortasında bulmasıyla başlayan ve “makineleşmesi”yle süren film, güçlü karakterleri ve sağlam politik içeriğiyle öne çıkıyor. Ayrıca bir aksiyon olarak da çok iyi... Ana karakterin, yani Tony Stark'ın yaşadığı değişim açısından sadece iyi bir süper kahraman filmi değil aynı zamanda gayet sağlam bir dram...

2. Galaksinin Koruyucuları 2014
(Guardians of the Galaxy)

Yasa dışı işlerle ilgilenen dışlanmış, yurtsuz ve ailesiz 5 benzemez kahraman... “Kaybedenler kulübü”nden farksızlar... Üstelik ekip olmayı da istemiyorlar çünkü hepsi bireyci. Herkesin gizemli ve küçük bir kürenin peşinde koşturduğu öykü, belki klişeler yığınından ibaret ama filme asıl ruhunu veren karakterler ve onlar arasındaki çekişmeler, tartışmalar ve gelişen ilişkiler... Sadece süper kahramanlığın anlamını değil, dostluğu ve takım olmanın önemini kendine göre tanımlayan bir film. “Uzay operası” atmosferinin üstüne masumiyetin ışığı gibi düşen 70’li yılların harika şarkılarını da unutmayalım. Bütün o mütevazi, renkli ve matrak havasıyla bence MSE'nin en eğlenceli filmi...

1. Avengers: Endgame 2019

Marvel Sinematik Evreni'nde bir dönemi kapatıp yeni bir dönemi açan, “Avengers: Endgame”, Iron Man ve Captain America'nın hikâyelerinin geldiği nokta açısından ayrı bir değer taşıyor... Ama Black Widow, Hulk, Thor, Hawkeye başta olmak üzere diğer karakterler açısından da kuşkusuz önemli bir film. Finaldeki görkemli savaş sahnesini bir yana bırakırsak, daha çok karakterler arası ilişkilere odaklanan dram sahnelerinin öne çıktığını söylemek mümkün. Filmin en güçlü yanı, seyirciyle kurduğu duygusal bağ... İlk sahnelerden itibaren karakterlerle birlikte hikâyenin içinde akmaya başlıyoruz. Çünkü bu filmin gerisinde 11 yılda seyrettiğimiz 21 film daha var...