AİHM'den Türkiye'ye 500 bin TL ceza
Çöp faciasında ölen 22 kişi için ailelerine ödendi
Hayati ARIGAN / AHT (ÖZEL HABER)
Düzensiz ve sıkışık biçimde günde 2 bin 300 tonun üzerinde çöp atılan ve 350 bin
metre kare alan üzerine kurulu Ümraniye Hekimbaşı Çöplüğü'nde biriken metan gazları 28 Nisan 1993'te patlamış, alevler içinde binlerce ton çöp çevredeki 11 gecekondunun üzerine yığılmıştı. Patlama sonucu çöp yığınlarının arasında 39 kişi ölmüş, 27 kişinin cesedi çıkarılabilmişti.
KAÇAK YAPIYA DEVLET HİZMET GÖTÜRDÜ
Sabah saatlerinde yaşanan faciada erkekler işte olduğu için ölenlerin çoğu kadınlar ve çocuklar oldu. Yakınlarını kaybedenler hazine arazisinin üzerinde gecekonduda oturduklarını kabul ediyorlardı. Ancak devlet ayaklarına kadar elektrik, su ve telefon getirip yol yapmıştı. Hukuk savaşına başlayan çöp mağdurları açtıkları davaları bir bir kaybediyor ya da küçük bir miktar tazminat alarak olay geçiştiriliyordu. Kamu makamları kayıplardan kendilerini sorumlu tutmuyorlardı.
ÖLENLERİN YAKINLARI AİHM'E BAŞVURDU
Haklarını Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nde arayan mağdurlar, açtıkları tazminat davasının sonucu için yıllarca bekledi. İlk davayı biri nikahsız 2 eşi ve 7 çocuğunu kaybeden Maşallah Öner Yıldız ile eşi ve 3 çocuğunu kaybeden Ahmet Nuri Çınar 1999 yılında açtı.
İLK DAVA EMSAL OLDU
Yıldız'ın davası ise 2003'te karara bağlandı. Ancak Türkiye karara itiraz edince
dosya, AİHM'in bir üst kurulu Genel Kurula gönderildi. Genel Kurul'dan 2 yıl sonra
karar çıktı ve AİHM, Türk Hükümetini Yıldız'ın kaybettiği 9 can için 164 bin euro
ödemeye mahkum etti. Bu karar aynı zamanda AİHM dava açan diğer 4 aileye de emsal oldu.
DOSTANE ÇÖZÜMLERLE UZLAŞIN DENDİ
AİHM Türk Hükümetine açılan diğer 4 dava için ?Uzlaşma yoluna giderek dostane
çözümlerle davaları sona erdirin' dedi. Bunun üzerine Türkiye, çöp faciasında eşi ve 4 çocuğunu kaybeden Cemil Öztürk'e 27 bin euro, eşi ve 2 kızını kaybeden Osman Yağcı'ya 18 bin 500 euro, eşini kaybeden Lütfullah Acar'a da 16 bin euro'nun 2007 yılında ödenmesine karar verdi.
BABALIK DAVASI İÇİN MEZARI AÇILDI
Geçtiğimiz Nisan ayında ise açılan davalardan sonuncusu karara bağlandı. Ahmet Nuri Çınar 2000 yılında İstanbul'da bir arsada ölü bulunmuş ve dosyası yasal mirasçısının bulunması için diğer davalardan ayrılmıştı. Çınar'ın avukatı Esra Deniz, müvekkili Çınar'ın imam nikahlı eşi ile 2 çocuğunu buldu. Çocuklar için babalık davası açıldı. Ancak Çınar'ın eşi çocuklarından birinin resmi işlemlerini yaptırabilmek için çocuklarından birini kendi babasının üzerine nüfusa yazdırmıştı. Çocuğu, nüfusta kardeşi gibi gözüküyordu. Bunun üzerine avukat Esra Deniz, Çınar'ın 13 yaşındaki kızı Berivan için velayet davası açtı. Ahmet Nuri Çınar'ın mezarı açıldı, DNA testi yapıldı ve Berivan'ın kızı olduğu belirlendi.
PATLAMADAN SONRA DOĞAN KIZI TAZMİNATI ALDI
Patlamadan yıllar sonra doğan Berivan'ın Çınar'ın yasal mirasçı olduğu
kesinleştikten sonra AİHM'deki davası da sonuçlandı. Türkiye ölen babası için
Berivan'a 20 bin Euro tazminat ödemeye mahkum oldu. Türkiye böylece 1993 yılında yaşanan korkunç çöp faciası için ölen 22 vatandaşına yaklaşık 500 bin lira ödemiş oldu. Facianın diğer mağduları ise AİHM'ne dava açmakta gecikince zaman aşımına uğradılar.
İLK KEZ YAŞAM HAKKI VE MÜLKİYET HAKKI İHLALİ KARARI ÇIKTI
Çöp faciası mağdurlarının avukatı Esra Deniz, "AİHM, mülkiyet hakkı protokolünün
birinci maddesine dayanarak, Hekimbaşı çöplüğünde meydana gelen metan gazı patlaması sonucu hayatını kaybeden yakın akrabalarının ölümlerinden ve mallarının
tahribatından yerel makamların sorumlu olduğunu kabul etti. Böylece AİHM'den ilk kez yaşam hakkı ile birlikte mülkiyet hakkının ihlaline karar vermiş oldu" dedi.
Ümraniye çöplüğünün yerinde şimdi insanlar dikilen ağaçların altında otururken,
