İstanbul'daki semt isimleri nereden geliyor?
Şehir, İstanbul gibi kadim bir şehir olunca her köşesinde bir hikâyenin olmaması söz konusu bile olamaz. Arkeolojik araştırmalara göre ilk yerleşimin Neolitik ve Kalkolitik dönemlerinde olduğu anlaşılan İstanbul, şehir olarak M.Ö 685'te kuruldu. Dünya üzerinde 3 imparatorluğa başkentlik eden tek şehir olan İstanbul, tarihi boyunca değişik isimlerle anıldı. Adı; 1004 yıl boyunca 'Byzantion', 1116 yıl da 'Konstantinopolis' olan İstanbul, fetihten sonra 'Konstantiniyye', 'Stanpolis', 'Dersaadet', 'Asitane', 'Darülhilafe' ve 'Makarrı Saltanat' olarak adlandırıldı. Cumhuriyet'in ilanından sonra da şehrin adı 'İstanbul' olarak kabul edildi. Peki İstanbul'un semtlerinin adlarının kökeni nedir? Hepsinin ilginç bir hikâyesi bulunuyor
- 13
BÜYÜKÇEKMECE - KÜÇÜKÇEKMECE
Göllerin kenarına konumlanmış olan semtte, Anadolu’yu Batı’ya bağlayan yol üzerinde bulunan boğazları geçmek için bir sistem oluşturulmuştu. Boğazın iki yakasından sahile çakılı kazıklara bağlı halatlar gerilmeye ve bu halatlar sal üzerinden çekilerek karşıya geçmeye başlanılmıştı.
- 14
CADDEBOSTAN
Bölgede çok sayıda bostan vardı. Bir de cadı söylentisi… Bu nedenle bölge, ‘cadı bostanı’ olarak anılıyordu. Cemal Paşa, bostanları satın alıp bölgeye yerleşince semtin adını ‘Caddebostan’a dönüştürdü.
- 15
ÇATLADIKAPI
Marmara kıyısında yer alan sur kapılarından biri, 1532’deki depremde çatladı. Bölge, o tarihten sonra ‘Çatladıkapı’ olarak anıldı.
-
- 16
ÇEMBERLİTAŞ
Bizans döneminde ‘Constantinus Forumu’nun olduğu yerde bulunan büyük sütunlardan biri olan ‘çemberli taş’, semte adını verdi.
- 17
ÇENGELKÖY
Adını, gemi çapalarının bu köyde yapılmasından aldı.
- 18
ÇIKSALIN
Güzel manzaralı geniş bir çevreye hâkim olması nedeniyle bölgeye halk arasında ‘çık da salın’ denildi. Daha sonra da adı ‘Çıksalın’a çevrildi.
-
- 19
EMİNÖNÜ
Osmanlı döneminde çarşıdaki esnafları denetleme yetkisi eminlere aitti. Semt, adını burada bulunan ‘Gümrük Eminliği’nden aldı.
- 20
ETİLER
1950’li yıllarda bölgede 192 villa yapımı için Etibank’ın ortaklığıyla Etiler Yapı Kooperatifi kuruldu. Semtin adı bu kooperatiften geliyor.
- 21
FERİKÖY
Sultan Abdülmecid ve Abdülaziz dönemlerinde bölgede Madam Ferry adında bir kadın yaşıyordu. Bölgede bulunan geniş topraklar, Madam Ferry’nin eşine bağışlandı. Daha sonra eşi vefat edince bölge onun adıyla anıldı.
-
- 22
HORHOR
Fatih Sultan Mehmed, bölge civarında yürürken yerin altından su sesleri duyar ve yanındakilere, “Buraya bir çeşme yapın. Baksanıza hor hor su sesleri geliyor” der. Bunun üzerine oraya bir çeşme yapıldı. Daha sonra çeşme de, semt de ‘Horhor’ adıyla anıldı.
- 23
KADIKÖY
Kadim semt, fetih sırasında Fatih Sultan Mehmed’in İstanbul Kadısı’nı buraya yerleştirmesiyle ‘Kadıköy’ ismini aldı.
- 24
KAZLIÇEŞME
İstanbul’un fethi sırasında su sıkıntısı çekiliyordu. Su bulmak için kazların peşinden gidilerek su kaynağına ulaşıldı. Ardından semtin adı ‘Kazlıçeşme’ olarak anılmaya başlandı.
-
- 25
KANDİLLİ
IV. Murad, şehzadelerden birinin doğuşunu ilan etmek ve kutlamak için bölgede 7 gece kandil yaktırdı. Bölge, bu nedenle ‘Kandilli’ adını aldı.
- 26
KULAKSIZ
Fatih Sultan Mehmed’in askerleri bölgeden geçerken içmek için sakinlerinden su istedi. Kimse su vermeye yanaşmayınca askerler kadıya gidip dava açtı. Kadı, mahalleliyi haksız bulup ‘kul haksızdır’ hükmü verdi. O dönemde adı ‘Kul Haksız’ olan bölgenin adı zamanla ‘Kulaksız’a dönüştü.
- 27
LALELİ
Semtin adı, burada yaşayan ‘Laleli Baba’ adında bir dervişten geliyor. III. Mustafa, yaptırdığı camiye hikmetine boyun eğdiği ve çok saydığı Laleli Baba’nın adını verdi. Semt, bu nedenle ‘Laleli’ oldu.
-
- 28
OKMEYDANI
Fatih Sultan Mehmed’in otağını kurduğu bu bölgeye okçular tekkesi yaptırmasıyla bölge ok meydanına dönüştü.
- 29
PENDİK
Bizans döneminde Doğu’dan gelecek saldırıları önlemek için bölge, ‘Duvar’ anlamındaki ‘Pantecion’ olarak anılıyordu. Bu ad, daha sonra ‘Pendik’e dönüştü.
- 30
SÜTLÜCE
Bölgede ‘Süt Menbat’ adlı bir köy vardı. Köyde bulunan bir kadın heykelinin göğüslerinden akan suyu içen kadınların sütünün artığına inanılıyordu.
-
- 31
ŞAŞKINBAKKAL
Bir bakkal, henüz yerleşim yeri olmadığı halde bölgede dükkân açtı. Oradan nadiren geçenlerin “Bu bakkal pek şaşkın” demesiyle yerleşim yeri olduktan sonra semtin adı belirlenmiş oldu.
- 32
ŞİŞLİ
Şiş yapımıyla uğraştıkları için ‘Şişçiler’ diye bilinen bir ailenin bu bölgede konağı vardı. Şişçilerin konağı’, zamanla değişikliğe uğrayarak ‘Şişlilerin konağı’ haline geldi Semtin adı ‘Şişli’ olarak son halini aldı.
- 33
TAHTAKALE
Mercan’daki surun alt kotunda yer aldığı için anlamı ‘kale altı’ olan bölgenin tahta-el-kale’ adı zaman içinde ‘Tahtakale’ye dönüştü.
-
- 34
TAKSİM
Osmanlı zamanında sucuların, suyu halka taksim (bölüştürdükleri) ettikleri yer olduğu için semtin adı ‘Taksim’ oldu.
- 35
TEŞVİKİYE
Sultan Abdülmecid’in bölgede bir mahalle kurulması için teşvikte bulunması üzerine semtin adı ‘Teşvikiye’ olarak belirlendi.
- 36
TOPHANE
Osmanlı döneminde ünlü top dökümhanesi, bu semtte yer alıyordu.
-
- 37
UNKAPANI
Bazı satış yerlerinde Arapça’da ‘Kabban’ adını taşıyan büyük teraziler bulunduğundan dolayı bölge, önceleri ‘ kapan’ adını taşıyordu. Daha sonra sahiline buğday ve arpa yüklü gemiler demirlediğinden semt, ‘Unkapanı’ adını aldı.
- 38
ÜSKÜDAR
Bizans döneminde ‘Skutari’ denilen asker kışlalarının şehrin bu yakasında yer almasından dolayı bölge, ‘Skutarion’ diye anılıyordu. Osmanlı döneminde ‘Üsküdar’a evrildi.
