Frankfurt Okulu nedir, temsilcileri kimler? Frankfurt Okulu ne zaman kuruldu?
Eleştirel Kuram adıyla da bilinen Frankfurt Okulu; birbirinden farklı alanlarda üreten insanları bir araya getirmiş olan Toplumsal Araştırma Enstitüsü'nün bir düşünce akımı olarak ifade edilmesidir. Bir dogmaya dönüştüğüne inandıkları Marksizm'i yeniden özüne döndürmeyi ve bu düşüncenin felsefeyle ilişkisini kurmayı hedefleyen bu düşünce akımı, kapitalist toplum yapısına da ağır eleştiriler getirmiştir. Ayrıntılar içeriğimizin devamında…
Dört ayrı döneme ayrılmış olan Frankfurt Okulu, günümüzdeki birçok postmodernist teze de kaynaklık edecek konular üzerine tartışmıştır. Modern dünyada amaçlar ile araçların yer değiştirdiğini ifade eden Frankfurt Okulu temsilcileri kimler? Frankfurt Okulu nedir? İşte, tüm detaylar…
Frankurt Okulu Nedir?
Frankfurt Okulu ya da Eleştirel Kuram; sosyoloji, bilim, tarih, felsefe, psikanaliz gibi farklı disiplinlerde üretim gerçekleştiren bilim insanlarını bir araya getiren Toplumsal Araştırma Enstitüsü’nden doğan bir düşünce akımı olarak tanımlanmaktadır. Marksizm’in bir dogma haline dönüştüğünü düşünen bu düşünürler, onu özüne döndürmeyi ve bu fikri yeniden felsefe ile ilişkilendirmeyi amaçlamışlardır. Peki, Frankfurt okulu ne zaman kuruldu? Frankfurt Okulu 1923 yılında, Almanya’da kurulmuştur.
Hegelci Marksçı Gelenek, Hermeneutik Gelenek, Freudçu Gelenek ve Kantçı Eleştirel Gelenek olmak üzere 4 gelenekten etkilenen Frankfurt Okulu’nda dört ayrı dönem yaşanmıştır.
Birinci Dönem: Kuruluş dönemi olan bu dönemde daha çok işçi sınıfının arşivinin oluşturulması amaçlanmıştır.
İkinci Dönem: İlk döneme nazaran daha akademik çalışmaların yapıldığı bir dönemdir.
Üçüncü Dönem: Hitlerin okulu kapatması sebebiyle, enstitü Amerika Birleşik Devletleri’ne yerleşmiş ve çalışmalarına, 1941 yılına kadar Columbia Üniversitesi’nde devam etmiştir.
Dördüncü Dönem: 1953 yılında tekrar Almanya’ya dönen enstitünün son dönemidir.
Frankfurt Okulu Neyi Savunur?
Frankfurt Okulu ya da Eleştirel Kuram; daha çok kapitalizm, tüketim toplumu, kültür endüstrisi ve modernizm üzerine getirdikleri eleştiriler ile bilinen bir düşünce akımıdır.
Bu düşünce akımına göre; insanların doğa karşısında daha özgür olmalarını, doğanın yasalarının keşfedilmesini ve insanların doğayı kontrol altına almalarını sağlayan bilim; aynı zamanda insanların da tıpkı doğa gibi denetim altına alınmasına olanak sağlamıştır. İnsanların özgürlüğünü kısıtlayan bu durum, tıpkı Orta Çağ’da hâkim olan skolastik düşünce gibi insanların hürriyetlerini kısıtlamaktadır.
Yine bu düşünce akımına göre modern dünyada amaçlar ile araçlar yer değiştirmiştir. Modernite’nin üretim şekli olan araçsal akıl; daha fazla ihtiyaca cevap olmak için değil daha fazla kar yapmak için büyümek istemektedir. Böylesi bir dünyada egemen olan anlayış da daha fazla reklam ve daha fazla tanıtım olarak karşımıza çıkmaktadır.
Frankfurt Okulu’na göre kapitalist sistem kültür endüstrisi yoluyla bilinçsiz ve kapitalist sisteme tamamen eklemlenmiş bir yeni sınıf meydana getirmiştir. Bu anlayışta kültürün kendisi bir endüstriye; sinema, dizi, edebi eserler, müzik eserleri vs. gibi kültür ürünleri ise meta haline gelmişlerdir. Bu tarzda şekillenmiş olan endüstri de sanatın bütünlüğüne değil, onun toplum üzerinde bıraktığı etkiye yoğunlaşmaktadır.
Kültür endüstrisi üretmiş olduğu ürünler yoluyla insanlara, yaşamdaki olumsuz durumların tamamen tesadüfi olduğu ya da doğal nedenlere bağlı olduğu mesajını vermektedir. Bu şekilde insanların kapitalizme bir bağımlılık fikri geliştirmesi ve mevcut ideolojinin insanlar arasında yayılması hedeflenmektedir.
Frankfurt Okulu Düşünürleri
Frankfurt Okulu’nun; birbirinden farklı disiplinlerde çalışan birçok insanı bir araya getiren Toplumsal Araştırma Enstitüsü’nde ortaya çıkmış olan bir düşünce akımı olduğundan bahsetmiştik. Şimdi gelin, Frankfurt Okulu temsilcileri kimler olduğunu hep birlikte inceleyelim.
