Şili'de 69 günlük bekleyiş bitti
Şili'de, yerin 700 metre altında, 69 gündür mahsur bulunan 33 madencinin tamamı kurtarıldı.
Kurtarma ekipleri, yerin altında mahsur kalan 33 madenciden Pedro Cortez, Ariel Ticona ve Luis Urzua'yı da kısa aralıklarla çelik kurtarma kapsülüyle günyüzüne çıkardı.
Son üç madencinin de kurtarılmasıyla operasyon başarı ile tamamlandı.
OAS BAŞKANI: "VİVA CHİLE!"
İlk kurtarılan madenci Florencio Avalos'tan yaklaşık 22 saat sonra, Pedro Cortez, Ariel Ticona ve madenci ekibin yöneticisi 54 yaşındaki Luis Urzua, çelik kurtarma kapsülüyle peşpeşe günyüzüne çıkarıldı.
Son madencinin de kurtarılmasının ardından "Viva Chile ("Yaşasın Şili"), yaşasın madenciler", diye bağıran Amerikan Devletleri Örgütü (Organization of American States - OAS) Başkanı Miguel Insulza, madencilerin sağ salim kurtarılmasından duyduğu memnuniyetini dile getirdi.
Insulza, yayımladığı mesajda, "Herkesi, madencileri, ailelerini, kurtarma ekibini, Şili hükümetini ve halkını tebrik ediyorum" ifadelerini kullandı.
Insulza, Şili'nin, "bu zorlu sınavdan daha da güçlenerek çıktığını" belirtti.
İKİ OĞLU DA MADENDEYDİ
Bir kurtarma ekibi görevlisi eşliğinde çelik kurtarma kapsülüyle günyüzüne ilk çıkarılan çıkarılan 31 yaşındaki Florencio Avalos, ilk olarak 7 yaşındaki çocuğu ve eşi Monica'ya sarıldı. Daha sonra Şili Devlet Başkanı Sebastian Pinera ve onu bekleyen birkaç kişiyle daha kucaklaşan Avalos, ilk tıbbi tetkiklerin yapılması için kamp hastanesine götürüldü. Florencio Avalos'un babası Alfonso Avalos'un bekleyişi ise daha bitmemişti. Çünkü, diğer oğlu Renan Avalos (29) da mahsur kalan madenciler arasında yer alıyordu.
MADENCİ YÜREĞİ İŞTE BÖYLE
Avalos'dan bir saat sonra da Mario Sepulveda Espina (39) çelik kurtarma kapsülüyle sorunsuz bir şekilde gün ışığına kavuştu. Espina (39), kızıyla birlikte yaptığı açıklamada, "Hepimiz çalışmaya devam edeceğiz. Madenci yüreği işte böyle birşey" dedi.
Mutluluğu yüzünden okunan Espina, "Şili çok yaşa" diye bağırarak, duygularını kendisini bekleyenlerle paylaştı ve "yeraltındaki evinden" getirdiği kayaları, Şili Devlet Başkanı Sebastian Pinera, Madencilik Bakanı Laurence Golborne ve kurtarma görevlilerine dağıttı.
San Jose'deki madenden şimdiye dek kurtarılan madencilerin listesi ve bazı detaylar şöyle:
1. 00:04 - Florencio Avalos, 31, madencilerin ikinci sorumlusu, en iyi durumda olduğu için ilk kurtarıldı.
2. 01:10 - Mario Sepulveda Espina, 40, yeraltından yukarıya gönderilen görüntülerde sempatik kişiliğiyle Şilileri büyülemişti.
3. 02:08 - Juan Illanes, 52, mahsur kalınca arkadaşlarının disiplinli ve organize olmalarını sağlayan eski bir evli asker.
4. 03:09 - Carlos Mamani, 24, maden çökmeden 5 gün önce işe başlayan tek Bolivyalı. Ülkesinde iş bulamadığı için Şili'ye göç eden ve 11 kardeşi bulunan madenciye Bolivya Devlet Başkanı Evo Morales ev ve iş sözü verdi.
5. 04:10 - Jimmy Sanchez, 19, mahsur madencilerin en genci ve birkaç aylık bebeğin babası.
6. 05:34 - Osman Isidro Araya, 30, üç çocuk babası maden işçisi, ağustos sonunda burada çalışmayı riski yüzünden bırakmayı planlıyordu.
7. 06:21 - Jose Ojeda, 47, Dul, çocuksuz ve diyabet hastası. İki yeğeni yukarda onu bekliyordu.
8. 07:02 - Claudio Yanez, 34, aşağıya sigara gönderilmesini isteyen sondaj operatörü, bunun yerine gönderilen nikotin bandından nefret ettiğini söylemişti.
9. 07:59 - Mario Gomez, 63, madencilerin en yaşlısı ve aynı zamanda en deneyimlisi, 12 yaşından beri bu işi yapıyor.
10. 08:52 - Alex Vega, 31, iki çocuk babası madenci, ailesinin yanından ayrılmak ve bir ev satın almak için para biriktiriyordu. Babası kurtarma çalışmalarına katılırken, yetkililerin madencilerin yakınlarının tehlikeli olması sebebiyle bu çalışmalara katılmalarını yasaklamaları sebebiyle sahte isim kullanmıştı.
11. 09:31 - Jorge Galleguillos, 55, daha önce geçirdiği iki maden kazasını yaralı atlattı. 13 erkek kardeşi ve yüksek tansiyon hastası olduğu için ilaç tedavisini ihtiyaç duyuyor. Yetkililer, üniversite öğrencisi oğluna yardım sözü verdi.
12. 10:11 - Edison Pena, 34, moral durumu en kötü olan madenci ve evli. Kurtarma ekiplerinden aşağıya bir güneş resmi göndermelerini isteyen Elvis Presley hayranı madenci, aşağıda egzersiz için her gün koşmaya çalışıyordu.
13. 10:54 - Carlos Barrios, 27, 5 yaşında oğlu olan maden işçisi eşinden ayrı yaşıyor.
14. 11:30 - Victor Zamora, 34, otomobil tamirciliği ve işçilik yapan madenci 5 yıldır madende çalışıyor. Hamile eşine şiirler gönderen ve yeraltında diş ağrısı çeken Zamora'nın 4 yaşında oğlu bulunuyor.
15. 12:07 - Victor Segovia, 48, aşağıda günlük tutan Segovia, yeraltına daha fazla kalem ve kağıt gönderilmesini istemişti. 5 çocuk babası elektrik tamircisi madenci gitar da çalıyor.
16. 12:49 - Daniel Herrera, 37, kamyon ve taksi şoförlüğü yapan bekar madencinin annesi ve kız kardeşi yukarda kurtarılmasını bekledi.
17. 13:38 - Omar Reygadas, 56, aşağıda düzenli bir yaşam sürülmesi için yardımcı olan Reygadas başka maden kazalarından da kurtulmuştu. 6 çocuk, 14 torun ve 4 torun çocuğu bulunan dul Reygadas'ın son torun çocuğu yeraltındayken dünyaya geldi. Ailesi, 30 yıllık madencilik yaşamında üçüncü kez maden kazasından kurtulan Reygadas için madenciliğin bir tutku olduğunu ve bundan vazgeçeceğini sanmadıklarını söylüyor.
Madenden çıkarılan 18. işçi ise 44 yaşındaki Esteban Rojas oldu. Rojas'ı yerel saatle 15.27'de çıkarılan 45 yaşındaki Pablo Rojas izledi. 48 yaşındaki Dadio Segovia madenden çıkarılan 20. işçi olurken, 50 yaşındaki Johnny Barrios Rojas ise 21. sırada madeni terk etti. Kurtarma ekipleri 22. madenci 43 yaşındaki Samuel Avalos'u ise kısa süre önce çıkardı. Kurtarma ekipleri, yerin altında mahsur kalan 33 madenciden Pedro Cortez, Ariel Ticona ve Luis Urzua'yı da kısa aralıklarla çelik kurtarma kapsülüyle günyüzüne çıkardı.
Tahmin edilen süreden daha kısa bir sürede sona eren kurtarma çalışmaları 22,5 saat sürdü. TS ile 03:50'de 33 madencinin tamamı çıkarılmış oldu ve kurtarma çalışmaları başarıyla sona erdi. Madenden en son vardiya şefi Luiz Urzua (54) çıkarıldı.
MADENCİLER
İlk sıra (Soldan sağa) Alex Vega Salazar, Ariel Ticona Yanez, Carlos Bugueno Alfaro, Calros Barrios Contreras, Carlos Mamani Solis, Claudio Acuna Cortes, Claudio Yanez Lagos, Daniel Herrera Campos, Dario Segovia Rojas, Edison Penaa Villarroel and Esteban Rojas Carrizo.
İkinci sıra (Soldan sağa) Florencio Avalos Silva, Franklin Lobos Ramirez, Jimmy Sanchez Lagues, Jorge Galleguillos, Jose Ojeda Vidal, Jose Henriquez Gonzalez, Juan Illanes Palma, Juan Aguilar Gaete, Luis Alberto Urzua, Mario Gomez Heredia and Mario Sepúlveda Espina.
Üçüncü sıra (Soldan sağa) Omar Orlando Reygadas, Osman Isidro Araya Acuna, Pablo Amadeos Rojas Villacorta, Pedro Cortez, Raul Enriquez Bustos Ibanez, Renan Avalos Silva, Richard Villarroel Godoy, Samuel Avalos Acuna, Victor Segovia Rojas, Victor Zamora Bugueno and Yonny Barrios Rojas
AZİZ LORENZO ADI VERİLDİ
Uzun süre karanlıkta kaldıktan sonra "Aziz Lorenzo" adı verilen operasyon kapsamında tek tek yeryüzüne çıkarılan madencilerin rahatsız olmaması için ortamın fazla aydınlatılmamasına dikkat edildi.
Madencilerin yeraltında geçirdiği 2 ay boyunca "yeraltındaki evlerine" gönderilen çok sayıda hediye arasında, Şili ve Real Madrid futbol takımlarının formaları ile Amerikan teknoloji üreticisi Apple'ın patronu Steve Jobs'un gönderdiği Ipod da bulunuyor.
"ÇIKARILAN MADENCİLER SAĞLIKLI"
Şili Sağlık Bakanı Jaime Manalich, çıkarılan madencilerin sağlık durumlarının iyi olduğunu bildirdi.
Madencileri yukarı çıkarma operasyonu sürerken, Sağlık Bakanı Manaliç düzenlediği basın toplantısında, çıkarılan madencilerin hiçbirine özel tedavi gerekmediğini belirtti.
Bakan ayrıca, kurtarma kapsülünün beklendiği gibi yukarı çıkarken dönüş yapmadığını, bunun da kapsülün iniş çıkış hızının artmasına olanak sağladığını kaydetti.
EN SON ÇIKAN GUİNNESS’E GİRDİ
Madencilerin yeryüzüne çıkış için hazırlanan sıralama listesi gizli tutuluyor. Şili Sağlık Bakanı, her madencinin en son çıkacak kişi olma konusunda, “vefalı bir şekilde” kendisini yazdırmaya çalıştığını söyledi. En son çıkacak kişi, göçük altında en uzun süre kalan insan olarak Guinness Rekorlar Kitabı’na girecek.
İLK 17 GÜNÜ ANLATMAMAK İÇİN YEMİN
Madenciler aşağıdaki hayatlarını anlatırken bir konuda konuşmama yemini etti. Madenciler kendilerine yeryüzüne sağ olduklarını bildirdikleri ilk sondaj borusunun ulaşmasından önce, öldükleri zannedilen ilk 17 gün yaşadıkları hakkında konuşmama kararı aldı. Bir madencinin eşi, “Bu konuda sessiz kalma yemini ettiler” dedi. Madenciler, daha önce de başlarından geçenleri hep birlikte yazacakları bir ortak kitapla dünya ile paylaşacaklarını açıklamıştı.
YAZAR VE SENARİSTLER SIRADA
Şili'nin önemli sanayicilerinden multimilyoner Leonardo Farkas da madencilerin ailelerine ve yakınlarına 10 bin dolar değerinde çek gönderdiği belirtiliyor.
Bu arada, madencilerin yeraltındaki hikayesini kaleme almak isteyen çok sayıda yazar ve senarist sıraya girmiş bulunuyor.
OBAMA DUA ETTİ
ABD Başkanı Barack Obama da 5 Ağustos'tan beri yer altında olan madencinin sağ salim kurtarılması için dua ettiğini söyledi. Obama, ''Tanrı'nın yardımıyla madencilerin evlerine dönmeleri için dua ediyoruz'' diye konuştu. Obama, madencileri kurtarmak için Şilili kurtarma ekipleriyle çalışan Amerikalılarla da gurur duyduğunu da ifade etti ve Şili halkının azminin tüm dünyaya ilham verdiğini belirtti.
Obama, kurtarma operasyonunun tüm dünyayı büyülediğini söyleyerek, halen yeraltında olan madencilerin de yakın zamanda kurtarılacağını umduğunu kaydetti.
Yeraltındaki 33 kişinin yarıdan fazlasının kurtarılmasının, madenciler, Şili hükümeti ve halkının kararlılığının sonucu olduğunu ifade eden Obama, kurtarma operasyonunda rol oynayan Amerikan şirketlerini de övdü.
Obama'nın kurtarma operasyonunun bir kısmını televizyondan izlediği ve Şili Devlet Başkanı Sebastian Pinera'yı aramayı düşündüğü bildirildi.
BENZERSİZ OPERASYON
Şili Devlet Başkanı Sebastian Pinera, ilk madencinin kurtarılmasından sonra yaptığı açıklamada, "Daha önce böyle bir kurtarma operasyonu denenmemişti. Madencilerin bize verdiği ders umarım hep aklımızda kalır" dedi.
Şili'de 27 Şubatta meydana gelen ve 486 kişinin ölümüne, 30 milyar dolar zarara yol açan depreme atıfta bulunan Pinera, madencilerin depremzedeler gibi, "Şili'nin birleştiğinde tüm talihsizliklerin tersine çevrilebildiğini ve büyük şeylerin başarılabileceğini gösterdiğini" belirtti.
Pinera, "madencilerin sınavından" inancın, umudun, dostluğun ve dayanışmanın değerinin bir kez daha öğrenildiğini söyledi.
ÇELİK KAPSÜL 2,5 METRE UZUNLUĞUNDA
Madencileri yaklaşık 70 cm genişliğindeki tünelden dışarı çıkarmak için özel olarak Amerikalı bir teknisyen tarafından tasarlanan, 4 mm kalınlığındaki çelik kapsül, 2,5 metre uzunluğunda ve 54 cm çapında. 250 kilo ağırlığındaki "Anka Kuşu" adı verilen kurtarma kapsülünde, 3 saat süreyle yetecek oksijen ve acil durum çıkışının yanı sıra ses ve görüntü sistemi de bulunuyor.
Tek tek yapılan kurtarma işlemi sırasında madenciler, eldiven, kaska monte fener, güvenlik botları ve yansımalı özel kıyafetler giyiyor. Madenciler kapsüldeki diyafonu kullanarak kurtarma ekipleri ile haberleşebiliyor.
Kurtarılan madencileri Devlet Başkanı Pinera ve Madencilik Bakanı Golborne'un yanı sıra yaklaşık 800 madenci yakını ve 2 binden fazla gazeteci "karşılıyor".
Çıkarken gözlerini kapalı tutmaları istenen madenciler özel gözlük de takıyor.
Tüm madencilerin madene yakın bir hastanede yaklaşık 2 gün müşahede altında tutulacağı belirtilirken, sağlık uzmanları, bazı madencilerin psikolojik durumlarının hassas olduğunu ve kurtarıldıktan sonra uzun süre stres yapabileceklerini söylüyor.
Kurtarma operasyonun dev ekranlardan izlendiği ülkede "bayram coşkusu" yaşanıyor.
TÜRKİYE'DE 4 MADENDE VAR
TMMOB Maden Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Torun, Türkiye'de 4 madende 20 işçinin 55 saat yaşayabileceği sığınma odalarının bulunduğunu belirterek, ''400 yer altı işletmesinin bulunduğu gelişmiş bir ülkede 4 maden çok az'' dedi.
47 YIL ÖNCEKİ MUCİZE
Almanya’nın Lengede kentinde yaklaşık 47 yıl önce meydana gelen maden kazasında, 11 madenci 14 gün boyunca yerin altında mahsur kalmıştı. Madenciler, 3 Kasım 1963’te “Dahlbush” tipi bir bombayı bozarak yapılan bir taşıma aracıyla yukarıya çekilerek kurtarılmıştı.
