Buzullardan önce ne vardı? Antarktika'nın buzlarla kaplı olmadığı bir dönem oldu mu?
Antarktika, günümüzde buzullarla kaplı uçsuz bucaksız beyaz bir kıta olarak bilinir. Ancak milyonlarca yıl önce durum çok farklıydı. Bu donmuş kıtanın altında, bir zamanlar yemyeşil ormanlar ve çeşitli yaşam formları vardı. Peki, buzullar oluşmadan önce Antarktika'da ne vardı? İşte detaylar...
- 1
Amerika Birleşik Devletleri'nin yaklaşık dört katı büyüklüğündeki Antarktika'nın neredeyse tamamı kilometrelerce kalınlıkta bir buz tabakasıyla kaplı. Ama bu her zaman böyle miydi? Ve en soğuk kıta ne zaman buzsuzdu?
- 2
ANTARTİKA EN SON NE ZAMAN BUZSUZDU?
Uzmanlar, bu buz örtüsünün jeolojik açıdan nispeten yakın bir zamanda oluştuğunu söylüyor. Cambridge Üniversitesi'nden paleoiklimbilimci Eric Wolff, “Sanırım çoğu insan Antarktika'da buz tabakasının ilk oluştuğu zamanın 34 milyon yıl önce olduğunu söyleyecektir. Daha önce buranın büyük bir kısmı bugünkü kuzey Kanada gibi tundra ve iğne yapraklı ormanlardan oluşuyordu.”
- 3
Küresel sıcaklıklar, buz örtüsünün kapsamını etkileyen önemli bir faktördür. Yaklaşık 50 milyon yıl önce dünya bugünkünden yaklaşık 14 santigrat derece daha sıcaktı, ancak takip eden 16 milyon yıl boyunca sıcaklıklar sürekli olarak azaldı.
Eosen-Oligosen sınırı olarak bilinen 34 milyon yıl öncesine kadar iklim bugünkünden 8 C daha sıcaktı.
-
- 4
BU SICAKLIK DÜŞÜŞÜNÜ NE TETİKLEDİ?
Wolff verdiği demeçte, “İki faktör var ve muhtemelen ikisi de işin içindeydi” dedi. “Bunlardan biri atmosferdeki karbondioksit konsantrasyonundaki değişim, diğeri ise kıtaların hareketleri ve özellikle de Güney Amerika ile Antarktika arasında bulunan ve Güney Atlantik ile Güney Pasifik'i birbirine bağlayan Drake Geçidi'nin açılması."
- 5
NE KADAR KARBONDİOKSİT VARSA O KADAR ISI HAPSOLUR
Imperial College London'da jeokimyacı olan Tina van de Flierdt, yaklaşık 60 milyon ila 50 milyon yıl önce, Dünya atmosferindeki karbondioksit konsantrasyonunun gerçekten yüksek olduğunu - milyonda 1.000 ila 2.000 parça civarında veya bugünkü seviyelerin 2,5 ila 5 katı arasında olduğunu söyledi.
- 6
Flierdt, “Ancak atmosferdeki CO2'nin Eosen-Oligosen sınırı boyunca düştüğünü biliyoruz” dedi. Atmosferik CO2'deki bu düşüşe küresel iklimde bir soğumanın eşlik etmiş olabileceğini, muhtemelen Dünya'yı bir eşiğin üzerine getirerek buz tabakalarının oluşmasına izin verdiğini de sözlerine ekledi.
-
- 7
DAİRESEL AKINTI
Ancak Wolff, levha tektoniği nedeniyle Antarktika kıtasında da muhtemelen yerel bir soğuma olduğunu söyledi. Bu sıralarda Güney Amerika ve Antarktika nihayet birbirinden ayrılarak Drake Geçidi'ni açtı.
- 8
Wolff, “Bu da bizim dairesel akıntı dediğimiz, suyun Antarktika'nın etrafında bir daire çizerek ilerlemesine yol açtı” dedi. “Bu, Antarktika'yı dünyanın geri kalanından izole ediyor ve sıcak hava kütlelerinin Güney Okyanusu'nu geçmesini çok daha zorlaştırıyor ve dolayısıyla Antarktika'yı daha soğuk hale getiriyor.”
Kaynak: Live Science
