Plastik uçak çağı

HT CUMARTESİ / Güntay ŞİMŞEK

Jet motorla ilk defa 1949’da havalanan İngiliz Comet, aynı zamanda bu ilk uçuşuyla “jet çağı”nı başlatıyordu. LondraJohannesburg arasında saatte 800 km’ye ulaşarak jet çağının hız anlamına geldiği hafızalara işlenmiş oldu. Pervaneli uçaklardan, jet motorlulara geçişle havayolu ulaşımı oldukça süratli hale geldi ve hızla yükselmeye başladı. Kompozit (bir tür plastik) malzemeden imal edilen ilk uçak olan Boeing 787 ise işletme maliyetinde yüzde 10, yakıt maliyetinde yüzde 20 tasarruf sağlayacağını anons ederek ilk uçuşunu 15 Aralık 2009’da yaparak, “Plastik Uçak Çağı”nın kapısını araladı. Boeing’in araladığı bu kapıdan, 2013’te ise rakibi Airbus A350 ile geçti. Aşağıda okuyacağınız diğer üreticiler ve modelleri ise sırada. Havacılıkta yeni bir çağın kapısı aralanmış durumda, ancak 60 yıldır dikkate değer ölçüde değişmeyen uçakların hızları, ‘plastik uçak çağı’yla yine aynı kalıyor. Örneğin iki dev jumbo jetten A380, saatte 945 km, 747-8 ise saatte 988 km ile uçuyor. A350 de teknolojisini aldığı A380 gibi 945 km/s hızla yol alıyor. Plastik uçak 787-8’in seyir hızı saatte 954 km. Yani bu uçakların hızları 1949’da Comet’in ulaştığından çok fazla değil. Yeni çağın getirdiği en önemli unsur her alanda verimlilik oldu. Daha az yakıt tüketimi, daha az bakım ve operasyon maliyeti, daha çevreci, daha sessiz, non-stop daha uzun mesafe uçuş ve doğal olarak daha ucuz yolcu biletleri. Bu verimliliğe ulaşılmasında kullanılan iki ana unsur var: Uçakların imalatında kullanılan bir tür plastik olan kompozit materyaller ve plastik gövdeye uygun yeni jenerasyon uçak motorları. Yeni nesil uçakların neredeyse hepsi artık bu teknolojik gelişmelerle üretiliyor. Boeing’in rüya uçağı (Dreamliner 787) ile başlayan yeni devirde birçok büyük üretici, geleceğe uçacak hava araçlarının tasarımlarını belirledi. Hatta bazıları ilk uçuşlarını gerçekleştirdi. Türk Hava Yolları’nın ise henüz plastik gövdeli uçak siparişi yok. Hazırsanız ‘plastik uçak çağı’nın yeni modellerini tanımaya başlayalım.