Göz kapağı düşüklüğü neden olur? Tedavisi var mı?
Doğuştan veya ileri yaşlarda ortaya çıkabilen göz kapağı düşüklüğü tedavi edilebiliyor. Göz kapağı düşüklüğünün tedavisinin cerrahi olduğunu söyleyen Doç. Dr. Barış Yeniad, "Göz kapağı düşüklüğü sadece kozmetik bir sorun olarak görülmemeli daha önce de ifade edildiği gibi görme problemlerine yol açabilen ciddi bir göz hastalığı olarak kabul edilmelidir" diye konuştu
![Göz kapağı düşüklüğü neden olur?](/images/dummy/placeholder-image.gif)
Göz kapağı düşüklüğü doğuştan veya ileri yaşlarda görülebiliyor. En sık göz kapağı düşüklüğü nedenleri yaşa bağlı göz kapağını kaldıran kaslarda güçsüzlük, göz bölgesine gelen travmalar, geçirilmiş göz ameliyatları, miyokondrial miyopati gibi kas hastalıkları ve doğuştan göz kapağı kaslarının yeterli gelişmemesidir. Peki doğuştan ve erişkinlerde göz kapağı düşüklükleri neden olur? Göz kapağı düşüklüğü nasıl tedavi edilir? Göz kapağı düşüklüğünü kimler tedavi eder? Merak edilen bu soruların yanıtlarını Göz Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Barış Yeniad verdi.
Doğuştan göz kapağı düşüklükleri neden olur?
Doğuştan göz kapağı düşüklüğü göz kapaklarını yukarı kaldıran "levator palpebralis" olarak adlandırılan kasın yeteri kadar gelişmediği durumlarda ortaya çıkar. Her 10 bin doğumda bir bebekte bu durum ortaya çıkabilmektedir. Doğuştan göz kapağı düşüklükleri sadece estetik bir durum değildir. Eğer göz kapağı göz bebeğini kapatacak kadar düşükse o gözde tembellik riski olduğundan ileride görme kayıplarına yol açabilir. Bu nedenle düşüklüğün acilen düzeltilmesi gerekmektedir. Tedavi mutlaka cerrahidir ve başka bir tedavi seçeneği bulunmamaktadır. Uygulanacak cerrahi tedavi ise göz kapağını yukarı kaldıran kasın kuvvetine göre seçilir. Doğuştan kapak düşüklüklerinde en sık uygulanan yöntem frontal askı cerrahisidir.
Erişkinlerde göz kapağı düşüklüğü neden olur?
Erişkinlerde göz kapağı düşüklüğü en sık yıllar içinde göz kapağını kaldıran kasın zayıflamasına bağlı olarak gelişir. Bu durum özellikle ileri yaşta katarakt ameliyatı geçirmiş hastalarda daha sık görülmektedir. Bunun dışında travmalar, sinir felçleri veya göz kapağı yapısını bozan kitlelere bağlı olarak meydan gelebilir. Erişkinlerde göz kapağı düşüklüğü sıklıkla kozmetik istenmeyen sonuçlara neden olur ve düzeltilmez ise zamanla artabilir. Erişkinlerde gelişen göz kapağı düşüklüklerinin tedavisinden önce mutlaka nedeni araştırılmalıdır. “Myastenia gravis” adlı hastalığa bağlı olarak gelişen kapak düşüklüğünde, kapak seviyesi sabaha normal olmasına karşın günün ilerleyen saatlerinde giderek artar. Bazı göz siniri felçlerinde kapak düşüklüğü meydana gelebilir. Bu düşüklükte göz kapağı seviyesi hep aynıdır ancak beraberinde göz bebeği büyüklüğünde anormallik ve göz hareketlerinde kısıtlılık görülür.
Göz kapağı düşüklüğü nasıl tedavi edilir?
Göz kapağı düşüklüğünün tedavisi cerrahidir. Yapılacak cerrahi tedavi seçiminde muayenede uygulanacak tanı yöntemleri son derece önemlidir. Kapak düşüklüğünde yanlış tedavi uygulandığında yüz güldürücü sonuçlar alınamaz bu nedenle cerrahi tedavide tecrübe son derece önemlidir. Tanı yöntemleri arasında en önemlisi göz kapağını kaldıran kasın ne kadar çalıştığıdır. Eğer bu kas iyi çalışıyorsa ameliyat sonrası sonuçlar çok daha iyi olmaktadır. Temel olarak göz kapağı düşüklüğünde iki yöntem mevcuttur. Birinci yöntem göz kapağını kaldıran kas yeteri kadar çalışıyorsa bu kasın kuvvetlendirilerek daha iyi çalışır hale getirildiği levator cerrahisidir. Levator cerrahisi yaklaşık 15-20 dakika süren lokal anestezi altında uygulanan bir yöntemdir. Kapak yüksekliği ameliyat sırasında ayarlanır ve hasta ile kooperasyon son derece önemlidir. Eğer göz kapağını kaldıran kas çalışmıyorsa göz kapağı frontal askı dediğimiz yöntem ile alnımızdaki frontal kasa asılır. Askı yönteminde bacaktan alınan otojen fascia lata veya silikon gibi materyaller kullanılabilir. Frontal askı cerrahisi lokal veya genel anestezi altında yapılabilir. Çocuklarda ise her iki yöntem de genel anestezi altında yapılmalıdır. Hastaların bilmesi gereken en önemli husus kapak düşüklüğünde uygulanan cerrahi sonrasında tekrar ayarlama yapmak gerekebilir. Her iki kapak arasında 1mm den az fark olması başarı kriteri olarak kabul edilir. Ameliyat sonrasında dikişler ise 1.haftada alınmaktadır.
Cerrahiye bağlı komplikasyonlar nelerdir?
Göz kapağı düşüklüğünde en önemli şeylerden biri göz kapağı yüksekliğinin ayarlanmasıdır. Kapak yüksekliği az veya çok ayarlanırsa istenen sonuç alınamaz. Yetersiz veya fazla düzeltmelerde tekrar ayarlama yapılmalıdır. Özellikle frontal askı cerrahisinde fazla düzeltmelerde göz kapağı yeterli esneklikte olmaz ve kapanmada problemler yaşanabilir. İyi kapanmayan göz kapakları nedeni ile saydam tabakamız korneada çok ciddi sonuçlar ortaya çıkabilir. Bunun önlenmesi amacı ile ameliyat sırasında göz kapağı yüksekliği iyi ayarlanmalı, ameliyat sonrasında göz yüzeyini koruyucu ilaçlar verilmelidir.
Göz kapağı düşüklüğünü kimler tedavi eder?
Göz kapağı düşüklüğü sadece kozmetik bir sorun olarak görülmemeli daha önce de ifade edildiği gibi görme problemlerine yol açabilen ciddi bir göz hastalığı olarak kabul edilmelidir. Bu konuda en fazla bilgiye sahip olabilecek kişiler de göz doktorlarıdır. Göz kapağı düşüklüğü tedavisini her göz doktoru yapabilmesine karşın bu konuda uzmanlaşmış göz doktorları “oküloplastik cerrah” olarak adlandırılır. Oküloplastik cerrahlar göz kapağı, göz yaşı kanalı ve göz protezi konusunda uzmanlaşmış kişilerdir. Bu konuda son derece eğitimli ve tecrübeli göz doktorlarıdır. Göz kapağı düşüklüğü tedavisinde bu kişilere ulaşılabilmesi tatminkar cerrahi sonuçlar açısından son derece önemlidir.