ADHD'nin yaşamınız üzerindeki etkileri ve aileler için uygulamalı çözümler!
Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (ADHD), yaşamın her alanında zorluklar yaratabilen yaygın bir zihinsel sağlık durumudur. Hem çocuklar hem de yetişkinler üzerinde ciddi etkiler bırakabilen ADHD, doğru tedavi ve yaklaşımlarla yönetilebilir. İşte konuya ilişkin dikkat edilmesi gerekenler!
- 2
Birçok kişi dikkat eksikliği ve enerji seviyelerinde değişiklikler yaşar. Ancak ADHD’si olan bir kişi için bu durum, dikkat dağınıklığı ve enerji değişimleri daha sık ve daha yoğun bir şekilde gerçekleşir. Bu durum, kişinin eğitim hayatını, işini, ilişkilerini ve ev yaşamını önemli ölçüde etkileyebilir.
- 3
ADHD BELİRTİLERİ
ADHD ile ilişkili çok geniş bir davranış yelpazesi bulunmaktadır. En yaygın olanlar arasında şunlar bulunur:
Görevlerde dikkat odaklama veya konsantrasyon sağlama zorluğu
Görevleri tamamlamak konusunda unutkanlık
Kolayca dikkat dağılması
Hareketsiz durmakta güçlük çekme
İnsanların konuşmalarını kesme
ADHD'nin belirtileri, hiperaktivite, dürtüsellik veya dikkat eksikliği gibi farklı yönlerle ilgili olabilir.
- 4
HİPERAKTİVİTE VE DÜRTÜSELLİK YAŞAYAN BİREYLER DİKKAT!
Hiperaktivite ve dürtüsellik yaşayan bir kişi:
Sınıfta yerinde oturmakta zorlanabilir
Sakin bir şekilde oyun oynamakta zorluk çekebilir
Fazla konuşma eğiliminde olabilir
Sırasını beklemekte zorlanabilir
İnsanların konuşmalarını, oyunlarını veya görevlerini kesebilir
-
- 5
Dikkat odaklamada güçlük çeken bir kişi:
Çalışırken veya okurken sık sık hata yapabilir veya ayrıntıları gözden kaçırabilir
Dinlerken, okurken veya sohbet ederken odaklanmakta zorluk çekebilir
Günlük görevleri organize etmekte zorlanabilir
Eşyalarını sıkça kaybedebilir
Etrafında olan küçük şeylerden kolayca dağılabilir
- 6
Eğer sizde ya da çocuğunuzda ADHD varsa, bu belirtilerin bazılarına veya hepsine sahip olabilirsiniz. Hangi belirtilerin olduğunuza göre ADHD’niz türüne göre değişiklik gösterebilir.
- 7
ADHD TÜRLERİ
ADHD tanısını daha tutarlı hale getirmek için APA, bu durumu üç ana kategoriye ayırmıştır: predominantly inattentive, predominantly hyperactivity-impulsive, ve ikisinin birleşimi.
-
- 8
PREDOMİNANTEN DİKKAT EKSİKLİĞİ
Bu türdeki ADHD’ye sahip kişiler, aşırı derecede dikkat dağınıklığı yaşar, görevleri bitirmekte zorlanır ve yönergeleri takip etmekte güçlük çekerler.
- 9
Uzmanlar, dikkat eksikliği tipi ADHD’ye sahip birçok çocuğun, sınıfta dikkat dağılmadığı için doğru bir şekilde tanı alamadığını düşünüyor. Araştırmalar, bu durumun özellikle kız çocukları arasında daha yaygın olduğunu göstermektedir.
- 10
PREDOMİNANTEN HİPERAKTİVİTE-DÜRTÜSELLİK
Bu türdeki ADHD’li kişiler genellikle hiperaktif ve dürtüsel davranışlar sergiler. Bu durumlar şunları içerebilir:
Huzursuzluk
İnsanların konuşmalarını kesme
Sırasını beklemekte zorlanma
Dikkat eksikliği, bu tür ADHD’de daha az bir endişe kaynağı olabilir, ancak hiperaktif-dürtüsel ADHD’si olan kişiler, yine de görevlerde odaklanmada zorlanabilirler.
-
- 11
KOMBİNE HİPERAKTİVİTE-DÜRTÜSELLİK VE DİKKAT EKSİKLİĞİ
Bu, en yaygın ADHD türüdür. Bu türdeki kişiler hem dikkat eksikliği hem de hiperaktif belirtiler gösterir. Bunlar, dikkat eksikliği, dürtüsellik eğilimi ve yüksek enerji seviyeleri gibi belirtileri içerir.
- 12
ADHD’NİN SEBEPLERİ
ADHD’nin neye bağlı olarak geliştiği konusunda hala net bir bilgi bulunmamaktadır. Bunun nörolojik kökenleri olduğu düşünülmektedir. Genetik faktörlerin de rol oynayabileceği öne sürülmektedir.
- 13
Araştırmalar, dopamin seviyesindeki azalmaların ADHD’ye etki edebileceğini göstermektedir. Dopamin, beynin sinyalleri bir sinirden diğerine iletmesine yardımcı olan kimyasal bir bileşiktir. Aynı zamanda duygusal tepkilerin ve hareketlerin tetiklenmesinde rol oynar.
-
- 14
Beyindeki yapısal farklılıklar da ADHD ile ilişkilendirilmektedir. ADHD’si olan kişilerin, beyinlerinin gri madde hacminin daha az olduğu bulunmuştur. Gri madde, konuşma, öz denetim, karar verme ve kas kontrolü gibi becerileri yöneten beyin alanlarını içerir.
- 15
ADHD TEDAVİSİ
ADHD tedavisi genellikle davranışsal terapiler, ilaç tedavisi veya her ikisini içerir.
Terapi türleri arasında psikoterapi (konuşma terapisi) bulunmaktadır. Konuşma terapisi, ADHD’nin hayatınızı nasıl etkilediğini tartışmanızı ve bunu nasıl yönetebileceğinizi öğrenmenizi sağlar.
- 16
ADD VE ADHD
ADD (Dikkat Eksikliği Bozukluğu) terimi, artık geçerli bir terim değildir. Daha önce sadece dikkat odaklamada zorluk yaşayan ancak hiperaktif olmayan kişiler için kullanılıyordu. Şu anda “predominantly inattentive” tipi ADHD, ADD teriminin yerini almıştır.
-
- 17
ADHD’NİN YETİŞKİNLERDEKİ DURUMU
ADHD’nin yetişkinlikte devam etme oranı oldukça yüksektir. ADHD’si olan yetişkinler, özellikle zamanı yönetme, unutkanlık ve sabırsızlık gibi konularda zorluklar yaşayabilirler.
