Sonbaharın balık takvimi: Ekimde hangi balıklar sofraya yakışır?
Sonbaharın serin yüzünü hissettirmeye başladığı Ekim ayında balık tezgahları şenleniyor. Palamut, lüfer, sardalya gibi türler hem bol hem de lezzetli. Peki bu ay sofranıza hangi balıkları konuk etmelisiniz? İşte Ekim ayında tüketilmesi önerilen 15 taze ve besleyici balık türü…
Ekim ayı, deniz ürünlerinin altın çağı olarak bilinir. Özellikle palamut ve uskumru gibi yağlı balıklar bu dönemde zirve yapar. Mevsiminde balık tüketmek isteyenler için işte Ekim ayında taze olarak bulabileceğiniz ve sofralara şenlik katacak balıklar…
BALIK TÜKETİMİNİN SAĞLIK AÇISINDAN ÖNEMİ
Balık, içerdiği omega-3 yağ asitleri, kaliteli protein ve çeşitli mineraller sayesinde sağlıklı beslenmenin vazgeçilmez bir parçasıdır. Omega-3 asitleri kalp ve damar sağlığını desteklerken, protein ve mineraller vücudun temel ihtiyaçlarını karşılamada önemli rol oynar. Özellikle kronik hastalıklardan korunmak, bağışıklığı güçlü tutmak ve sağlıklı bir yaşam sürdürmek için balık düzenli olarak beslenme programında yer almalıdır.
MEVSİMİNDE BALIK TÜKETİMİ DAHA FAYDALI
Balığın lezzeti ve besin değeri, avlandığı mevsime göre farklılık gösterir. Mevsiminde tüketilen balıklar hem daha lezzetli olur hem de besin açısından daha zengindir. Bu nedenle balık tüketiminde mevsimselliğe dikkat edilmesi tavsiye edilir.
EKİM AYINA ÖZGÜ TÜKETİLMESİ GEREKEN BALIKLAR
1. Ahtapot
Sonbaharda daha sık avlanır. Izgara veya haşlama olarak tüketildiğinde oldukça lezzetlidir.
2. Alabalık
Çiftlik üretimi olsa da serin havalarda eti sıkılaşır ve lezzeti artar.
3. Barbun
Ekim ayında barbun bol ve tazedir. Tavada kızartması en çok tercih edilen pişirme yöntemidir.
4. Dil Balığı
Yassı ve kemiksiz yapısıyla kolay tüketilir. Tereyağında kızartma önerilir.
5. Kefal
Yaygın ve ucuz bir balıktır. Temiz sulardan avlananları daha lezzetlidir.
6. Kırlangıç
Çorbası ve buğulaması makbuldür. Ekim ayında yağlanmaya başladığı için lezzeti artar.
7. Lüfer
Ekim, lüfer sezonunun başladığı dönemdir. Izgarada pişirildiğinde tam bir lezzet şölenidir.
8. Mercan
Kırmızımsı rengiyle dikkat çeker. Tavada ya da fırında pişirilmesi tavsiye edilir.
9. Mürekkep Balığı (Kalamar)
Sonbaharda avlanması kolaylaşır. Izgara veya dolma şeklinde hazırlanabilir.
10. Palamut
Ekim ayının yıldızıdır. Yağlı, lezzetli ve bolca bulunur. Izgara, tava ya da buğulama yapılabilir.
11. Pisi Balığı
Yassı bir balıktır. Tavada ya da fırında kolayca pişirilir.
12. Sardalya
Ekim sonuna kadar tazeliğini korur. Izgarada hafif tuzla pişirildiğinde çok lezzetlidir.
13. Sazan
Tatlı su balığıdır. Soğuk havalarda eti toparlanır. Fırın ya da kızartma önerilir.
14. Torik
Palamutun büyüğü olan torik, ekim sonuna doğru çıkmaya başlar. Lakerda yapımı için uygundur.
15. Uskumru
Yağlanmaya başladığı için ekim ayında çok lezzetlidir. Izgarası makbuldür.
HAFTALIK TÜKETİM ÖNERİLERİ
Sağlıklı bir beslenme düzeni için haftada en az iki porsiyon balık tüketilmesi önerilir. Bu porsiyonlardan en az birinin yağlı balıklardan oluşması, omega-3 alımını artırarak daha fazla fayda sağlar. Bir porsiyon balık yaklaşık 140 gram olmalıdır.
YAĞLI VE BEYAZ BALIKLARIN TÜKETİMİ
Yağlı balıkların (örneğin uskumru, sardalya, somon) haftada bir porsiyon tüketilmesi önerilir. Bu balıklarda ağır metal birikimi genellikle düşüktür. Beyaz etli balıkların çoğu da güvenle tüketilebilir. Ancak dorade, deniz levreği, kalkan, trança ve mahmuzlu camgöz köpekbalığı gibi bazı türlerde ağır metal birikimi riski daha yüksektir. Bu balıkların tüketim miktarı sınırlandırılmalıdır.
AĞIR METAL RİSKİ OLAN TÜRLERE DİKKAT
Köpekbalığı ve merlin gibi bazı beyaz balık türlerinde yüksek cıva içeriği bulunabilir. Bu nedenle özellikle çocuklar, gebe kalmayı planlayan kadınlar ve hamileler bu balıkları tüketmekten kaçınmalıdır. Diğer yetişkin bireyler ise bu türleri haftada bir porsiyondan fazla tüketmemelidir.
ÇOCUKLAR İÇİN BALIK TÜKETİMİ
Çocukların balık tüketiminde önerilere dikkat edilmelidir. Erkek çocuklar için haftada 4 porsiyona kadar balık tüketimi genellikle güvenlidir. Ancak kız çocuklarında haftalık balık tüketimi 2 porsiyonu geçmemelidir. Bunun nedeni, ergenlik sonrası artan yağ dokusunda ağır metallerin birikebilmesidir. Bu birikim uzun vadede sağlık açısından risk oluşturabilir.
BALIK ALIRKEN VE SAKLARKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER
Tüketilecek balığın taze olması son derece önemlidir. Balık alışverişi güvenilir ve bilinen yerlerden yapılmalı, alınan ürünlerin buzda ya da soğuk ortamda muhafaza edildiğinden emin olunmalıdır. Eve ulaşıldığında balık hemen tüketilmeyecekse, vakit kaybetmeden dondurucuya konulmalıdır. Balık ve kabuklu deniz ürünleri su içinde bekletilmemelidir. Dondurucudan çıkarılıp çözdürülen deniz ürünleri tekrar dondurulmamalı, kısa sürede tüketilmeli, tüketilmeyecekse atılmalıdır.
DONMUŞ ÜRÜN SEÇİMİNDE DİKKATLİ OLUN
Donmuş deniz ürünleri satın alırken de ürünün güvenilir markalara ait olmasına özen gösterilmeli ve ambalaj üzerindeki son kullanma tarihi mutlaka kontrol edilmelidir.
DENİZ ÜRÜNLERİNDE GIDA ZEHİRLENMESİ RİSKİ
Çiğ ya da az pişmiş kabuklu deniz ürünleri bazı virüsler (örneğin norovirüs) veya toksinler içerebilir. Bu tür ürünlerin tüketimi; mide bulantısı, kusma, ishal, karın ağrısı, baş ağrısı, uyuşukluk, solunum zorluğu, hafıza kaybı ve bilinç bulanıklığı gibi belirtilere yol açabilir. Bu tür belirtilerle karşılaşan kişilerin en kısa sürede bir sağlık kuruluşuna başvurması gereklidir.
Görsel Kaynak: shutterstock