NASA'nın “şiddetli hava olayları” uzmanı Dr. Timothy Hall, özellikle İstanbul'da yaşanan dolu, fırtına, sel gibi olayları HABERTÜRK'ten Nalan Koçak'a yorumladı. Dr. Hall, ani ve şiddetli hava olaylarının bir nedeninin küresel ısınma olduğunu söyledi ve ekledi: “Şiddetli hava olaylarını daha çok yaşayacaksınız. Isınmanın etkisi daha çok şehirlerde görülecek, nedeni betonlaşma.” Dr. Hall, ısıyı yansıtmak amacıyla çatıların renginin daha açık tonda olması gerektiğini de belirterek, çatıların bile yeşillendirilebileceğini vurguladı

Haberlerde hep “meteorolojiden son dakika uyarısı”... Yazın ortasında aniden bastıran fırtına, yağmur ve şimşekler... Araçları delik deşik edecek şiddette dolu fırtınaları... Sık sık olağan dışı hava olaylarıyla boğuşuyoruz. Peki neden? Gelip geçici bir durum mu? Yoksa daha sistematik bir sorunun sonucu mu? Mesela küresel ısınmanın. Amerikan Uzay ve Havacılık Dairesi NASA'nın küresel ısınma üzerine özel çalışma yapan uzmanları var. Onlardan biri de Dr. Timothy Hall. Hall, Goddard Uzay Çalışmaları Merkezi'nde “şiddetli hava olayları”nı inceliyor. Uzmanlık alanı fırtınalar. Türkiye'deki son hava olaylarını da takip etmiş. Biz de kendisine yorumlarını ve analizlerini sorduk. Tesadüf o ki, Skype röportajımız sırasında gök gürültüsü de bize eşlik etti.

 

Sadece Türkiye değil tüm dünyada herkes “havada bir gariplik var” diyor. Pek çok ülke aşırı sıcaklarla boğuşuyor. Bazı yerlerde sel var. Havaya ne oluyor?

İnsanlara küresel ısınmadan bahsettiğinizde, “gezegende ortalama sıcaklık bir iki derece arttı” dediğinizde, “aman o kadar değişimden ne olacak ki” diyebiliyorlar. Ancak küresel ısınmayı çok farklı yollardan deneyimliyoruz. Sıcaklıktaki bir derece değişim nedeniyle hava olaylarını artık daha uç noktada yaşıyoruz. Mesela İstanbul'da yaşananların bir nedeni de küresel ısınma. Küresel ısınma, yoğun yağışları daha aşırı uçlara çekiyor. Aynısı gök gürültüsü ya da dolu için de geçerli.

TÜRKİYE VE DÜNYADA AŞIRI HAVA OLAYLARININ SIKLIĞI ARTIYOR”

Neden?

Daha sıcak atmosfer buhar formunda daha çok su tutuyor. Yani havada yağışa dönüşebilecek daha çok su bulunuyor. Bu da şiddetli yağışlara neden oluyor. Önemli olan nokta şu: Bu, ortalama daha çok yağış demek değil. Hatta bazen daha az bile yağabiliyor. Fakat yağdığı zaman adeta bardaktan boşalıyor. ABD'deki olaylar konusunda daha çok şey biliyorum ama sadece Türkiye değil, dünyanın pek çok yerinde de bu tür hava olaylarının sıklığı artıyor.

ISI DALGALANMALARI YAŞANIYOR”

Sadece yağış mı aşırılaşıyor?

Hayır. Mesela uç noktada sıcaklık dalgaları da işin bir başka boyutu. Dünyanın hiçbir yeri sürekli aynı ortalama sıcaklıkta olmuyor. Bazen daha sıcak, bazen daha soğuk. Bazı bölgelerde daha sıcak, daha da sıcağa dönüşüyor. Bu noktada da sıcak hava dalgaları yaşanıyor. Dalgalanmaların sıklığında da artış var. Mesela şu anda New York'ta, Hindistan'da, Pakistan'da ve Japonya'da sıcaklıklar çok fazla.

NASA'NIN KÜRESEL ISINMA UZMANLARINDAN DR. TIMOTHY HALL

KÜRESEL ISINMA DAHA ÇOK NEM DEMEK”

Peki ya çok şiddetli şimşek ve gök gürültüsü? Geçtiğimiz günlerde gece İstanbul'da kimse uyuyamadı...

Kısmen az evvel bahsettiğim konuyla bağlantılı. Dediğim gibi küresel ısınma sonucunda daha sıcak hava daha çok su buharı tutar. Ve nem, gök gürültülü sağanak yağışı körükler. Bir tür geribesleme döngüsü yaşanıyor. Özeti şu: Su buhar formunda yoğunlaşıyor, rüzgarlar hızla bir araya geliyor, hava hızla yükseğe çıkıyor, buhar soğuyor ve yağmur olarak düşüyor. Yağdığında da daha çok ısıya neden oluyor. Ortaya çıkan ısı havanın yükselmesine neden oluyor. Ve bu döngü devam ediyor. Döngü güçlendikçe şiddetli gök gürültülü sağanak yağışa neden oluyor. Uzun lafın kısası havada ne kadar çok buhar olursa, şiddetli hava olaylarının olasılığı artar.

Evet, özellikle yazın şiddetli yağışlardan önce hava birden çok nemleniyor, nefes almak zorlaşıyor.

Evet nedeni tam da bu.

 

ABD'DE SİGORTA SEKTÖRÜ KÜRESEL ISINMAYI CİDDİYE ALIYOR”

Yeni kabuslarımızdan biri dolu. Meteoroloji uyarı yaptığında İstanbul sakinleri geçmişte yaşanan bir dolu faciası yüzünden sürekli arabalarını koyacak kapalı alan arıyor. Bulamayanlar arabaların üzerine halı seriyor.

Bence gayet akıllıca. Dolu çok şiddetli sağanak yağışın bir sonucu. Hava yukarı o kadar hızlı çıkar ki, buhar bir anda donar. Donan küçük parçalar fırtınanın etkisiyle bir araya gelir ve yeterince ağırlaşınca düşmeye başlarlar. Dolu konusunda istatistikler pek yeterli değil. Mesela bundan 50 yıl önce ortalama büyüklüğü ne oluyordu, pek bilgimiz yok. Ama işin fiziği çok açık, dolu olması için çok şiddetli sağanak olmalı, bunun için de aşırı nem... Umarım sigorta şirketleriniz zararı karşılıyordur.

Bir kısmı karşılıyor ama tamircilerde uzun kuyruklar oluşmuştu...

Bakın detay görünüyor ama aslında çok önemli bir mesele bu. ABD'deki sigorta şirketleri artık bir risk faktörü olarak küresel ısınmayı çok ciddiye alıyor. Mesela özellikle Florida'da sel ve fırtına hatta hortumlar daha sık yaşanmaya başladı. Rüzgar okyanus suyunu adeta kıyıya doğru itiyor ve şiddetli fırtınalar yaşanıyor. Unutmayın küresel ısınmanın tek sonucu fazla nem değil, deniz seviyesinde yükselme de bunlardan biri.

DENİZLERİNİZDE FIRTINA VE HORTUMLAR ARTACAK”

Marmara gibi bir iç denizde bile küçük hortumlar yaşıyoruz artık. Buna ne dersiniz?

Korkuyorum ki özellikle Akdeniz kıyılarınızda fırtına ve buna benzer olaylar artacak. Tabii ki Meksika Körfezi'ndeki gibi dev fırtınalardan ya da hortumlar bahsetmiyorum ama aşırı hava olaylarında artış olacağı bir gerçek. Tabii bunlar deniz seviyesini artırabilir ve kıyılarda sele neden olabilir. Bir gün günlük güneşlik bir havaya uyanıyorsunuz. Öğlen aniden fırtına başlıyor... Bir bakıyorsunuz aracınız dolu yüzünden mahvolmuş. Bakın tüm dünyada böyle, sadece Türkiye değil, tüm bu garip diye nitelenen hava olaylarının sıklığı arttı.

KÜRESEL ISINMANIN ETKİLERİ ARTIK KAPIMIZDA”

Evet bir gün içinde birden çok mevsim yaşıyoruz sanki. Yani artık küresel ısınmanın sonuçlarını günlük hayatımızda böyle yaşıyoruz diyebilir miyiz?

Kesinlikle. 10 yıl önce herkes eriyen buzullardan bahsediyordu ama artık etkileri kapımızda.

 

ŞEHİRLERDE DAHA ÇOK HİSSEDİLİYOR, NEDENİ BETONLAŞMA”

İstanbul örneğinden gitmek istiyorum. Küresel ısınmanın yanında çarpık yapılaşma ve betonlaşmanın bu tür hava olaylarında etkisi ne?

Çok önemli bir nokta. Pek çok şehirde sel ve su baskınlarının nedeni aşırı yağıştan çok beton. Biliyorsunuz toprak aşırı yağışın çoğunu emiyor. Ama toprak yerine beton ya da asfalt koyarsanız su birikir. Aynı şey ağaç ve diğer bitkiler için de geçerli. Bunlar sadece yağışı kontrolde değil, zemini soğutmakta çok önemli görev üstleniyorlar. Şehirlerin bir diğer sorunu koyu rengin hakim olması, asfalt gibi. Bunlar ısıyı yansıtmak yerine emiyor. Tüm bu bahsettiğim faktörler küresel ısınmanın etkilerinin şehirlerde daha çok hissedilmesine neden oluyor.

ÇATILARI BİLE YEŞİLLENDİRMEK GEREK”

Peki şehirleşme anlamında ne yapmalıyız?

Yeşili artırmalıyız, yapılaşmayı yeşil alanlara göre dizayn etmeliyiz. En basitinden çatıların rengini daha açık yapmalıyız, beyaz gibi. Amaç ısıyı yansıtmak... Hatta çatıları bile yeşillendirmeliyiz. Tabii ki araçlardaki emisyonu azaltmalıyız.

Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları'nı ve Gizlilik Sözleşmesi'ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

BU EKRANI KAPATMAK İÇİN TIKLAYIN!
SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!(52)
* Yorum kurallarını okumak için tıklayınız!
  • Misafir 2018-07-31 23:59:19 yesil alanli kentlesme saglanmali etraf betonlasirsa hava alinmaz
  • Misafir 2018-07-31 23:59:18 yesil alanli kentlesme saglanmali etraf betonlasirsa hava alinmaz
  • Misafir 2018-07-31 16:46:56 eyyyy nasa sen kimsin ya :)))
TÜM YORUMLARI GÖSTER!(52)