1 milyarı aşkın çocuk aşırı yoksulluk içinde yaşıyor! Çocuklar en temel haklarından mahrum
Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk'ün dünya çocuklarına armağan ettiği 23 Nisan, özenle kutlamaya çalıştığımız bayramlardan biri. Yaşadığımız dünyanın geleceği olan çocuklara, yaşanılabilir bir dünya bırakmak ise yetişkinlerin sorumluluğunda. Ancak maalesef, dünyanın pek çok yerinde çocuklar en temel haklarından mahrum kalıyor...
23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk tarafından dünya çocuklarına armağan edilmiş kıymetli bir hediye. Her sene ülkemiz çocukları için bu anlamlı günü coşkuyla kutlamaya çalışıyoruz. Ancak dünyanın hiç de azımsanmayacak kadar büyük bir bölümünde çocuklar en temel haklarından mahrum kalıyor.
Dünyada yaklaşık 2,3 milyar çocuk var, bu da toplam insan nüfusunun yaklaşık üçte biri. Maalesef bazı çocukların her gün hakları ihlal ediliyor. Çocuklar ve gençler yetişkinlere bağlı oldukları için hak ihlallerine maruz kalıyor. Çocuklar yoksulluk, yetersiz beslenme ve istismar açısından en yüksek risk grubunu oluşturuyor ve genellikle insan hakları krizlerinden orantısız bir şekilde etkileniyorlar.
Örneğin 2019'da dünya çapında altı çocuktan biri aşırı yoksulluk içinde yaşıyordu ve bu da onları aile içi şiddet, çocuk işçiliği, cinsel sömürü, genç yaşta hamilelik ve çocuk evliliği riskine maruz bırakıyordu. Bu sayı, pandemi sırasında önemli ölçüde arttı.
Öncelikle çocukların yaşam kalitesinin en iyi ve en kötü olduğu ülkelere bakalım.
2022 Çocuk Hakları Endeksi'ne göre İzlanda, çocukların en kaliteli şekilde yaşayabileceği ilk ülke. İzlanda'yı İsveç ve Finlandiya takip ediyor. Çad, Afganistan ve Sierra Leone 2022 Endeksi'nde son sıralarda yer alıyor. Bu endeks hazırlanırken çocuk hakları "yaşam", "eğitim", "koruma", "sağlık" ve "çocuk hakları için elverişli ortam" olmak üzere beş alanda değerlendiriliyor.
Ve Çocuk Hakları Endeksi'nin son raporuna göre, son on yılda çocukların yaşam standartlarında önemli bir ilerleme olmadı. Hatta sıralamanın altında yer alan ülkelerde çocukların yaşam standartları daha da düştü.
Raporda çocuklarının geleceğine yönelik en büyük küresel tehdidin ise iklim değişikliği olduğu belirtildi. 1 milyar çocuğun bundan olumsuz etkilenebileceği düşünülüyor, halihazırda 920 milyon çocuk su kıtlığından etkileniyor ve 820 milyonu yüksek oranda aşırı hava olaylarına maruz kalıyor.
YOKSULLUK
Şüphesiz çocukların hayatını en derinden etkileyen konu, gelişimleri için yeterli koşullarda büyüyememek.
Çocuklar yoksulluğu yiyecek, barınma, eğitim, su veya sağlık hizmetlerinden yoksunluk olarak deneyimliyor. Bu temel ihtiyaçların eksikliği, çoğu zaman yaşamın ilerleyen dönemlerinde kolayca üstesinden gelinemeyecek eksikliklere yol açıyor. Temel sosyal hizmetlerden herhangi biri olmadan büyüyen çocuklar genellikle hiçbir zaman tam potansiyeline ulaşamıyor. Sıklıkla, yoksulluk içinde yaşayan çocuklar istismara karşı koyamıyor ve bunun etkisinden kurtulmak için çok azı destek alabiliyor.
700 milyondan fazla insan hala aşırı yoksulluk içinde yaşıyor. Çocuklar orantısız bir şekilde etkilenir. Küresel nüfusun üçte birini oluşturmalarına rağmen, günde 1,90 dolardan az parayla hayatta kalmaya çalışanların yarısını oluşturuyorlar.
Yoksul bir şekilde büyüyen çocuklar genellikle hayatta kalmak ve gelişmek için ihtiyaç duydukları gıda, temizlik, barınak, sağlık bakımı ve eğitimden yoksun kalıyor. Dünya genelinde yaklaşık 1 milyar çocuk çok boyutlu olarak yoksul, yani beslenme veya temiz su gibi temel ihtiyaçlardan yoksun.
Dünya çapında, en fakir çocukların, daha varlıklı akranlarına göre ölme olasılığı iki kat fazla. Dünyanın en zengin ülkelerinde bile yedi çocuktan biri hâlâ yoksulluk içinde yaşıyor. Bugün Avrupa Birliği'nde her dört çocuktan biri yoksulluğa düşme riskiyle karşı karşıya.
EĞİTİM
Hiç okula gitmeseydik, okuma yazma öğrenmeseydik hayatımız ne kadar farklı olurdu? Bir çocuğun kendini keşfetmesi için en önemli şey şüphesiz eğitim hakkı.
Ancak maalesef, 2019 verilerine göre, dünyada ilkokul çağındaki 787 milyon çocuğun yüzde 8'i okula gitmiyor. Bu 58,4 milyon çocuk demek. Pandemi sırasında bu sayı geçici olarak arttı, ancak bu bölgelerde pandemi öncesi seviyesine dönmek için daha zaman var gibi görünüyor.
ÇOCUKLAR NEDEN OKULDA DEĞİL?
Bunun başlıca nedenlerinden biri, Suriye, Yemen, Sudan ve Nijerya da dahil olmak üzere dünyanın devam eden çatışma bölgelerindeki şiddet. Okula gitmeyen çocukların yarısı çatışmalardan etkilenen ülkelerde yaşıyor.
Diğer büyük engel ise yoksulluk. Yoksulluk sebebiyle çocuklar okul yerine çalışabilecekleri bir işe gönderiliyor. Bu, çocukların okulu yarıda bırakmalarına ya da hiç gitmemelerine neden oluyor.
Düşük gelirli ülkelerde eğitim için kamu maliyesi çok düşük. Örneğin; Avusturya gibi yüksek gelirli bir ülkede öğrenci başına yıllık harcama, Demokratik Kongo Cumhuriyeti gibi düşük gelirli bir ülkeye göre 200 kat fazla.
*Haberin görselleri Unsplash tarafından servis edilmiştir.
