Yargıtay akıllı ilacı karşılamayan SGK'yı haklı buldu
Yargıtay, kanser tedavisinde kullanılan ancak sağlık uygulama tebliği (SUT) kapsamında yer almayan akıllı ilacın Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanması yönünde verilen mahkeme kararını bozdu. Yargıtay kararında, yaşam hakkı ve sosyal devlet ilkeleri gözetilerek hiçbir sınırlama olmaksızın ilaç bedelinin ödenmesi halinde sınırlı kamu kaynakları ile "asgari sağlık hizmeti sunmakla yükümlü" SGK'nın sağlık hizmetlerini sürdürülebilir şekilde finanse edemeyeceği belirtildi. Habertürk'ten Ahmet Kıvanç'ın haberi
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ile kanser hastası vatandaşlar veya yakınları, Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) kapsamında yer almayan akıllı ilaçların karşılanması konusunda çok sık karşı karşıya kalıyorlar. SGK’nın akıllı ilaç bedelini karşılamaması üzerine açılan bir davada iş mahkemesi ve bölge adliye mahkemesi, SGK’nın ilacı karşılaması kararı verdi.
SORULARINIZ İÇİN: akivanc@haberturk.com
SGK’nın temyiz talebi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 10. Hukuk Dairesi (Esas No: 2025/883, Karar No: 2025/16497) 1 Aralık 2025 tarihinde verdiği kararla bölge adliye mahkemesi kararını kaldırarak iş mahkemesinin kararını bozdu. Yargıtay’ın kararında kapsamlı değerlendirmelere yer verildi.
Dava konusu dosyaya göre, kanser hastası davacıya Avelumab etken maddeli B… adlı ilaç için rapor düzenlendi. SGK, Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından uygun görülmekle birlikte ilaç SUT kapsamında yer almadığı gerekçesiyle bedelini karşılamadı.
Yargıtay kararında, modern tıbbın gelişimi ile birlikte hastalıkların teşhisi ve teşhis edilen hastalıklara ilişkin ilaç firmalarının çalışmaları ile yeni nesil ilaçların hastaların kullanımına sunulduğu, aynı hastalığa ilişkin farklı ilaç firmalarının daha iyi tedavi seçeneği sunduğunu, daha etkili ilaç ürettiğini iddia ettikleri belirtildi. SGK’nın, bu ilaçların ödenmesi amacıyla yapılan başvurularda kamu kaynaklarını da gözeterek kanunun verdiği yetki ve sınırlamalar dahilinde ilaçları SUT (ödeme) kapsamına aldığı, ödeme kapsamına alınan ilaçların etkinlik ve verimlilik vs. kriterler gözetilerek her zaman ödeme kapsamından çıkartılabildiği, aynı zamanda ilaçların ruhsatlarının da her zaman iptal edilmesinin söz konusu olabildiği kaydedildi.
“MAHKEMELER PİYASAYA SÜRÜLEN HER İLACI KABUL EDERSE HASTAYA FAYDA SAĞLAMAZ, İDARE DE ZARARA UĞRAR”
Kararda, mahkemelerin, ilacın tıbben ve fennen zorunlu, hayati öneme haiz ve özellikle sürekli olarak etkin ve yararlı olması ile birlikte bütün faz çalışmalarını tamamlanmış, tıbbi otoritelerce kabul görmüş bir ilaç olması ve SGK’nın kabul edilebilir itiraz ve çekincelerinin bulunmaması halinde ilacın ödenmesi kararı verebileceği vurgulandı. Aksi takdirde, hiçbir sınırlama ve incelemeye tabi tutulmaksızın, etkinliği şüpheden uzak bir şekilde belirlenmemiş, piyasaya sürülen her ilacın mahkemelerce kabulü halinde hastaya bir fayda sağlamadığı gibi idarenin de maddi olarak zarara uğrayacağı belirtildi.
Yargıtay kararında şöyle denildi:
“Kurumdan (SGK) sağlık yardımı almaya müstahak sigortalıların kendileri ve bakmakla yükümlü olduğu hastaların modern tıbbın sağladığı ilaçlardan yararlanması gerekmekle birlikte bu talebin yaşam hakkı ve sosyal devlet ilkeleri gözetilerek hiçbir sınırlama olmaksızın ilaç bedelinin ödenmesi, kamu kaynaklarının sınırlılığı gözetildiğinde asgari düzeyde sağlık hizmeti sunmakla yükümlü olan SGK’nın tüm hastalara eşit olarak sunması gereken sağlık hizmetinin finansmanının sağlanması ve sağlık hizmetlerinin finansmanının sürdürülmesi olanağını ortadan kaldıracağı açıktır.
MAHKEMELER NEYE GÖRE KARAR VERMELİ?
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin verdiği kararlarda da devletin her türlü sağlık hizmetini karşılamak zorunda olmadığının belirtildiği kaydedilen Yargıtay kararında, özetle şu değerlendirmelere yer verildi:
“Kanun tarafından tıbbi cihaz ve ilaçların finansmanı konusunda yetki verilen Kurumun yetkisini ortadan kaldıracak şekilde (mahkemelerce) karar verilemez. Bu bakımdan yargı kararı ile bir ilacın ödenebilmesi için öncelikle tüm faz çalışmalarını tamamlamış, ilacın tıbben ve fennen zorunlu, hayati öneme haiz ve özellikle sürekli olarak etkin ve yararlı olması, tıbbi otoritelerce kabul görmüş bir ilaç olması ve davalı Kurumun (SGK) kabul edilebilir itiraz ve çekincelerinin bulunmaması halinde mümkün bulunmaktadır.
(Mahkemece) Karar verilirken, yukarıda yapılan açıklamalar ışığında, mevcut tedavi yöntemlerine göre ilacın yan etkilerinin az olması, kısa süreli fayda sağlaması, mevcudun kontrol altında tutulması, yaşam kalitesinin artırılması vs. şeklinde faydasının bulunması durumunda idarenin, kendisine tanınan yasal sınırlar dahilinde her zaman ilaçları SUT kapsamına alabileceği gözetilerek, talebe konu ilaç/ilaçların yargı yolu ile ödenebilmesi için ilacın tıbben ve fennen zorunlu, hayati öneme haiz ve özellikle kısa süreli etkinliğin ötesinde sürekli olarak etkin ve yararlı olması ile birlikte bütün faz çalışmalarının tamamlanmış, tıbbi otoritelerce kabul görmüş bir ilaç olması ve davalı Kurumun kabul edilebilir itiraz ve çekincelerinin bulunmaması halinde mümkün bulunduğu göz önünde bulundurulmalıdır.”
Yargıtay bu gerekçelerle, akıllı ilacın SGK tarafından karşılanması gerektiği yönündeki bölge adliye mahkemesi kararını kaldırarak iş mahkemesinin kararını bozdu.
