Trump, Çin bağlantılı çip anlaşmasını ulusal güvenlik gerekçesiyle engelledi
ABD Başkanı Donald Trump, Çin kontrolündeki HieFo Corp'un Emcore'un savunma ve havacılık alanındaki varlıklarını 3 milyon dolarlık satın alımını ulusal güvenlik ve Çin bağlantıları nedeniyle yasakladı. Bu karar, ABD-Çin arasındaki teknolojik soğuk savaşın son halkalarından biri olarak dikkat çekiyor.
Geçtiğimiz yılın başından bu yana, yani 2025'in ilk aylarından itibaren ABD ile Çin arasında teknolojik alanda soğuk savaş giderek derinleşti. Çip üretimi, yapay zeka ve savunma teknolojileri gibi stratejik sektörlerde ABD, Çinli şirketlerin Amerikan teknolojilerine erişimini kısıtlamak için sert önlemler aldı. Huawei ve TikTok gibi şirketlere uygulanan yaptırımlar bu gerilimin simgeleri olurken, Başkan Trump'ın Çin bağlantılı bir firmanın savunma teknolojisi içeren varlıkları satın almasını engellemesi, bu rekabetin en somut örneklerinden biri haline geldi. Karar, ABD'nin ulusal güvenlik odaklı teknoloji koruma stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.
TRUMP'IN YASAK KARARI VE DETAYLARI
Beyaz Saray tarafından yayımlanan bir emir ile Başkan Donald Trump, ABD merkezli fotonik şirketi HieFo Corp'un New Jersey merkezli havacılık ve savunma uzmanı Emcore'un varlıklarını satın almasını engelledi. Kararın gerekçesi ulusal güvenlik kaygıları ve Çin bağlantıları olarak gösterildi. Emirde, HieFo'nun "Çin Halk Cumhuriyeti vatandaşı tarafından kontrol edildiği" belirtilirken, 2024'te gerçekleşen yaklaşık 3 milyon dolarlık anlaşmanın ABD'nin ulusal güvenliğini tehdit edebileceği vurgulandı. Trump, HieFo'ya Emcore varlıklarını dünya genelinde tamamen elden çıkarması için 180 gün süre tanıdı ve işlemi tamamen yasakladı. Beyaz Saray, spesifik kişi isimlerini veya detaylı endişeleri açıklamadı.
CFIUS İNCELEMESİ VE ULUSAL GÜVENLİK RİSKİ
Yabancı Yatırımlar Komitesi (CFIUS) tarafından yürütülen soruşturmada anlaşmada ulusal güvenlik riski tespit edildi. Hazine Bakanlığı'nın açıklamasına göre riskin detayları paylaşılmadı, ancak Çin bağlantıları ön plana çıktı. Emcore, anlaşma sırasında halka açık bir şirketken daha sonra özelleştirildi; HieFo ise şirketin çip iş kolunu ve indiyum fosfit wafer üretim tesislerini 2,92 milyon dolara satın almıştı. Bu teknolojiler savunma ve havacılık alanında kritik önem taşıdığı için CFIUS müdahalesi beklenen bir gelişmeydi.
HIEFO VE EMCORE'UN ŞİRKET PROFİLİ
HieFo Corp, eski Emcore mühendislik başkan yardımcısı Genzao Zhang ve eski üst düzey satış direktörü Harry Moore tarafından ortaklaşa kuruldu. Zhang'ın Çin vatandaşı olması, şirketin Çin kontrolünde olduğu iddialarını güçlendirdi. Moore'un LinkedIn profili de bu geçmişi doğruluyor. Her iki şirket de kararın hemen ardından yorum yapmaktan kaçındı ve web sitelerinde herhangi bir açıklama yayımlamadı. Bu olay, eski çalışanların kurduğu girişimlerde yabancı bağlantıların nasıl sıkı denetim altına alındığını gösteren tipik bir örnek oldu.
ABD-ÇİN TEKNOLOJİ GERİLİMİNİN GENİŞ YANSIMALARI
Bu yasaklama, ABD'nin Çin'e yönelik teknoloji transferini önleme politikasının bir uzantısı niteliğinde. 2025 boyunca benzer kararlar çip sektörünü hedef aldı ve küresel tedarik zincirlerinde değişikliklere yol açtı. Uzmanlar, bu tür müdahalelerin inovasyon yarışını kızıştıracağını ve uluslararası teknoloji ticaretini daha da karmaşıklaştıracağını öngörüyor. Trump yönetimi, benzer anlaşmaları incelemeye devam ederek ulusal güvenlik kalkanını güçlendirmeyi sürdürüyor.
