Güzelyurt, eski adıyla Gelveri
Hitit, Pers, Kapadokya krallığı, Eski Yunan, Roma, Bizans, Selçuk ve Osmanlı medeniyetlerine ev sahipliği yapan bir coğrafyanın tam ortasında yer alıyor Güzelyurt, eski adıyla Gelveri. Aksaray'a 35, Nevşehir'e 70 km. mesafede.
Yolum hazır Kapadokya'ya düşmüşken, geçen seferlerden aklımda kalan Aksaray'ın ilçesi Güzelyurt'a doğru yola koyulduk. Yol boyu kadrajımıza girenler en az Kapadokya kadar çarpıcı ve unutulmazdı. Geniş vadiler, köyler ve bir tabela "Güzelyurt'u görmeden Kapadokya'yı gördüm demeyin"
Hitit, Pers, Kapadokya krallığı, Eski Yunan, Roma, Bizans, Selçuk ve Osmanlı medeniyetlerine ev sahipliği yapan bir coğrafyanın tam ortasında yer alıyor Güzelyurt, eski adıyla Gelveri. Aksaray'a 35, Nevşehir'e 70 km. mesafede. Yeraltı şehirleri, kaya oyma yazıları, geleneksel Bizans stili binaları, kiliseleri, manastırı, Ihlara Vadisi, peri bacaları, zengin kültürel gelenekleri, etkileyici coğrafi yapısı ve muhteşem gün batımıyla bu güzel kasaba, yolu özellikle Kapadokya'ya düşenlerin keşfetmeleri gereken bir arka bahçe. Eski bir Rum köyü olan Güzelyurt, bir dönem ticari merkez olarak da öne çıkmış, ama esas önemi Hıristiyanlığın yayılmasıyla baba ve oğul Gregorios ile başlıyor. Fikirleri, mektupları, ilahileriyle Hıristiyanlığın gelişimine, Ortodoks mezhebinin doğumuna, kilise müziklerinin ilk örneklerine öncülük eden Gregorios, öylesine başarılı bir dini sistem yaratmış ki yalnızca Güzelyurt merkezde 48 kilisenin varlığı saptanmış. 4.5 km. uzunluğundaki Manastır Vadisi ise, manastırı, onlarca kilisesi ve binlerce inananıyla ilk manastır yaşamının örneği olmuş.
MÜBADELENİN ETKİLERİ
Güzelyurt, Kapadokya'nın tüm özelliklerini bir araya toplamış. Tarihin ve doğanın birbirini bütünlediği Güzelyurt'taki kaya oymaların Hıristiyanlık döneminde yapıldığı belirlenmiş olmakla beraber, tarihini kesin olarak söylemek mümkün değil. Ancak söylentiye göre IV. yüzyılda Kayseri Başpiskoposu olan Saint Baslle, Atina ve İskenderiye gezilerinden sonra Hıristiyanlık için en iyi hayat yolunun şehirlerden uzakta, doğal koşullar içinde bulunduğu görüşünden hareket ederek Ürgüp çevresine yerleşmiş. Daha sonra çeşitli yerlerden gelen Hıristiyanlar da onu takip etmiş ve bölge önemli bir yerleşim merkezi haline gelmiş.
Güzelyurt'ta hayat 1924 Mübadelesi'yle büyük oranda değişmiş. Mübadeleden kısa bir süre önce Osmanlı İmparatorluğu'ndan aldığı özel izinle para bastıracak kadar güçlü olan kilise ve halk, mübadele sonrasında Yunanistan'a Kavala'ya göçmüş ve "Nea Kalvari" adıyla yeni bir köy kurmuşlar. Yeni yurtlarına Güzelyurt'taki kilisenin aynısını inşa eden Rumlar, buradan götürdükleri kutsal eşyaların teşhir edildiği bir müze de kurmuşlar.
Trekking rotası
İlçe merkezinin 2 km. kadar güneybatısından başlayan Manastırlar Vadisi, çok bilinmeyen bir trekking rotası. Trekking uzmanlarının Küçük Ihlara olarak nitelendirdiği bu coğrafya, gökyüzüne uzanan kaya duvarlarına oyulmuş kiliseleri, doğal hayatı ve el değmemişliğiyle keşfedilmeye değer. Güzelyurt'a yaklaşık 7 km. mesafedeki Kızıl Kilise'den başlayan rota boyunca tarih, doğa ve insanın el birliğiyle yarattığı bir mucizeye tanık olacaksınız.
Kayaların arasında saklı bir köy: Belisırma
Ihlara Vadisi'nin devamı niteliğindeki Belisırma'ya Güzelyurtlu gençlerin "Mutlaka görmelisiniz hatta yemeğinizi orada yemelisiniz" tavsiyesi üzerine gittim. Virajlı yolların sonu Melendiz Çayı'na vardığında köyün merkezine ulaşıyorsunuz. Çayın kenarında hatta üzerinde sıralanan lokantalar, sizi vaat edilen sürprizin tam ortasına oturtuyor. Melendiz Çayı'nın sesiyle ağaçların gölgesinde saatlerce kalmak istiyorsunuz. Ihlara Vadisi'nde yer alan ziyarete açık 14 kilisenin 7'sine ev sahipliği yapan Belisırma'da kiliseler köyün çevresine yayılmış. Yürüyerek hepsini keşfedebilirsiniz.
