Avrupa'da Çinli otomobil alarmı
Çinli otomobil üreticileri, Avrupa pazarında Aralık ayında yüzde 9.5'lik rekor paya ulaşarak dengeleri değiştirdi. Elektrikli ve hibrit araçlardaki agresif büyüme, Çinli markaları Güney Koreli rakiplerinin önüne taşırken, 13 milyondan fazla kişiye istihdam sağlayan Avrupa otomotiv sektöründe 'hayatta kalma' tartışmaları başladı. Çinli markaların Türkiye'deki pazar payları da dikkat çeken boyutlarda. Yiğitcan Yıldız yazdı...
Çinli otomobil üreticileri, son yıllarda sessiz ama istikrarlı bir şekilde Avrupa’daki varlıklarını artırıyor.
Öyle ki, Çinli otomobil üreticileri, 2025'in son ayında Avrupa’da satılan her 10 binek araçtan birini üreterek pazar payında tarihi bir rekor kırdı. Aralık ayında yüzde 9.5’e ulaşan bu oran, hibrit ve tam elektrikli araç satışlarındaki hızlı artışla şekillenen yılın zirve noktası oldu.
Araştırma şirketi Dataforce verilerine göre, Çinli markalar bu payla birlikte, Güney Koreli üreticileri de üç aylık bazda ilk kez geride bıraktı. Ticaret engellerinin gevşemesi ve Çin’in ihracat hamlesinin hızlanmasıyla BYD başta olmak üzere Çinli otomobil üreticilerinin Avrupa’daki etkisini daha da artırması bekleniyor.
Kıtadaki, Çinli araçların satışlarındaki büyüme ise özellikle elektrikli ve hibrit araçlarda yoğunlaştı. Avrupa’daki toplam pazar artışının büyük bölümünü oluşturan bu segmentte Çinli üreticiler, batarya teknolojisindeki rekabet avantajlarını kullanarak Avrupa'daki tüketicilerin ilgisini çekti.
PAZAR PAYLARI İKİYE KATLANDI
Çinli markalar Aralık ayında Avrupa’daki elektrikli ve hibrit araç pazarının yüzde 16’sını, 2025 yılının tamamında ise yüzde 11’ini oluşturdu. Bu oran, 2024’e kıyasla iki kattan fazla artış anlamına geliyor.
Çin’in etkisi, yalnızca Çin markalarıyla da sınırlı değil. Tesla, Volkswagen Grubu, BMW ve Renault gibi Çin’de üretilip Avrupa’ya ithal edilen modeller de hesaba katıldığında, 2025’te Avrupa genelinde satılan her yedi elektrikli veya hibrit araçtan biri Çin’de üretilmiş oldu.
Bu hızlı yükseliş, Avrupa otomotiv sektörünün karşı karşıya olduğu baskıları da gözler önüne seriyor.
Avrupa Otomobil Üreticileri Birliği (ACEA) verilerine göre, Kıta genelinde 13 milyondan fazla kişiye istihdam sağlayan ve ekonomik istikrarın temel taşlarından biri olarak görülen otomotiv sektörü, ABD'nin geçen yıl devreye aldığı tarifeler ve Çin pazarındaki pay kaybının ardından ciddi bir rekabetle karşı karşıya.
"SEKTÖR İÇİN HAYATTA KALMA MESELESİ"
Bloomberg'e konuşan İtalya’nın otomotiv sanayi birliği Anfia’nın başkanı Roberto Vavassori, "Çinli otomobillerin Avrupa’daki ilerleyişi muazzam boyutlarda. Acil önlemler alınmazsa, son 18 ayda kaybedilen 110 binden fazla istihdam telafi edilemeyecek. Bu, sektörümüz için bir hayatta kalma meselesi" ifadeleri ile yaşanan durumun ciddiyetini anlattı.
Dataforce analisti Julian Litzinger de, "Güney Avrupa’da Çinli otomobillere yönelik bu kadar hızlı bir benimsenme bizi gerçekten şaşırttı. Bu ülkelerdeki tüketicilerin marka tercihlerinde daha esnek olduğunu biliyorduk, ancak elektrikli araçlarda böyle bir tabloyu öngörmemiştik.Çinli markaların yükselişinin, bazı diğer markaların Avrupa’dan çekilmesine yol açacağına inanıyoruz. Satışlar hâlâ pandemi öncesi seviyelerin altında. Çinli üreticiler büyük hacimleri ele geçirince, diğerleri için alan kalmıyor" değerlendirmesinde bulunuyor.
SATIŞLARI ARTIRMAK İSTİYORLAR
Öte yandan, Çinli üreticilerin Avrupa hamlesinde yavaşlama emaresi de görülmüyor. Çin’deki aşırı üretim kapasitesi ve ABD pazarına erişimin kısıtlanması, şirketleri Avrupa’ya daha fazla yöneltmiş durumda.
BYD, bu yıl Çin dışındaki pazarlara yönelik teslimatlarını yaklaşık yüzde 25 artırmayı hedeflediğini duyurdu.
Çinli şirketler geçmişte Volvo, MG ve Lotus gibi markaları satın alarak Avrupa’daki varlıklarını güçlendirmişti. Son dönemde ise ortak girişimler, yerel fabrikalar ve tasarım merkezleriyle genişleme stratejisi izleniyor. BYD, Avrupa’da üretim yapmayı ve yerel tedarikçilerle çalışmayı taahhüt eden şirketler arasında yer alıyor.
Stellantis, Leapmotor modellerinin bu yıl İspanya’nın Zaragoza kentinde üretilmesine başlamayı planlıyor. Chery ise Barselona’da yerel bir ortakla elektrikli araç üretimi için görüşmeler yürütüyor. Bu süreçte ithalat hacimleri de artırılmış durumda.
Chery'nin ise İngiltere'de üretime başlayabileceği kaydediliyor.
Mart 2025'te Samsun'a 1 milyar dolarlık fabrika yatırımı yapacağını duyuran ancak aradan geçen sürede projeyle ilgili somut bir gelişme kaydedilmeyen Chery cephesinde, Jaguar Land Rover (JLR) ile İngiltere'de üretim yapmaya yönelik olası bir anlaşma için görüşmeler yürütüldüğü belirtiliyor.
Öte yandan Avrupalı yöneticiler, Çin’in batarya sektörüne sağladığı yüksek devlet destekleri nedeniyle rekabet koşullarının eşitlenmesi çağrısı yapıyor. AB, 2024 sonunda Çin menşeli elektrikli araçlara ek gümrük vergileri getirmişti. Ancak Çinli markalar, bu hamleye plug-in hibrit satışlarını artırarak yanıt verdi.
AB şimdi asgari ithalat fiyatı uygulamasını ve 2035 içten yanmalı motor yasağının esnetilmesini tartışıyor. Almanya’nın Çinli üreticilere de açık olacak 3 milyar Euroluk elektrikli araç teşvik planı ise eleştirilere yol açtı. Planın, Alman üreticilere karşı Çinli markalara ek avantaj sağlayabileceği uyarısı yapılıyor.
TÜRKİYE'DE ÇİNLİLERİN DURUMU NASIL?
Çinli markaların Türkiye'deki pazar payına bakıldığında 2023'ten bu yana dikkat çeken bir grafik karşımıza çıkıyor.
2025 yılında, 10 Çinli markanın sattığı otomobil adedi 85 bin 730 olarak kayıtlara geçti. Bu rakam, Türkiye otomobil pazarının yüzde 8'inin Çinli markalardan oluştuğunu ortaya koyuyor. Bu satış rakamının yarısında fazlasını ise BYD tek başına gerçekleştirdi.
Bunda, BYD'nin 2024 yılında Manisa'da fabrika yatırımı taahhünde bulunmasının ardından aldığı teşvikler neticesinde ek gümrük vergilerine takılmadan ve elektrikli araç tebliği kapsamında girmeden satış yapabilmesi etkili oldu.
İşin içine ticari araçlar da dahil edildiğinde Çinli markaların toplam satış rakamı 2025'te 87 bin 779 adede yükseliyor. Bu da Çinlilerin toplam otomotiv pazarından yüzde 6.4 pay aldığını gösteriyor.
Avrupa'nın belirlediği yeni otomotiv paketinin içinde yer alan "made in EU", yani "Avrupa Birliği'nde üretim" şartının Çinli üreticilerin Türkiye'deki yatırım hamlelerini ve satışlarını nasıl etkileyeceği şimdiden merak konusu haline gelmiş durumda.
