İranlı yönetmen Jafar Panahi'nin 2025'te Cannes'da Altın Palmiye alan filmi "Görünmez Kaza", "kötülük" üzerine bir filmdir. Benzer bir temanın filmini vaktiyle Zeki Ökten yapmıştı bizde. "Ses" filminde Ökten bize; 12 Eylül zindanlarında, birçok uzvuyla birlikte zihnini de bırakmış yaralı bir...

Dostoyevski'nin "Budala" romanı böyle havalarda okunacak kitap mıdır bilmiyorum; dışarıda aralıksız kar yağıyor ve ben bu bela kışın uzun gecesinde, romanın her türlü fırtınaya açık huzursuz kahramanlarının üşüyen ruhlarının arasında gezinip duruyorum. Prens Mişkin'in uzun bir süreden beri yakasını...

Geçen hafta vefat eden; Batı tarzı müzikalleri Türkiye'ye getiren, aralarında Erol Günaydın, Altan Erbulak, Metin-Nisa Serezli, Erol Keskin, İzzet Günay, Genco Erkal, Metin Akpınar, Zeki Alasya'nın da bulunduğu birçok oyuncunun yetişmesinde emeği olan, "sahnenin beyefendisi" olarak anılan, Türk...

Çok uzun bir süreden beri kendime verdiğim bir sözü tutuyorum. Elimden geldiği kadar gündelik siyasete, herkesin konuştuğu "büyük" meselelere dair yazı yazmamaya çalışıyorum. Herkesin uzmanı olduğu bir meselede (Türkiye'de herkes siyaset, ekonomi ve futbol uzmanıdır, hatta o sırada gündem neyse...

Charles Dickens'ın tarif ettiği gibi üst üste binmiş derin kuyulardan müteşekkilse eğer bir şehir; gecenin o vaktinde herkes kendi dipsiz kuyusunda yapayalnız yaşıyordu. Kar, bir bela gibi yağıyordu şehre. Dünyanın her yerinde olup bitenleri kendime dert edindiğimi bilen makine, telefonuma...

Komitacılık, yirminci asrın başında Bulgarların bulduğu bir fikir olarak Makedonya'da çıktı ortaya. "Siz bizdensiniz, o vahşi Osmanlıyla işiniz ne, kurtulun onlardan" diyerek Avrupalıların fişteklediği Bulgar milliyetçileri, amaçlarına ulaşmak için her türlü yolu mubah gören bir teşkilatlanmaya...

Çok uzun bir süreden beri, tarihi "sıkıcı" ders kitaplarının sayfaları arasından çıkarıp, içine bol bol saray dedikodularını, Abdülhamit'in kızlarını katarak geniş kitlelere anlatmayı çalışan, böylece tarihçilikten ekmek yiyen birtakım pop tarihçiler, çıktıkları televizyon programlarında...

Bir hayli zamandır görüşmediğim uzaktaki bir arkadaşımla, yeni yıl tatilini fırsat bilerek, şu anda yaşadığı bir Avrupa ülkesinin başkentinde buluştuk. Memleketten konuştuk, vaktiyle güldüğümüz şeylere güldük, aynı anda büyüyen çocuklarımızdan bahsettik, geçmişi yad ettik, geleceğe dair ise ikimiz...

"Hükümet aleyhtarı bir bildiri yazıp dağıtmaktan", "Petraşevski Grubu"na mensup on beş arkadaşıyla birlikte Petropavloskaya Kalesi'ndeki zindana atılalı tam sekiz ay olmuştu. Bu süre zarfında üç hikâye ile iki roman düşünmüştü. Kendi kendine konuşmayı çoktan bırakmıştı. Bazen hücresinde hızlı...

Roman okumaya ilkokul sıralarında başladım. Yaşar Kemal'in "İnce Memed"ini okur okumaz, hayatımın sonuna kadar, roman okumaktan bir daha asla vazgeçmeyeceğimi anladım. O romanı okuyuncaya kadar yaşadığım bir dünya vardı, gördüklerimle sınırlıydı, her sabah uyanır uyanmaz pencereden bakınca burun...

Oğlum hayatı masal gibi saf, masal gibi huzurlu, masal gibi basit, masal gibi dertsiz, orada olup biten her şeyi gerçek sandığı yaşlardayken, uyumadan önce ona mutlaka içinde balonların uçuştuğu, uçurtmaların bulutlara asıldığı, hayvanların insanlarla konuştuğu, balıkların beğenmediği...

Dünya edebiyatında; yazılmış, basılmış, okuyucusuna ulaşmış hiçbir roman, yazarı için tam anlamıyla bitmiş bir roman değildir. "Don Kişot" da "Anna Karenina" da "Kayıp Zamanın İzinde" de "Parma Manastırı" da "Suç ve Ceza" da "Tutunamayanlar" da (listeyi istediğiniz kadar uzatabilirsiniz) tam...

Gazoz deyince benim aklıma; tavanı gökyüzü olan bir yazlık sinema gelir. Bir yıldız kayar semada, dilek mi tutsam filme mi ağlasam, seyirci kararsız kalır. Beleş film seyre çıkmış bir çocuk düşer ağaçtan; bıçak değer, bir karpuz yarılır balkonda; bir renkli ampul söner asılı olduğu duvarda;...

Anlatacağım anekdot, Halide Edip'in sürgündeyken İngilizce yazdığı, memlekete döndükten sonra önemli bir kısmını bizzat kendisi sansürleyerek Vedat Günyol'a dikte ettirip Türkçeye çevirttirdiği "Türk'ün Ateşle İmtihanı" adını verdiği hatıratında geçer. En son 9 Eylül 1922'de İzmir de işgalden...

Bazı kitaplar oku oku hiç bitmez, hep elinin yetişeceği bir yerde durur. Fakülteye girdiğim 1983 yılından ilk dersini aldığım günden bugüne hep "hocam" kalan, şu anda Amerika'da, dünyanın en saygın üniversitelerinden birinde tarih profesörlüğü yapan M. Şükrü Hanioğlu'nun 2023 Eylül'ünde...

İbrahim Kalın'ın "Heidegger'in Kulübesine Yolculuk" kitabını; dışarda durmadan kar yağarken, gecenin bir hayli geç bir saatinde, "kendi kulübemizi inşa etmek için gerekli malzemeleri" sayıp döktüğü son sayfalarını da okuyup kapattıktan sonra; bir süre pencereden yağan karı seyrettim, sonra döndüm,...

Dostoyevski'ye mal edilen, ama onun söylediği müphem söze istinaden İvan Turgenyev'den Lev Tolstoy'a, Fyodor Dostoyevski'den İvan Gonçarov'a, Anton Çehov'dan Maksim Gorki'ye kadar, 19. Asır Rus edebiyatının bütün o dev yazarlarının alayı, Nikolay Gogol'un yazdığı tek bir hikayeden, meşhur...

Rahmetli Rasim Özdenören, çok sevdiği Dostoyevski'nin, "Budala" romanında karşısına çıkan, "Gerçekten de tablonuz için benden bir konu istediğinizde şöyle bir öneride bulunmayı düşünmüştüm size: İdam sehpasında ayakta duran bir idam mahkumunun başını giyotinin altına koymadan bir dakika önceki...

Yarın 4 Aralık… 4 Aralık 1945; bu şehr-i İstanbul'da, polis gözetiminde, basının kışkırtması, hükümetin desteğiyle; iyice galeyana getirilmiş, üniversitelerde ders başında olması gereken talebelerin; kaleleri, garnizonları boşaltarak huruç hareketi başlatan leşker gibi yurtları, derslikleri...

Her dilde vardır böylesi sevimsiz, başka milletleri rencide eden kem, çirkin sözler… O sözlerin mucidi atalar (kimlerse artık onlar ki gören olmamıştır şu ana kadar, sadece isimleri "ata" olarak geçer, hepsi büyük söz ustasıdır), böyle boş zamanlarında, bazen bir söğüt gölgesine uzanmış tavuk...