Hizmet ihracına yüksek uçuş dış açığı kurtarır mı?

Türkiye’nin dış ticaret açığı kronik bir sorun. Bu yıl da 255 milyar dolar ihracata karşılık 367 milyar dolarlık ithalat yapılması ve 112 milyar dolar düzeyinde rekor bir açık verilmesi bekleniyor. Açık rakamı geçen yıl 109.5 milyar dolardı.

Orta Vadeli Programa göre gelecek yıl ise ekonomik büyümenin planlandığı gibi yüzde 4’e indirilmesine karşılık dış ticaret açığının sınırlı gerilemesi ve 105.8 milyar dolara inmesi bekleniyor.

Cari açık ise verilen dış ticaret açığının yarısı veya ondan biraz daha düşük. Çünkü araya turizm gelirleri ve ayrıca seyahat gelirleri hariç tutularak hesaplanan hizmet ihracatı giriyor.

➔Bu yıl 55.6 milyar dolarlık turizm geliri bekleniyor. Gelecek yıl ise 59.6 milyar dolar.

➔2022 yılı hizmet ihracatı rakamları da yeni yayımlandı. Burada turizmdeki kadar olmasa da belli bir fazla veriyoruz.

➔Geçen yıl hizmet ihracatı 47.6 milyar dolara yükselirken hizmet ithalatı 35.2 milyar dolarda kaldı ve 12.3 milyar dolar fazla oluştu.

HİZMET DIŞ TİCARETİNDE VERİLEN FAZLA

➔Altı yıl öncesine 2016 yılına gittiğimizde de 27.6 ihracata karşılık 21 milyar dolarlık ithalat görüyoruz. Hizmet ithalatı 6.6 milyar dolar düzeyinde olmuş. Altı yıllık fazla artışı katlanarak artmış.

➔2016-2022 döneminde malların dış ticaretinde açık giderek büyürken, hizmetlerin ihracatında fazla da büyümüş.

➔Ortaya çıkan bu durum bize dış açığı azaltmada yeni bir yola girme olanağı da veriyor. Hizmetler üzerinden yürüyerek dış fazlayı artırabilir ve buradan malların dış ticaret açığının azaltılmasına katkıda bulunabiliriz.

➔Bu açıdan Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın yeni hedef olarak 200 milyar dolarlık hizmet ihracatı hedefini ortaya koyması ve arkasında durması oldukça anlamlı.

➔Dünya ticareti içinde payı gittikçe artan hizmet ticaretinin, Türkiye dış ticaretindeki payının ve öneminin gittikçe arttığını belirten Ömer Bolat "OVP hedeflerimiz doğrultusunda hizmet ihracatımızı 2028'e kadar 200 milyar dolara çıkarmayı amaçlıyoruz. Küresel hizmet ticaretinden aldığımız payı ise yüzde 2'ye yükseltmeyi hedefliyoruz" dedi.

➔Bu hedef gerçekleşirse dış dengeyi sağlama anlamında gayet iyi bir gelişme olur.

➔Türkiye’nin dünya ekonomisinden aldığı pay yaklaşık yüzde 1, dünya ihracatından aldığı pay yüzde 1’in biraz altında. Hizmet tarafının güçlendirilmesi dış dengeyi sağlamak açısından kritik bir rol oynayabilir.

HAVAYOLLARININ ÖNEMİ

➔Hedefin yakalanabilmesi veya yakınsanabilmesi için taşımacılık gelirlerinin aynı hızda artmaya devam etmesi gerekiyor.

➔Çünkü hizmet gelirlerinin en büyük kalemi yüzde 75 oranı ve 35.4 milyar dolarla taşımacılık.

#resim#1085898#

➔Taşımacılık içinde de en büyük kalem 21.9 milyar dolarla havayolu taşımacılığı.

➔Zaten son 6 yılda meydana gelen artışta havayolu taşıma gelir artışının önemli katkısı var. Toplam hizmet gelirleri 27.6‘dan 47.6 milyar dolara çıkarak yüzde 72.4 artarken, havayolu taşımacılığı gelirleri 9.8 milyardan 21.9 milyar dolara yükseldi ve yüzde 122 büyüdü.

#resim#1085899#

➔6 yılda toplam 20 milyar dolarlık artışın 12 milyar doları havayollarından kaynaklandı. Bunda da THY’nin payı büyük.

➔Bu nedenle hizmet ihracındaki büyümenin sürmesi için havayollarının yüksek uçuluşunun sürmesi gerekiyor.

➔Ancak yetmez, hizmet gelirlerinin yükselen trendinin devamı için dış ticaret artışının ve turizmin yükselişinin sürmesi de gerekiyor. Hizmet gelirleri bu sektörlerle yakından bağlantılı.

➔En çok ihracat yaptığımız Almanya’nın ve ABD’nin aynı zamanda en çok hizmet ihracı yaptığımız iki ülke olması bundan olsa gerek.

➔İhracat çok önemli, aynı şekilde yeni ilerlenecek bir alan olarak hizmet ihracatı da.