Aile bütçesi yapmak sınırları görmeyi sağlar
Trakya Üniversitesi Öğretim Üyesi Sadi Uzunoğlu ile ailede tasarruf bilinci, harcama disiplini gibi konuları Aile Akademisi programında işleyeceğiz. Uzunoğlu, "Aile bütçesinin avantajı herkesin sınırları görmesinin yarattığı farkındalık" diyor
Aslı ŞAFAK / GAZETE HABERTÜRK
Gaipten “Tüket” sesi duyanlardan mısınız? Yalnız değilsiniz. Bu 7.5 milyarın ortak sorunu. Zira Neoliberalizmin hayatımıza girdiği son 30 yılda hayli değiştik. Reklamlar, uyaranlar, çevre, moda ne alacağımızı, ne kadar harcayacağımızı, kaç taksitte ödeyeceğimizi söylüyor. Tüketmemiz için ne lazımsa yapıyor. Söylenmeyen, nasıl ödeyeceğimiz. Bizim değilmiş gibi kullandığımız kredi kartlarının, hiç gelmeyecek sanılan son ödeme tarihini düşünmek bile istemiyoruz. Ve başlıyoruz, adına “borç ödemek” denen dünyanın en yalnız alanlarından birinde debelenmeye.
HER SALI BLOOMBERG HT’DEYİZ
Son yılların moda eğitimi “Finansal Okuryazarlık” mühim konu. Aslında ilk duyulduğunda finanstan anlamak, borsada, forekste yatırım yapmanın püf noktalarını kavramak gibi geliyor. Tam değil. Bu eğitim ailede, çocukluktan başlıyor. Tasarruf bilinci oluşturmak, bütçe yapmak, harcama disiplini edinmek gibi konular finansal okuryazarlığın amentüsü. İşte bu bilincin yerleştirilmesi için her salı saat 12.30’da Bloomberg HT’de Aile Akademisi programı yapıyoruz.
BAŞLAYALIM O ZAMAN
Daimi konuğumuz Trakya Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sadi Uzunoğlu ile paraya değdiğimiz her alanda kafamıza takılan soruları, seyircilerin de katkılarıyla yanıtlıyoruz. Son programın konusu aile bütçesi, yani işin temeliydi. Nasıl devletler ve şirketler bütün birimleriyle toplanıp bütçe yapıyorsa, bütün aile fertlerinin de her ay toplanıp gelir ve giderlerini hesaplaması gerektiğini vurguluyor Sadi Hoca.
Nasıl olacak diye soruyorum. Prof. Dr. Sadi Uzunoğlu anlatıyor: “Bütçe aylık yapılır ve hayal kaldırmaz. Tahminlere değil gerçek gelirlere dayanır. Şans oyunlarından gelmesini dilediğiniz para gerçek gelir hanesine yazılamaz. Giderler kısmına gelince, bu da gerçek olmalı. Giderler üçe ayrılır.
Zorunlu harcamalar (Kira, ev kredisi taksidi, doğalgaz, su, elektrik, telefon faturaları, ulaşım, sigorta primleri, varsa çocuğun okul harcamaları vs)
Değişken harcamalar (Gıda, giysi, tatil giderleri, evde bakım, onarım vs)
Olağanüstü harcamalar (Araba almak, beklenmedik sağlık harcamaları, eskiyen eşyaların yenilenmesi vs)” Peki bütçe açık verirse, yani gelirimiz giderimize yetmezse? “Burada 3 seçenek var.
Eski birikimlerinizle açığı kapatmak
Borçlanmak
Fazla veren aylardan artırdıklarımızı açık veren aylara aktarmak. Yani gider kontrolü yapmak.
BÜTÇE ÖCÜ DEĞİL BU FARKINDALIK YARATIR KORKMA
Harcamalarımızı mı kısacağız peki?
Sadi Hoca net: “Evet”. “Doğru olan bu. Gereksiz olan harcamaları kısmak ya da ertelemek gerekir. Gelir sınırlı olduğu için tek çare gideri kısmaktır. Aile bireyleriyle birlikte yapılan bütçenin bir avantajı da, herkesin bütçenin sınırlarını görmesinin yarattığı farkındalık. Tasarruf eden toplum bu farkındalıkla yaratılabilir.”
Bir yüzleşme mi lazım?
“Yüzleşme şart. Böylece bütçenin nerede açık verdiğini görürüz. Ailenin çocukları da bu bilinçle yetiştikleri için gereksiz olanı tüketmez, bu yolla hayatını daha anlamlı ve duyarlı kılar.”
Peki bütçe yapımı evde kavgalara yol açmaz mı?
“Bütçe parlamentoda bile kavgalarla kabul edilir. Tabii ki evde de böyle olacak. Zamanla herkes bütçe disiplinine alışır, kavgalar sona erer.”
