Günlük kullanımda sıkça yapılan bir hata, telefonları tam dolana kadar şarj etmek. Lityum iyon bataryalar için ideal doluluk oranının yüzde 80 olduğu belirtilirken, bu sınırın aşılması uzun vadede ciddi performans kayıplarına yol açabiliyor.
Enerjinin depolanabilmesi, teknik bilimlerin uzun yıllardır üzerinde çalıştığı en zorlu konuların başında geliyor. Bugüne kadar önemli aşamalar kaydedilmiş olsa da özellikle mobil cihazlarda artan enerji ihtiyacına tam anlamıyla cevap verebilen bir teknoloji henüz geliştirilebilmiş değil.
Günümüzde akıllı telefonlarda en yaygın ve verimli pil teknolojisi olarak Lityum İyon (Li-ion) bataryalar kullanılıyor. Bu piller, önceki nesil bataryalara kıyasla daha uzun ömürlü ve daha hızlı şarj olabiliyor. Ancak yüksek çözünürlüklü ekranlar, güçlü işlemciler ve sürekli artan uygulama kullanımı, bu pillerin de sınırlarını zorlamaya devam ediyor.
Lityum iyon pillerin en verimli şekilde kullanılabilmesi için, telefonun şarjının tamamen bitmesi beklenmemelidir. Uzmanlara göre bataryanın sıfıra kadar düşmesi ya da sürekli yüzde 100 dolu halde tutulması, pil ömrünü olumsuz etkileyen en önemli faktörler arasında yer alıyor.
Şarj seviyesi yüzde 30 civarına düştüğünde telefonu şarja takmak
Batarya yüzde 70–80 seviyesine ulaştığında şarjdan çıkarmak
Bu yöntem, bataryanın kimyasal yapısını koruyarak daha uzun süre verimli kullanılmasını sağlıyor. Ancak bu durum, gün içinde telefonu birden fazla kez şarja takma gerekliliğini de beraberinde getiriyor.
Gün içinde sık sık şarj ihtiyacı, kullanıcıları powerbank kullanımına ya da telefonu şarja takılıyken kullanmaya yöneltiyor. Halk arasında yaygın olan “şarjdayken telefon kullanmak zararlıdır” inanışına rağmen, modern akıllı telefonlar bu duruma karşı özel devre kesicilerle donatılmış durumda.
Günümüz cihazları, şarj olurken güvenli şekilde kullanılabilecek biçimde tasarlanıyor. Ancak burada dikkat edilmesi gereken en önemli unsur cihazın aşırı ısınmaması. Eğer telefon belirgin şekilde ısınıyorsa, kullanıma ara verilmesi öneriliyor.
Son yıllarda üretilen akıllı telefonlar genellikle 15 W, 18 W ve üzeri hızlı şarj destekleri sunuyor. Şarj süresi;
Bataryanın doluluk oranına
Kullanılan adaptör ve kablonun gücüne
Şarj aletinin orijinal olup olmamasına
göre değişiklik gösterebiliyor.
Tamamen bitmiş bir telefon, uygun bir şarj cihazıyla ortalama birkaç saat içinde dolabiliyor. En kötü senaryoda bile modern bir telefonun 16 saat içinde tam doluluğa ulaşması beklenir. Bu nedenle gece şarjda bırakma yöntemi, birçok kullanıcı için pratik bir çözüm olarak tercih ediliyor.
Bu konu uzun yıllardır tartışma konusu olsa da günümüz akıllı telefonlarında yer alan akıllı devre sistemleri sayesinde, batarya dolduğunda enerji akışı otomatik olarak kesiliyor. Yani telefon yüzde 100’e ulaştıktan sonra bir süre daha prizde kalması, ciddi bir risk oluşturmuyor.
Ancak batarya sağlığını korumak isteyen kullanıcılar için en ideal yöntem, gece boyunca değil, kontrollü ve gündüz saatlerinde şarj etmek olarak öne çıkıyor.
Telefonun yavaş şarj olmasının en yaygın nedeni, uyumsuz ya da düşük watt değerine sahip şarj adaptörleridir. Her telefonun desteklediği maksimum bir şarj gücü bulunur. Örneğin cihazınız 18 W destekliyorsa, 5 W’lık bir adaptörle şarj etmek doğal olarak daha uzun sürecektir.
- Telefonun desteklediği maksimum watt değerini öğrenmek
- Buna uygun orijinal adaptör ve kablo kullanmak
- Hasarlı ya da kalitesiz kablolardan kaçınmak
Bu kriterler sağlandığında, telefonunuz ideal sürede ve güvenli biçimde şarj olacaktır.
Batarya sağlığını korumanın temel kuralı, telefonu tamamen bitmeden şarja takmaktır. Uzmanlar, şarj seviyesi yüzde 50’nin altına düştüğünde, ideal olarak ise yüzde 30 civarındayken şarja başlanmasını öneriyor.
Aynı şekilde, telefonun sürekli yüzde 100 dolu tutulması da batarya ömrünü kısaltabilir. En sağlıklı kullanım aralığı yüzde 20 ile yüzde 80 arasında tutulandır.
Şarj sırasında enerji iletimi gerçekleştiği için telefonun bir miktar ısınması normal kabul edilir. Özellikle hızlı şarj teknolojilerinde bu durum daha belirgin hissedilebilir. Ancak:
Telefonun desteklemediği yüksek watt’lı adaptörlerin kullanılması
Kalitesiz veya orijinal olmayan şarj cihazları
normalin üzerinde ısınmaya yol açabilir. Aşırı ısınma fark edildiğinde telefonun şarjdan çıkarılması önemlidir.
Hızlı şarj, orijinal ve uyumlu şarj aletleri kullanıldığı sürece telefona zarar vermez. Asıl risk, cihazın desteklemediği değerlerde enerji ileten adaptörlerdir. Bu nedenle şarj ekipmanı seçerken mutlaka teknik özellikler kontrol edilmelidir.
- Telefon yüzde 30 civarında şarja takılmalı
- Yüzde 70–80 seviyesinde şarjdan çıkarılmalı
Bu alışkanlık, bataryanın daha uzun ömürlü ve performanslı olmasını sağlar.
Görsel Kaynak: istockphoto
