Rekabetçi, dengeli yeni dönem
Hemen her seçimin sürprizi olur. Yerel de olsa bu seçimin büyük sürprizi siyasetin ve ekonominin geleceğini dönüşüme yol açacak şekilde sonuçlanmasıydı.
➔ Seçime katılım oranı düşük. Büyük kısmı iktidar cephesinden kaynaklı olabilir ki, seçimin kaybedeni Ak Parti, kazananı muhalefetteki CHP.
➔ Ana muhalefet partisindeki liderlik değişikliğine seçmen kayıtsız kalmadı ve kredi açtı.
➔ Böylece de ülke yönetiminde denge ve denetleme istedi. “Muhalefetsiz siyaset ve demokrasi olmaz” dedi. Ülkeyi yönetenlere alternatif çıkmasının önünü açtı.
➔ Yaklaşık yarım asır sonra muhalefet partisinin birinci sıraya yükselmesi ve iktidar partisinin 22 yıl sonra ikinci sıraya düşmesi, seçmenin devlet yönetiminde denge ve denetleme istediğinin de bir sonucu.
EKONOMİNİN ETKİSİ
➔ Seçim aynı zamanda yüksek enflasyon ve hayat pahalılığı konusunda iktidara önemli bir uyarı niteliğinde.
➔ Seçimleri kazanmak için izlenen genişlemeci para, kredi, gelirler ve maliye politikaları iç tüketimin patlattı. Bu durum sürdürülemediği için genel seçim sonrasında para ve kredi politikası kademeli bir şekilde terkedildi.
➔ Ancak yerel seçimlere kadar ücret ve maaş artışlarını ifade eden gelirler, kamunun harcamalarını içeren mali politika genişlemeci kalmaya devam etti.
➔ Buna paralel enflasyon da artmaya devam etti. Herkes kendi ölçeğinde tüketti ve yedi, içti.
➔ Yemeğin faturasının seçim sonrası çıkacağının da herkes farkındaydı. Seçim öncesinde verilenler seçim sonrasında geri alınırdı.
➔ Ancak bu kez ayrıca yüksek enflasyon ve dramatik bir servet ile gelir dağılımı bozulması yaşandı.
➔ Geniş kitlelerin ve özellikle emeklilerin sandıkta iktidara verdiği mesaj ise şu oldu:
➔ “Hayat pahalılığı ve yüksek enflasyon altında faturayı zaten biz ödüyoruz. Bize daha fazla yüklenme, dengeli ve adaletli davran.”
MESAJ ALINDI, UYGULAMAYA BAKILACAK
➔ Peki bu mesaj alındı mı?
➔ Mesajın muhatabı durumundaki Cumhurbaşkanı ve Ak Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan dün gece yaptığı balkon konuşmayla böyle bir sonucu beklediği ve sindirdiği izlenimi yarattı bende.
➔ Siyasette değişimin ve önümüzdeki dönemde izleyeceği yol haritasının işaretlerini veren Erdoğan "31 Mart bizim için bir bitiş değil bir dönüm noktasıdır. Kazanan demokrasi olmuştur" dedi.
➔ Erdoğan’ın konuşmasında dikkat çeken cümleleri şöyle:
➔ "14-28 Mayıs seçimlerindeki seçim zaferimizin ardından yerel seçimlerden istediğimiz sonucu alamadık.
➔ Her olanda bir hayır vardır. 31 Mart sonuçlarını açık yüreklilikle değerlendirecek özeleştirimizi cesaretle yapacağız. Sandık sonuçları ülkemiz genelinde irtifa kaybı yaşadığımızı gösteriyor. Bu gerilemenin sebeplerini ayrıca masaya yatıracağız.
➔ Milletimizin kararına hürmetsizlik etmeyecek, milletle inatlaşmaktan, milli iradeye rağmen hareket etmekten, milletin takdirini sorgulamaktan uzak duracağız.
➔ Türkiye'nin önünde hazine değerinde 4 yıldan fazla bir süre vardır. Bu zamanı çok iyi değerlendirmemiz önemlidir. Milletin vaktini çalan tartışmalarla bu dönemi heba edemeyiz.”
➔ Seçimin galibi olarak CHP Genel Başkanı Özgür Özel de sandıktan çıkan mesajı “Bugün seçmen Türkiye’de yeni bir siyasetin kurulmasına karar verdi. 22 yıllık Türkiye fotoğrafını değiştirmeye, ülkemizde yeni bir siyasi iklime kapı aralamaya karar verdi” ifadeleriyle değerlendirdi.
➔ Bu açıklamalar hem iktidarın hem muhalefetin sandıktan çıkan mesajları doğru okuduklarını gösteriyor. Gereğini ne ölçüde yapacaklarını ise yol boyunca göreceğiz.
EKONOMİ VE PİYASA DOSTU SONUÇ
➔ Yerel seçim sonuçlarına göre erken seçimi dillendiren yok. Sandık iktidara uyarı, muhalefete kapı açma niteliğinde. “Birine gidişi düzelt” diyerek sarı ışık yaktı. Diğerini de kırmızı ışıktan sarıya geçirerek “yarışa katılmaya hazırlan” dedi.
➔ Bir sonraki sandıkta seçmen durumu değerlendirecek ve bir tarafa yeşil ışık yakarken, diğerini sarı ışıkta veya kırmızı ışıkta bekletecek.
➔ Bu sonuçlar ekonomi ve piyasalar lehine gelişmelere kapıyı açtı.
➔ Çünkü mevcut yönetime alternatif ortaya konuldu. Bir sonraki seçimi almaya yönelik rekabet artacak ve iktidarı rasyonel politikalar izlemeye mecbur edecek. Rekabet siyasetin yanında ekonomik dönüşümü pozitif yönde etkileyecek.
➔ Bu çerçevede uygulamaya konulan rasyonel ekonomi politikalar değişmeyecek. Politikayı yürütenler de. Dolayısıyla ekonomide en kötü dönem Mayıs 2023 ile geride kaldı.
KAMU DA KEMER SIKACAK
➔ Hatta seçim sona erdiğine göre ekonomi politikalarına takviye yapılacak ve daha iyi sonuçlar alınacak. Değişen sadece fatura ödeyecekler profilinde olabilir.
➔ Fatura ödeyecekler tarafına her durumda kamu kesimi dahil olacak. Mali genişlemenin dozu düşecek. Böylece fatura daha adaletli bölüşülecek. Enflasyonu düşürmeye ekstra katkı buradan gelecek.
➔ Ayrıca seçim baskısı ortadan kalktığından ücret ve maaş artışları enflasyona paralel yapılacak. Yüksek enflasyon ortamında yapılan maaş ve ücret zamlarının işe yaramadığını anlatmak yaşanan tecrübelerin ardından artık daha kolay.
➔ Böylece enflasyonla dört koldan mücadele başlayacak ve daha etkili sonuçlar alınacak. Parasal ve kredi sıkılaştırmasının yanına mali sıkılaştırma eklenecek, gelirlerdeki genişleme de durabilir.
- Hiçbir şey yapamıyorsan BES'len7 saat önce
- Enerjide ithalat faturası 900 milyar dolar1 gün önce
- Şu borsa vergisi2 gün önce
- Petrol ve güvenle Gabar'an ekonomi4 gün önce
- İçerideki 270 milyar dolar dış yatırımda büyüme isteği1 hafta önce
- Şimşek'in yabancıyı ikna sözleri1 hafta önce
- Borsaya, vergiye Ankara yaklaşımı1 hafta önce
- İhracatta şaşırtan rekor1 hafta önce
- Enflasyonda zirvenin gerisi1 hafta önce
- Tarımda yeni normal, yeni politikalar2 hafta önce