Tavada değil sac üzerinde...
Öğünlerde aperatif olarak sıkça tercih ettiğimiz, hatta bazen bir öğün olarak bile yenen gözleme, aslında ince hamurun sacda pişirilmesi anlamına geliyor. Günümüzde daha farklı şekillere evrilerek tüketiliyor; hamur daha da inceltilerek içine farklı malzemeler ekleniyor ve katlanarak yine sacda pişiriliyor.
Anadolu mutfağında hamur işi boldur. Bakkaldan fırından aldığımız ve sofralarımızda hiçbir öğünde eksik etmediğimiz ekmek kültürümüz de bu hamurlardan gelir.
Hamurun ne şekilde ve hangi yöntemle pişirildiği yerel mutfağı temsil eder. Fırın, özellikle de odun ve kömür fırınları kalın hamur ekmekler için kullanılmıştır. Sacda pişen hamurlar ise ince yapıda olurlar; bazlama, kete, katmer ve elbette gözleme…
Öğünlerde aperatif olarak sıkça tercih ettiğimiz, hatta bazen bir öğün olarak bile yenen gözleme, aslında ince hamurun sacda pişirilmesi anlamına geliyor. Günümüzde daha farklı şekillere evrilerek tüketiliyor; hamur daha da inceltilerek içine farklı malzemeler ekleniyor ve katlanarak yine sacda pişiriliyor.
Gözlemeyi bugünkü haliyle tanımış olanlar “ince iki katlı börek” diye düşünebilir. Ancak gözlemenin hikayesi böyle başlamadı. İçine peynir, patates ve özellikle de ıspanak koyularak modernize edildi.
Öte yandan modern gözlemenin sıcak ve soğuk olarak tüketilmesi, ara öğün yerine geçmesi de işte bu malzemeler sayesinde oluyor. İçindeki malzeme, gözleme hamurunu yumuşak tutarken, düz hamuru ise olduğundan daha lezzetli hale getiriyor. Ve gözleme ekmekten çıkıp başlı başına bir öğüne dönüşüyor.
En sık karşılaştığımız gözlemeler lor peynirli, patates ve ıspanaklıdır. Öte yandan kıymalısını, hatta kıymalı patlıcanlısını da denemekte fayda var.
Mantarlı kaşarlı, tavuklu, kabaklı dereotlu gözleme tarifleri ise atıştırmalıktan ziyade kolay öğünler yaratmak için birebir.
Bunların dışında özel gözlemelere de göz atmak isteyebilirsiniz, yöresel lezzetler tahinli gözleme ve cevizli gözlemenin yeri oldukça ayrı.
Gözlemeyi hayatımızın hızlı akışı içerisinde bu kadar çok tercih etmemizin temel nedeni elbette kolaylığı. Nedeni ise yufkadan da yapabiliyor olmamız ki, bu durum gözlemeyi iyice ekonomik hale de getiriyor. Uzun ve kalabalık sofralarda sıkça tercih edilmesini sağlıyor.
Öte yandan gözleme elbette hamurdan yapılır, tavada değil sac üzerinde pişirilir. Bu nedenle, aslında mutfağımızda sıklıkla yaptığımız gözlemeyi, Anadolu’nun yerel mekanlarında orijinal haliyle yediğimizde aradaki farkı daha net anlarız.
Gözleme hamuru yapmak da açmak da aslında o kadar zor değil.
