Yeşil Pasaport Alma Şartları Nelerdir? Yeşil Pasaport Nedir, Kimlere Verilir?
Yeşil pasaport, resmî adıyla "hususi damgalı pasaport", belirli kamu görevlilerine ve devletle ilişkili bazı kişilere verilen özel bir pasaport türüdür. Bu pasaport, sahibi için birçok avantaj sağlar; en önemlisi ise birçok ülkeye vizesiz giriş imkânı tanımasıdır. Umuma mahsus (bordo) pasaporttan farklı olan yeşil pasaport, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları için belirli yasal ve idari kriterlere bağlı olarak düzenlenir. Bu haber metninde yeşil pasaportun ne olduğu, kimlere verildiği, nasıl alındığı ve sahiplerine sağladığı ayrıcalıklar detaylı olarak ele alınmıştır.
Yeşil Pasaport Nedir?
Yeşil pasaport, Türkiye Cumhuriyeti devleti adına görev yapan veya belirli statülere sahip kişilere verilen, 5 yıl süreyle geçerli özel bir pasaport türüdür. Pasaportun rengi dış kapağında yeşildir ve bu yüzden halk arasında “yeşil pasaport” olarak anılır. Hususi damgalı pasaport, Diplomatik (siyah) ve Hizmet (gri) pasaporttan sonra en ayrıcalıklı pasaportlardan biridir.
Yeşil Pasaport Kimlere Verilir?
Yeşil pasaport alabilecek kişilerin listesi, 5682 sayılı Pasaport Kanunu kapsamında belirlenmiştir. Bu kapsama giren kişiler şunlardır:
1., 2. ve 3. dereceden devlet memurları ve diğer kamu görevlileri
Kadro derecesi itibarıyla bu derecelerde görev yapan ve halen görevde bulunan memurlar ile bu görevlerden emekli olanlar.
TBMM eski üyeleri ve eski bakanlar
Milletvekilliği ya da bakanlık görevinden ayrılmış kişiler bu haktan yararlanabilir.
Belirli kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapanlar
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Ziraat Bankası, Halkbank gibi kamu sermayesi bulunan kurumlarda kadro derecesi uygun olanlar.
Emekliler ve Dul Yetimler
Yukarıda belirtilen görevlerden emekli olanlar, aynı şekilde bu görevlerde bulunan kişilerin vefatı durumunda dul eşleri ve yetimleri de bu haktan faydalanabilir.
İhracatçılar ve belirli özel sektör çalışanları
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) veya bağlı birlikler tarafından belirlenen kriterlere uyan ihracatçılar (son üç yılda belirli bir ihracat hacmini geçenler).
TOBB, DEİK, OSB gibi kurumların üyeleri özel koşullar altında bu haktan yararlanabilir.
Yeşil pasaport sahibi kamu görevlilerinin belirli yaşa kadar olan çocukları
25 yaşını geçmemiş, bekar, öğrenci olan çocuklara da ebeveyn üzerinden yeşil pasaport verilebilir.
Yeşil Pasaport Almak İçin Gerekli Şartlar
Yeşil pasaport alabilmek için kişilerin bazı yasal ve idari şartları sağlaması gereklidir:
Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak
Gerekli görevde çalışıyor olmak veya görevden emekli olmak
Sabıka kaydının temiz olması
Herhangi bir vergi borcu ya da adli kısıtlamaya tabi olmamak
Varsa önceki pasaportların iade edilmiş olması
Öğrenci çocuklar için öğrenim durumunu gösteren belge
Yeşil Pasaport Başvurusu Nasıl Yapılır?
Yeşil pasaport başvurusu Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü tarafından yapılmaktadır. Adayların şu adımları takip etmesi gerekir:
e-Devlet üzerinden başvuru randevusu alınır.
Gerekli belgeler hazırlanır:
Nüfus cüzdanı veya yeni kimlik kartı
2 adet biyometrik fotoğraf
Eski pasaport (varsa)
Çalışanlar için kurum onay yazısı
Emekliler için emeklilik belgesi
Öğrenci çocuklar için öğrenci belgesi
Harçsız pasaport defter bedeli ödeme dekontu
Randevu günü nüfus müdürlüğüne gidilerek parmak izi verilir ve başvuru tamamlanır.
Pasaport başvurusunun ardından yaklaşık 1 hafta içinde PTT aracılığıyla başvuru sahibine ulaştırılır.
Yeşil Pasaportun Avantajları Nelerdir?
Vizesiz Seyahat: Yeşil pasaport, Schengen Bölgesi ülkeleri başta olmak üzere 150’ye yakın ülkeye vizesiz giriş imkânı sağlar. Bu durum hem iş hem de turistik seyahatleri kolaylaştırır.
Vize Ücretinden Muafiyet: Vize başvuru ücreti ödenmez. Konsolosluk masrafları ve belge toplama süreci ortadan kalkar.
Uzun Süreli Geçerlilik: Genellikle 5 yıl süreyle düzenlenir. Süresi dolan pasaportlar, yenileme işlemiyle tekrar alınabilir.
Hızlı Sınır Geçişi: Birçok ülkede diplomatik geçiş kapılarından hızlı geçiş imkânı tanınır.
Yeşil Pasaportta Dikkat Edilmesi Gerekenler
Pasaport sahibi yurtdışında vize muafiyetini kötüye kullanmamalı, yasal süreden fazla kalmamalıdır.
Öğrenci çocuklar eğitim görmeyi bıraktığında veya 25 yaşını doldurduğunda pasaportu iade etmelidir.
Kamu görevinden ayrılanlar, görevden istifa edenler veya işten çıkarılanlar yeşil pasaport haklarını kaybeder.
Yeşil pasaport, sahiplerine geniş seyahat özgürlüğü ve vize kolaylığı sağlayan önemli bir belgedir. Ancak bu ayrıcalıklardan yararlanmak için belirli kamu hizmeti, görev statüsü veya ihracatçı kriterlerini karşılamak gereklidir. Türkiye Cumhuriyeti’nin sağladığı bu imkândan yararlanmak isteyenlerin, güncel mevzuata uygun şekilde başvuru yapması ve kullanımı yasal çerçevede sürdürmesi büyük önem taşır.
