16 KASIM 2018
Ümran Avcı
Ümran Avcı 11.03.2015 - 11:56 | Güncelleme: Tüm Yazıları »
MELNITZ AMCA'NIN YAHUDİLERİ!...

  

Melnitz, Gözlem Kitap, Charles Lewinsky, Çeviren Sezer Duru, 700 sayfa 

Her millet kendi tarihinin hafızasını oluşturur. Kültürel kimliklerimizin oluşmasında bu tarihin rolü büyüktür. Dolayısıyla geçmişe ait ırkçı, nefret dolu, birbiriyle çelişkili, zıt hafızalarımızı ortak toplumsal bir bilince dönüştürmek istiyorsak unutmanın ya da unutturmanın toplumsal hafızaya yapılabilecek en büyük kötülük olduğunu da bilmeniz gerekir.  

Yahudi düşmanlığı gibi....

Melnitz  böyle bir kitap. Dünyanın herhangi bir coğrafyasında, herhangi bir zaman diliminde  sadece İsviçre’de 1871 ile 1945 arası yaşayan Yahudi bir ailenin kendi kişisel tarihiyle bizi yüzleştirmiyor; dünyanın neresine giderlerse gitsinler, hemen her yerde ötekileştirilmiş  Yahudilerle tanıştırıp okuru o insanların iç dünyasına yolculuğa çıkarıyor.

Fransız ordusundan kaçan Janki,  uzak bir akraba olarak Meijer’lerin kapısını çaldığında sadece Melnitz ailesinin  hayatını değiştirmiyor...  Bize aynı zaman da Yahudi düşmanlığının bir Yahudi için ne anlama geldiğini de öğretiyor. Fransız ordusundan kaçan bir uzak akraba, Yahudi köyü Endingen’de namuslu oluşuyla tanınan sığır tüccarı Salomon Meijer’in ailesinin hayatını değiştiriyor.

Charles Lewinsky öylesine sürükleyici bir dille anlatıyor ki, romanın bir tek hikayesi yok. Toplama kamplarında yaşananları değil, İsviçre gibi bir ülkede bile İsviçre Yahudilerinin nasıl dışlandığını, ezilip yok sayıldığını öğreniyorsunuz...  Aslında 'Melnitz Amca' da yok... Kitabın en çarpıcı yanı da bu sanırım... Kitaba adını veren Meltniz aslında yaşamıyor...  O bir Yahudi ailesinin 'yol göstericisi'... Acıya, yok sayılmaya, aşağılanmaya karşı  direnmeyi öğretiyor. Aile ne zaman derin bunalımlara düşse bir çıkış yolu arasa Meltniz karşımıza çıkıyor.

Kitapta Yahudi bir ailenin kendi kişisel tarihi aslında bize sadece  Yahudilerin yaşadığı trajediyi değil bir yahudinin dünyasını da anlatıyor:  Korkularıyla, iş dünyasıyla, hayal kırıklıklarıyla, insanlarla olan ilişkileriyle...

Zaman dilimini ve mekanı size unutturuyor çünkü bir Yahudi'nin gittiği her yerde Yahudi olduğu gerçeği peşinizi bırakmıyor... 

Bunun artıları da var elbette...

Örneğin Arthur gibi muhteşem bir karekter tanıyorsunuz...  O sadece Yahudi  olarak değil, cinsel yönelimi nedeniyle de ötekileştirilmiş biri olarak karşımıza çıkıyor.  Arthur tüm ötekileştirilmeye maruz kalmasına rağmen kitabın en sağlam karekteri... Çünkü o aynı zaman da  bir kadının hayatını kurtarmak için kendi hayatından vazgeçen bir eşcinsel... Bize birisi için 'fedakarlık yapmak' la 'kendini feda etmek' arasındaki farkı öğretiyor.  Sırf bir kadının hayatını kurtarmak için Nazi Almanyası’na bütün tehlikeleri göze alarak gidiyor. Kadınla evlenerek dnun bir aile kurmasını sağlıyor... Bir başka hayat yaratmak için kendi hayatından vazgeçerseniz bu işte feda etmek oluyor. Gönülden severek yaptığınız bir iyiliğin bedeli sizi kendi hayatınızdan vazgeçirtebiliyor... 

Kitapta kendi içlerinde dini inançlarına sıkı sıkıya bağlı Yahudilerin dışarda kurdukları ilişki biçimi, o çırpınış, kendinizi  ait hissetmediğiniz coğrafyalar da daha da paradoksal bir hal alıyor.  Çok ilginçtir; evrensel kültür vicdanla yıkandığında insanların buluşma noktaları hep aynı... Bir tren istasyonunda hiç gelmeyecek bir treni beklemek gibi...

Kitap bana Filistinli yazar Edward W. Said'in “Kış Ruhu” nu anımsattı...

Kış Ruhu’nda da şöyle der: "Sürgün, bir insan ile doğup büyüdüğü yer arasında, benlik ile benliğin gerçek yuvası arasında zorla açılmış olan onulmaz gediktir: Özündeki kederin üstesinden gelmek mümkün değildir… Sürgünde elde edilen kazanımlar sonsuza dek arkada bırakılmış bir şeyin kaybedilmesiyle sürekli olarak baltalanır..."

Melnitz'de  Yahudiler’in  arkada bıraktıklarının ağırlığı, onların neredeyse tarih boyunca sürgün yemiş hayatlarının da bir gölgesi olmuş... Dünyanın her yerinde misafir olmak  bir insanı nasıl kurtarır... Din ile... Yahudileri de din kurtarıyor... Başlarına ne gelirse gelsin inanmak onları ayakta tutuyor.. 

Bu arada; yaklaşık üç hafta sonra Pesah -Hamursuz- Bayramı kutlanacak...  GözlemKitap'ın bayram için indirime koyduğu güncel kitaplardan,seçeceğiniz kitabın içine sizin adınıza kart konulup istediğiniz adresa postalanıyor. Kim bilir, belki ruhu sürgünde olan, ötekileştirilen, azınlık olduğu hissetirilen bir insana bir kart atarsınız? Kartpostal seçmiş olduğunuz kitap ile berebar gelsin istiyorsanız; “Kitabevi@salom.com.tr” adresine yazabilirsiniz.

 

Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları'nı ve Gizlilik Sözleşmesi'ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

BU EKRANI KAPATMAK İÇİN TIKLAYIN!
SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ! (0)
* Yorum kurallarını okumak için tıklayınız!