Havaalanında tuz ve ekmekle kimi karşıladığımızı biliyor muyuz?

yani "Çariçe" olduğunu iddia eden Büyük Düşes Maria Vladimirovna Romanova dün sabah

Ayasofya'yı, ardından da Topkapı Sarayı'nı gezdi ve gece "Rus İmparatorluk Hayır

Balosu"na katıldı. Ama, Rus İmparatorluk Ailesi olan Romanovlar, aile reisi ve "Çar"

olarak havaalanında Rus âdetlerine göre tuz ve ekmekle karşıladığımız Bayan Maria'yı

değil, Çar Birinci Nikola'nın soyundan gelen 1922 doğumlu Büyük Dük Nikola Romanoviç

Romanov'u kabul ediyorlar.

..........................................................................................

İSTANBUL'a önceki akşam İspanya'dan bir turist geldi: Rus İmparatorluk ailesinin

"reisesi" olduğunu iddia eden ve "Büyük Düşes" unvanını taşıyan Maria Vladimirovna

Romanova isimli bir hanım...

Bazı Avrupa hanedanlarında, meselâ asırlar boyunca Avusturya-Macaristan

İmparatorluğu'nun başında bulunan Habsburglar'da ve Rusya'ya hükmetmiş olan Romanov

ailesinde "Prens" ve "Prenses" unvanları yoktur. Bunların yerine "Granddük" ve

"Granddüşes" yani "Büyük Dük" ve "Büyük Düşes" sözleri kullanılır. Her iki kelime,

İngilizce'ye ve Fransızca'ya "Prens" ve "Prenses" diye tercüme edilirler.

Aynı durum Osmanlı Hanedanı için de sözkonusudur. "Prens" ve "Prenses" kelimeleri

Osmanlı protokolünde de bulunmaz, bunların yerine "Şehzade" ve "Sultan" unvanları

kullanılmıştır ve bu unvanlar "Prens" ve "Prenses" şeklinde tercüme edilirler.

Dolayısıyla, dün akşam Beyoğlu'ndaki Rus Başkonsolosluğu'nda verilen Rus

İmparatorluk Hayır Balosu'na katılmak için geçen perşembe İstanbul'a gelen Maria

Vladimirovna Romanova'nın isminin başındaki "Grand Düşes" unvanı da "Prenses"

demektir.

Şimdi, Atatürk Havalimanı'nda Rus Ortodoks âdetlerine göre tuz ve ekmekle karşılanan

ve Maria Vladimirovna Romanova'nın kim olduğunu anlatayım...

Rusya, 1613'ten 1917'ye kadar Romanov Hanedanı tarafından idare edildi. Hanedanın

ilk önemli ismi, 1711'deki Prut Savaşı sırasında Sadrazam Baltacı Mehmed Paşa ile

mâlûm dedikodulara sebep olan Çariçe Katerina'nın kocası ve Batı'da "Büyük", bizde

ise "Deli" denen Çar Pedro idi. Romanov Rusyası, daha sonra asırlarca Türkiye'nin

başına dert oldu. Kırım'ın 1774'te elimizden çıkması, Rus ordularının bizde "93

Harbi" olarak bilinen 1876 savaşında Yeşilköy'e kadar dayanması, Kars'ın Birinci

Dünya Savaşı'nda işgali, hattâ onbinlerce şehide mâlolan Sarıkamış bozgunu, Romanov

Hanedanı'nın iktidarında yaşandı.

Rusya'nın ve Romanovlar'ın son Çar'ı İkinci Nikola'nın Bolşevik Devrimi'nden sonra

tahttan feragat etmesi ve 1918 Temmuz'unda Ural bölgesindeki Yekaterinburg şehrinde

karısı, bütün çocukları ve hizmetkârlarıyla birlikte kurşuna dizilmesinden, kardeşi

Mihail'in de kısa bir müddet sonra öldürülmesinden sonra, Rus hanedanının reisliğini

1855 ile 1881 arasında hüküm süren Çar İkinci Aleksandr'ın torunu ve Nikola'nın da

kuzeni olan Büyük Dük Kiril Vladimiroviç aldı. Kiril'in 1938'deki ölümünden sonra da

reislik oğlu Vladimir Kiriloviç Romanov'a, yani şu anda İstanbul'da bulunan Büyük

Düşes Maria'nın babasına geçti.

1952'de doğan Maria, 1976'da bir Alman asilzadesi ile, Almanya'nın son İmparatoru

İkinci Wilhelm'in torunlarından Prusya Prensi Franz Wilhelm ile evlendi ve Prens

Franz Wilhelm hemen mezhebini değiştirdi, Katolik iken Ortodoks oldu. O sırada

hayatta bulunan kayınpederi Vladimir Kiriloviç, Alman prensinin bu fedâkârlığı

üzerine damadını "Rus prensi" yaptı, "Mihail Pavloviç" adını ve "Büyük Dük" unvanını

verdi.

Franz Wilhelm ile Maria'nın 1981'de bir oğulları oldu: "George Mihailoviç"... Çocuk,

yine büyükbabası Vladimir Kiriloviç tarafından hemen "Büyük Dük" yapıldı.

Romanov Hanedanı'nın reisi Vladimir Kiriloviç 1992'de öldü ve kızı Maria, kendisini

"Rus İmparatorluk ailesinin reisesi" ve "Bütün Rusyalar'ın Hâkimi" ilân etti. Rus

Hanedan yasaları, Çar soyundan gelen kadınların da tahta geçmelerine izin veriyordu.

Hattâ, çarların Rus olmayan eşleri bile çariçe olabiliyorlardı ve Kırım'ı Osmanlı

İmparatorluğu'ndan kopartan İkinci Katerina da bu uygulamanın örneği idi.

Ancak, Rus imparatorluk ailesinin büyük kısmı, Maria'nın tahtın vârisi olduğu

iddiasını ve "reise"liğini reddettiler. Gerekçe, Maria'nın annesi olan Prenses

Leonida'nın Ramanov hanedanı ile eşdeğer asalette bir aileden gelmemesi idi. Prenses

Leonida'nın, asırlar önce Gürcü ve Ermeni krallıklarının hâkimi olan Bagration

Hanedanı'na mensup olduğu iddia ediliyordu, ancak Romanovlar Leonida'nın "hanedanın

hüküm sürmüş bir koluna mensup olmadığı" gerekçesiyle, Maria'nın babası Vladimir

Kiriloviç Romanov'un evliliğinin "morganatik" yani "hanedan kurallarına göre

geçersiz" olduğunu iddia ettiler. Üstelik, Prenses Leonida daha önce bir başka

evlilik daha yapmıştı ve bu durumda yine Rus hanedan kanunlarına göre "halktan biri"

sayılıyordu, dolayısıyla kızı Maria, Romanov ailesinin unvanlarını kullanamazdı.

Maria'nın "reiseliğini" reddeden Rus prens ve prensesleri, "Romanov Aile Birliği"ni

kurdular ve ailenin reisliğine, 1825 ile 1855 arasında hüküm süren Çar Birinci

Nikola'nın soyundan gelen 1922 doğumlu Büyük Dük Nikola Romanoviç Romanov'u

seçtiler. Şimdi İtalya'da yaşayan Nikola şu anda "Rus İmparatorluk ailesinin reisi",

"Bütün Rusyalar'ın Hâkimi" yani "Çar" kabul ediliyor.

Büyük Düşes Maria, bu arada bazı tuhaflıklar da yaptı: Meselâ, Bolşevik Devrimi'nden

sonra kurşuna dizilen Çar İkinci Nikola ve aile mensupları için 1998'de

Petersburg'da yapılan devlet törenine "kemiklerin Çar ailesine ait olduğuna

inanmadığını" söyleyerek gitmedi. Törende, aileyi Büyük Dük Nikola Romanoviç Romanov

temsil etti. Ama, Rus Ortodoks Kilisesi'nin, 2000'de Çar'ı "aziz" ilân etmesi

üzerine, 2005'te Rusya Yüksek Mahkemesi'ne müracaat etti ve ailenin itibarının

iadesini istedi, mahkeme talebi kabul etti ve 2008 Ekim'inde Çar İkinci Nikola ile

ailesinin itibarını iade kararı aldı.

Rus İmparatorluk Ailesi'nde işte bu şekilde çekişmeler ve tuhaflıklar yaşanıyor ve

şimdi İstanbul'da bulunan Bayan Maria'nın unvanlarını da ailesi böyle tartışılıyor.

************************************************************

İlber Hoca, dedelerinin kemiklerini

Allah vere de çatırdatmamış olsun!

BU yazıyı aslında önceki gün, yani Bayan Maria'nın gelişinin hemen akabinde

yayınlamak istedim ama dün gece muhtaçlar için yapılan "Rus İmparatorluk Hayır

Balosu"na zarar verebileceği endişesiyle bugüne, yani balo sonrasına bıraktım.

Büyük Dük Vladimir Kiriloviç Romanov'un geçen perşembe İstanbul'a gelen kızı Maria

Vladimirovna Romanova, dün sabah Topkapı Sarayı'na gitti. Bayan Maria'yı, girişte,

annesi tarafından Rus Çarları'nın asalet unvanı verdiği "Şirinski" ailesinin mensubu

olan saray başkanı Prof. Dr. İlber Ortaylı "elini öperek" karşıladı, Bayan Maria

daha sonra Osmanoğlu ailesinin mensuplarıyla biraraya gelindi.

Maria Vladimirovna Romanova, İspanyol bir turist turist kimliğiyle Türkiye'ye

istediği zaman gelebilir, başımızın üstünde yeri vardır, zaten misafirperverlik

millî hasletimizdir.

Ama, Rus Çarı İkinci Aleksandr'ın torunu ve Rus İmparatorluk Hanedanı Romanov

ailesinin reisesi "Grand Düşes Maria Vladimirovna Romanova" kimliğiyle geldiği, hele

Atatürk havaalanında tuz ve ekmekle karşılandığı zaman, işte orada durunuz...

Asırlar boyunca milyonlarca Türk'ün ve yüzbinlerce Kafkasyalı ile Kırımlı'nın 19.

asırda Rus kılıcı ve çar mitralyözü altında can vermelerinin, hayatta kalan bir o

kadarının da hayatlarını kurtarabilmek için mallarını, mülklerini ve hattâ

akrabalarını bile geride bırakarak Türkiye'ye sığınmalarının tek sorumlusu, bu

hanımın büyük dedeleridir ve bu büyük dedeler, Kafkasya'yı işgal uğruna yüzbinlerin

kanına girmişlerdir.

Çok çabuk unutan bir millet olduğumuz için, kısaca hatırlatayım: 1877'de Yeşilköy'e

kadar gelen Rus ordusunun başındaki Büyük Dük Nikola Nikolayeviç de, bu hatunun

büyük amcası olmaktadır.

Dolayısıyla, Madam Maria'yı "Büyükdüşes Romanova" olarak ağırlamanın ve

imparatorluğumuzun çanına ot tıkayan Rus Büyükelçisi İgnatiyef'in Beyoğlu'nda

metreslerine tahsis ettiği ve şimdi Rus Başkonsolosluğu olan mâlikânesinde verilen

baloda reverans yapmanın, tarih önünde vebâli vardır.

Osmanoğlu ailesinin mensuplarının sarayda Bayan Maria ile biraraya gelmeleri

normaldir, zira saray asırlarca cedlerinin evi olmuştur. Dolayısıyla, büyük dedeleri

düşman kalmış olsalar bile bugün her iki aile de tahtsız iki hanedanın

mensuplarıdırlar ve Osmanoğulları'nın Romanovlar'a evsahipliği yapmaları nezaket

gereğidir.

Fakat, Bayan Maria'nın Topkapı Sarayı'nda bir dostumuz tarafından eli öpülerek

karşılanması ve ağırlanması üzerine, vaktiyle tüten binlerce bacanın hâk ile yeksân

olduğu ve şimdi büyük bir tarladan ibaret olan Kırım'ın Ortay köyünde, toprağın

altında yatanlardan "dosadno" nidalarının işitileceği şüphesizdir.

Aslen Kırımlı olan azîz dostum İlber Ortaylı, kendisini "Çariçe" ilân etmiş olan

Bayan Maria'nın elini öperek annesinin "Çarlık Prensi" ve "mirza" dedelerinin

ruhlarını şâdetmiştir, buna emînim. Ama ya babasının memleketi olan Kırım'ın Ortay

köyündeki isimsiz mezarlarda bulunan yüzlerce kemiği çatır çatır çatırdattı ise?

************************************************************

Maria Vladimirovna Romanova, Topkapı Sarayı'nda Osmanoğlu ailesinin mensuplarıyla

birarada: Sultan Abdülmecid'in soyundan ve Enver Paşa'nın torunu Arzu Enver, Sultan

Vahideddin'in torununun çocuğu Hanzade Özbaş, Maria Vladimirovna Romanova, Sultan

Beşinci Murad ile Sultan Reşad'ın torun çocuğu Şehzade Osman Vasıb Osmanoğlu ile

Sultan Abdülmecid'in soyundan ve Enver Paşa'nın torunu Osman Mayatepek.

Romanovlar'ın "aile reisi" ve "tahtsız çar" kabul ettikleri Büyük Dük Nikola

Romanoviç Romanov, büyük dedesi Çar Birinci Nikola'nın tablosunun önünde.

Anne tarafından Çarlar'ın prenslik verdiği "Şirinski" ailesinden gelen ve Moskova'da

yaşayan kuzeni "Şrinski prensi" olan İlber Hoca, Bayan Maria'yı Topkapı Sarayı'nda

elini öperek karşılıyor.