Koç Holding Şeref Başkanı Rahmi Koç, Yabancılar Migros'la da yıllardır ilgililer. Wal Mart'la temasımız var. Arkadaşlar konuşuyor. Bizim seviyemize gelmedi daha dedi.
Koç Topluluğu, Yapı Kredi Bankası, Tüpraş ve Tansaş'ı bünyesine katarak sadece Türkiye'nin değil dünyanın da en büyük grupları arasına girme yolunda önemli adımlar attı. Bu yıl 50 milyar euro ciro bekleyen topluluğun dünyanın en büyük 200 şirketi arasına girme hedefine ulaşması da artık uzak değil.
Koç Grubu'nun önem verdiği yatırımlardan biri olan Rusya'daki televizyon, çamaşır makinesi ve buzdolabı fabrikalarının açılışına katılan Koç Holding Şeref Başkanı Rahmi Koç'la Moskova'da topluluktaki değişimi konuştuk. Türkiye'nin dünya ile bütünleştiği bir dönemde Koç Topluluğu'nun da rekabet gücünü devam ettirebilmek için yeni atılımlar yapmak zorunda olduğunu söyleyen Koç, yabancı yatırımcıların da her zaman Koç şirketleriyle ilgili olduğunu belirtti. Koç, Beko ve Arçelik'te bugünlere yabancı ortaksız geldik. Bundan sonra ne olur bilemem. Migros için Wal Mart'la temasımız var. Arkadaşlarım görüşüyor dedi. Sorulara son derece samimi yanıtlar veren Koç'un görüşleri şöyle:
Grup olarak cironuzun 50 milyar euroyu aşacağını söylediniz?
Tahminimiz o. Sene sonu itibariyle.
Bu noktaya gelmek nasıl bir duygu? Neler hissediyorsunuz?
Bugünkü dünyada ciro mühim değil, ciroya orantılı kâr mühim. Onu da beraber getirebiliyorsanız. Şimdi yeni bir moda var: Faaliyet kârı diyoruz biz Türkiye'de. O da çok mühim. Biz ona dikkat ediyoruz. Tabii bu sene Tüpraş'ın ve Tansaş'ın kârlılığı ve sinerjisinin bize tam manasıyla yansıması olmayacak. Ümit ediyoruz ki gelecek sene. Ama onların cirosu girdiği için kârlılıklarından tam olarak etkilenmediğimiz için bu sene ciroya olan kârlılığımız sizin de tahmin ettiğiniz gibi olmayabilir. Ama gelecek sene bunun tam etkisini göreceğiz. 2007 sonunda.
Yeni bir Koç mu oluşuyor. Konsolidasyonlar oluyor. Grubunuzda yeniden yapılanma var. Gelecekte sizin kafanızda canlanan grup nedir?
Unutmayın ki Türkiye dünya ile daha bütünleşiyor. Bunun yenisi eskisi yok. Koç Topluluğu rekabet gücünü devam ettirebilmek için piyasadaki hisselerini tutabilmek için yeni atılımlar yapmak mecburiyetinde. Memleketimiz dünyaya açıldığı müddetçe biz de açılmak zorundayız. Türkiye'ye gelen yabancı sermayenin bizden aldığı piyasayı, biz dışarıda kapatmak zorundayız. Bütün Türkiye sanayii bunu yapmak mecburiyetinde.
Rusya pazarına gelişinizin nedeni bu mu?
Rusya’da bir imkân olduğu için geliyoruz. Rusya'yla ticaret açığımız büyük. Katkısı olsun diyoruz. Burada bizim mamullerimizde bir açık vardı, onu doldurmaya çalışıyoruz. Başkaları gelmeden evvel harekete geçiyoruz. Biz Rusya’da çok önceleri daha büyük risk aldık. Rus ekonomisi tamamen dibe vurdu, düştüğü zaman biz burada kaldık, yatırımlarımıza devam ettik. Çıktığı zaman meyvelerini topluyoruz. Buraya inanıyoruz. Rusya’nın Türkiye ile çok yakın ilişkisi var, gerek politik gerek ekonomik. Rusya’da doğalgaz ve petrolden dolayı halkın alım gücü bugün çok artmadı ama öyle inanıyoruz ki ilerde çok artacak. Onun için bugün yatırım yapıyoruz. Rusya, bizim için çok iyi bir pazar. Türkiye için Rusya büyük pazar. Halk aç, iştahlı. Burada ne üretsek alacaklar. Yavaş yavaş gümrük koyuyorlar. Burada üretim daha önemli hale geliyor.
Arçelik'in Beko hisselerini almasına bazı yatırımcılar tepki gösterdiler. Bunun Tüpraş’ın borçlarını kapatmak için bir adım olduğunu ileri sürdüler.
Hiç ilgisi yok, çünkü bunlar Tüpraş’ı almadan önce yapılan planlama ve yatırımlardır. Biz yatırımı bir sene, iki sene önce yapmıyoruz. Yüz sene evvel başlıyoruz. O bakımdan hiçbir alakası yok.
Başka şirketlerin satışıyla ilgisi olabilir mi?
Biz portföyü değiştiriyoruz, düzenliyoruz. Önceliklerimiz değişiyor. Şirketler doğuyor, gençlik yaşamı oluyor, ihtiyarlıyor. Ondan sonra aynı sektörde olanlar büyümek için o portföyleri satın alıyorlar. Biz o döneme girdik. Ya o sektörde daha fazla yatırım yapacaksınız ya da çıkacaksınız. İkisinin ortası mümkün değil.
Tüpraş'ı almak sizi sıkıntıya soktu mu? Dış kredi aldınız. Tüpraş ne zaman kârlı hale gelecek?
Katiyen. Herkes kredi alıyor. Tüpraş’ta üç türlü denklem var. Tüpraş’ı almak için kurduğumuz şirketle Tüpraş’ın kendi gelirleri arasında fark var. Eğer SBB ile işi götürürsek başka türlü bir ödeme planımız var. Her ikisini birleştirirsek başka türlü bir ödeme planımız var.
Tersanenizi de satar mısınız teklif gelse?
Hassas noktama temas ettiniz. Tersanemizde de ortaklığa açığız. Avrupa’da genel trend var. Üretim Ortadoğu ya da Uzakdoğu'ya kaçıyor. Emek yoğun yatırımlarda rekabet gücü kalmıyor artık. Dizayn ve teknoloji verecekler. Yapım buraya doğru kayıyor. Biz de buna açığız. RMK marina olarak temaslarımız var. Ve de ümit ediyoruz ki koster ve gemi imalatı askeriyeye dönük yatırımlar artacak. Büyük bir ihale aldık, onu da yapacağız.
Arçelik ve Beko markasıyla dünya şirketi olma hedefine giderken yabancı ortak düşünecek misiniz?
Gerek Beko gerek Arçelik'i bugüne kadar yabancı ortak olmadan bugünlere getirdik. Bundan sonra nereye gideriz Cenab-ı Hak ve hadiseler bilir.
İzocam’ı, Demirdöküm’ü satıyorsunuz. Üzülüyor musunuz onlara?
Dönem hep değişiyor. Demirdökümün greve girdiği zamanı 15-16 Haziran'ı hatırlıyoruz. Genel Müdürümüz Yüksel Polat içerdeyken kapıları içerden oksijen kaynağı ile kapattıkları zamanı. Yine bize yardım eden sendikadan arkadaşların arka kapıyı açmak istediğinde Polat'ın çıkmadığı zamanı. Ben ön kapıdan çıkacağım dediği zamanı. Bunları hep hatırlıyoruz. Ecevit geldiği zaman grev yapanlara ekmek verdiği zamanı.
Migros satılacak mı?
Hep onu sorarlar bana. Anlamıyorum. Bizim bütün şirketlerimizle her zaman dışardan gelen yatırımcılar çok ilgilenir. Ortak olabilir miyiz diye temas ederler bizimle. Migros'lar da ben deyim 5 sene, siz deyin 10 sene daima yatırımcılarla temas halinde. Biz de başka ülkelerin büyük yatırımcılarıyla temas halindeyiz.
Wal Mart'a satış düşünülüyor mu?
Wal Mart çok enteresan bir firmadır. Dünyanın en büyük şirketi ciro olarak. Dünyada her dakika herkesle ilgililer. Bizle de onun dışında Rusya ile Almanya ile. Fakat Avrupa’daki performansı düşük. Ne hikmetse. İngiltere ile biraz uyuşuyor ama diğerleri ile uyuşmuyor. Ama geldikleri zaman konuşmak mecburiyetindesiniz. Yemeğe çağırıyoruz. Ben konuşmuyorum. Arkadaşlar konuşuyorlar. Wal Mart’la konuşuyoruz diyorlar. Bizim seviyemize gelmedi daha.
Otomotiv nasıl gidiyor?
Çok memnunuz, iyi gidiyor. Ford Otosan, Ford'un Avrupa’daki en fazla kâr eden kuruluşu. Onlar da memnun biz de memnunuz. Tofaş kâra geçti, 6 yeni model çıkarıyor. İstikbali de parlak. Fiat İtalya’da da döndü. Avrupa’da VW ve Peugot sıkıntıda. Fiat'la anlaşmamız var. Hisselerimizi ortak olarak büyüteceğiz. Hepsini satın alırlarsa ya da biz alırsak. Ama şu anda öyle bir şey gündemde yok.
Türkiye’deki ekonomik ortamı nasıl buluyorsunuz?
Bizim Koç Grubu olarak 30 senede elde ettiğimiz verilere göre Türkiye küçüldüğü zaman biz daha çok küçülüyoruz. Ekonomi büyüdüğü zaman biz daha çok büyüyoruz. Şimdi büyüme trendindeyiz. Dolayısıyla Türkiye 7 büyürse, biz 10 büyüyoruz. 10 büyüyorsa biz 14 büyüyoruz. O şekilde götürüyoruz. Küçülme devrine geçtiği zaman dikkat etmek zorundayız.
Küçülme tehlikesi var mı?
Zannetmiyorum. Şimdiye kadar performansı çok iyi gitti. IMF Kemal Derviş programına uyarak.
Yabancı sermaye için aynı trendi bekliyor musunuz? 20 milyar dolara ulaştı, gelmeye devam eder mi?
Evet evet. Onlar Türkiye’yi gözardı edemezler. Türkiye büyük pazar. Avrupa’da nüfus olduğu gibi pazarları da ileri geri oynuyor. Türkiye onlar için çok önemli bir pazar.
Üretimde yabancı sermaye bu kadar yoğun gelmeye devam ederse Türk sermayedarı üretimde kalır mı?
Dünyaya açıldığınız zaman bunların hepsinin hesabını yapmanız lazım. Ya açılacaksınız ya açılmayacaksınız. Efendim, ben açılayım da kendimi muhafaza edeyim. Onlar beni rahatsız etmesin. Hükümet beni desteklesin. Yok öyle bir şey. Rekabet edecekseniz edeceksiniz, edemeyecekseniz teslim olacaksınız. Bu sadece yabancı sermaye için değil, Türkiye toplamında da böyle. Yani kapatın Türkiye'yi yine rekabet var. Rekabet rekabettir ne iç ne dış.
Avrupa Birliği sürecinde sadece lastik patladı
AB sürecinde tren kazası olur mu?
Ben lastik patlatma diyorum. Tren kazası daha şiddetli bir şey. Lastiğimiz görünen iki senede daha patlamayacak. Ekonomistler 10 sene ilerisini çok daha rahat tahmin eder. Ama yarın dediğiniz zaman çok iyi üretemiyorlar. 12 sene sonra ne olacağını ne siz, ne ben, ne Avrupa bilir. Müzakereye başlamamız bizim için yatırımcılara çok önemli bir yeşil ışık yakıyor. Bunu devam ettireceğiz ki Türkiye’ye dışardan yatırım gelsin ve geliyor. Keşke buna çok daha evvel başlasaydık.
Bugünkü dünyada ciro değil artık faaliyet kârı önemli
* Ciromuz 50 milyar euroyu aşacak. Ancak dünyada artık ciro mühim değil. Faaliyet kârı önemli. Biz ona dikkat ediyoruz.
* Rekabet gücümüzü devam ettirebilmek için yeni atılımlar yapmak mecburiyetindeyiz. Memleketimiz dünyaya açıldığı müddetçe biz de açılmak zorundayız.
* Türkiye'ye gelen yabancı sermayenin bizden aldığı piyasayı biz dışarıda kapatmalıyız. Türkiye bunu yapmak mecburiyetinde.
* Beko hisselerinin Arçelik'e devri Tüpraş’ı almadan önce planlanan yatırımdır. Biz portföyü değiştiriyoruz. Büyümek için ya o sektörde yatırım yapacaksınız ya çıkacaksınız.
* Tüpraş bizi sıkıntıya sokmadı. Tüpraş’ı almak için kurduğumuz şirket ile Tüpraş’ın kendi gelirleri arasında fark var. Üç türlü ödeme denklemi yaptık.
* Gerek Arçelik gerek Beko'yu yabancı ortak olmadan bugünlere getirdik. Bundan sonra nereye gideriz Cenab-ı Hak ve hadiseler bilir.
* Hep Migros'un satışını soruyorlar. Bizim tüm şirketlerimizle her zaman dışardan gelen yatırımcılar çok ilgilenir. Migros'la da yıllardır yatırımcılar temas halinde.
* Wal Mart çok enteresan bir firmadır. Ciro olarak dünyanın en büyük şirketi. Geldikleri zaman konuşmak mecburiyetindesiniz. Ben değil arkadaşlar konuşuyor. Bizim seviyemize gelmedi daha.
* Otomotivde işler çok iyi gidiyor. Tofaş kâra geçti, 6 yeni model çıkarıyor. İstikbali de parlak. Fiat'ın da İtalya'da durumu iyiye döndü.
* Türkiye küçüldüğü zaman biz daha çok küçülüyoruz. Ekonomide şimdi büyüme trendindeyiz. IMF, Kemal Derviş programına uyarak işler iyi gitti.
* Müzakereye başlamamız bizim için yatırımcılara çok önemli bir yeşil ışık yakıyor. Bunu devam ettireceğiz ki Türkiye’ye dışarıdan yatırım gelsin ve geliyor.
Demirdöküm'ün satışı Koç'un genel grev anılarını canlandırdı
Demirdöküm'ün satışı Koç'un 1970'de yaşadığı genel grev anılarını da canlandırmış. Koç'u geçmişe götürerek üzen olaylar tarihe ise 15-16 Haziran İşçi Direnişi olarak geçmişti. Başbakan Süleyman Demirel'in sendikalar yasasında yaptığı değişiklikleri protesto etmek isteyen işçiler, Maden İş Sendikası'nın öncülüğünde sokaklara dökülmüştü. 15-16 Haziran ise bu eylemlerin doruğa yükseldiği tarihlerdi. Yaklaşık 150 bin işçinin katıldığı eylemler 168 fabrikada gerçekleşti, mitingler yapıldı, fabrikalar işgal edildi. Direnişin başladığı ilk fabrikalardan biri Demirdöküm'dü. Sıkıyönetim ilan edilmesine neden olan eylemler DİSK Genel Başkanı Kemal Türkler'in, radyodan direnişin yasal sınırları aşmayıp sona erdirilmesi konuşması yapmasından sonra sona erdi.
Artık ciro değil faaliyet kârı önemli
Ciromuz 50 milyar euroyu aşacak. Ancak dünyada artık ciro mühim değil. Faaliyet kârı önemli. Biz ona dikkat ediyoruz.
Şirketler dünyaya açılmalı
Rekabet gücümüzü devam ettirmek için atılım yapmalıyız. Türkiye dünyaya açıldığı müddetçe biz de açılmalıyız.
Yurtdışı pazarları kapmalıyız
Türkiye'ye gelen yabancı sermayenin bizden aldığı piyasayı biz dışarıda kapatmalıyız.
Otomotivde işler çok iyi gidiyor
Otomotivde işler çok iyi gidiyor. Tofaş kâra geçti, 6 yeni model çıkarıyor. İstikbali de parlak.
Ekonomide şimdi büyüme trendi var
Türkiye küçüldüğü zaman biz daha çok küçülüyoruz. Ekonomide şimdi büyüme trendindeyiz.
Koç Holding portföyünü değiştiriyor
Biz portföyü değiştiriyoruz. Büyümek için ya o sektörde yatırım yapacaksınız ya çıkacaksınız.
SamKoçOto hisselerini sattı
Özbekistan'ın Semerkant şehrinde bulunan SamKoçOto Özbek-Türk ortak İşletmesinin Koç Holding'e ait yüzde 50 hissesini, Özbek ortağı Uzavtoprom'a 300 bin dolara satın aldı. Uzavtoprom'dan yapılan açıklamada, Koç Holding'in hissesinin fiyatının, “Koç Holding'in ortak işletmenin hem finansmanı hem de ortağı olarak belirtilen süre içinde üstlendiği mali mecburiyetleri yerine getirememesinden yola çıkarak belirlendiği” kaydedildi. Açıklamada, Semerkant Ekonomi Mahkemesi'nin, “işletmenin kreditörleri Uzavtoprom ve Asaka Bankası ile borçlu SamKoçOto arasında sağlanan uzlaşmayı kabul ettiği” bildirildi.
