Kolonoskopi Öncesi ve Sonrasında Ne Yenir, Nasıl Beslenilir?
Kolonoskopi, kalın bağırsağın (kolon) iç yüzeyinin özel bir kamera yardımıyla incelenmesini sağlayan etkili bir tanı yöntemidir. Kalın bağırsak hastalıklarının erken teşhisinde büyük öneme sahip olan bu işlem, genellikle bağırsak kanseri taramaları, poliplerin tespiti, inflamatuar bağırsak hastalıklarının takibi ve kronik bağırsak şikayetlerinin değerlendirilmesinde kullanılır. Kolonoskopinin doğru ve net bir sonuç vermesi için, hem işlem öncesinde hem de sonrasında dikkatli bir beslenme süreci gereklidir. Peki Kolonoskopi Öncesi ve Sonrasında Ne Yenir, Nasıl Beslenilir?
Kolonoskopi Öncesi Beslenme Nasıl Olmalı?
Kolonoskopi öncesi bağırsağın tamamen temizlenmesi gerekir. Bu nedenle işlemin başarısı büyük ölçüde uygulanacak diyetin kurallarına uyulmasına bağlıdır.
Tüketilmemesi gereken gıdalar:
Çiğ sebzeler ve kabuklu meyveler
Tam tahıllı ürünler (kepekli ekmek, bulgur, esmer pirinç)
Kurubaklagiller (nohut, mercimek, fasulye)
Kuru yemişler ve çekirdekli meyveler
Tüketilebilecek gıdalar:
Beyaz pirinç, makarna, patates (kabuksuz ve haşlanmış)
Beyaz ekmek
Yoğurt, süt, peynir (az yağlı)
Haşlanmış tavuk, balık, yumurta
Muz, elma püresi gibi posasız meyveler
İşlemden Bir Gün Önce Sadece Sıvı Diyet Kolonoskopi işleminden bir gün önce sadece berrak sıvılarla beslenilmelidir. Katı gıdalar tüketilmemelidir. Bu aşamada sıvı alımı, hem bağırsağın temizlenmesi hem de sıvı dengesinin korunması için önemlidir.
Serbest olan sıvılar:
Su
Et suyu, sebze suyu (yağsız ve parçacık içermeyen)
Şekersiz elma suyu, üzüm suyu (süzülmüş)
Jelatin (renksiz, kırmızı veya mor olmayan)
Bitki çayları
Açık çay ve sade kahve (süt eklenmeden)
Kısıtlanması gerekenler:
Kırmızı, mor veya mavi renkli içecekler ve jelatinler
Bulutlu meyve suları (portakal, şeftali vs.)
Süt ve sütlü içecekler
Alkol
Müshil veya Lavman Uygulaması Doktorun önerdiği laksatif (bağırsak boşaltıcı) ilaçlar genellikle işlemden bir gün önce kullanılmaya başlanır. Bu ilaçlarla birlikte bol sıvı tüketilmesi gerekir.
Kolonoskopi Sonrası Beslenme Nasıl Olmalı?
İşlem sonrası bağırsaklar geçici olarak hassaslaşabilir. Bu nedenle beslenme programı yavaş yavaş ve dikkatli bir şekilde normale döndürülmelidir.
İlk Saatlerde Sıvı ve Hafif Gıdalar Tercih Edilmeli İşlemden hemen sonra mide bulantısı ya da gaz şikâyeti olabilir. Bu nedenle berrak sıvılarla başlamak ve gaz yapmayan, sindirimi kolay yiyeceklere yönelmek önerilir.
Önerilen gıdalar:
Ilık su, bitki çayı
Et veya tavuk suyu çorba
Haşlanmış pirinç, patates
Yoğurt, muz, elma püresi
Haşlanmış tavuk ya da az yağlı beyaz et
Gaz Yapan Gıdalardan Uzak Durulmalı Kolonoskopi sonrası dönemde bağırsaklar hâlâ hassas olabilir. Bu nedenle aşağıdaki gıdalardan ilk 24-48 saat uzak durulmalıdır:
Baklagiller (fasulye, nohut, mercimek)
Lahana, brokoli, karnabahar
Soğan, sarımsak
Kızartmalar ve yağlı yiyecekler
Kahve, gazlı içecekler, alkol
Bol Sıvı Alımı Sürdürülmeli İşlem öncesi uygulanan sıvı kısıtlaması ve bağırsak boşaltıcılar nedeniyle vücut sıvı kaybeder. Bu nedenle işlem sonrası bol su içilmeli, vücudun elektrolit dengesi korunmalıdır.
Normal Diyete Kademeli Geçiş Kolonoskopiden sonraki birkaç gün içinde şikâyet yoksa, birey yavaş yavaş normal beslenme düzenine dönebilir. Ancak bu süreçte besinlerin nasıl tolere edildiği gözlemlenmelidir. Gıda alımı sırasında karın ağrısı, şişkinlik, gaz veya bulantı oluşuyorsa o besin bir süre daha diyet dışında bırakılmalıdır.
Kolonoskopi işleminin doğru sonuç verebilmesi ve hastanın konforunun korunması için işlem öncesinde ve sonrasında uygulanan beslenme programı büyük önem taşır. İşlemden önce bağırsak temizliğine yardımcı olan düşük lifli ve sıvı diyet uygulanmalı, sonrasında ise bağırsakların dinlenmesini sağlayacak hafif, sindirimi kolay gıdalara yönelinmelidir. Her bireyin tolere edebileceği besin farklılık gösterebileceğinden, doktor ve diyetisyen tavsiyelerine göre hareket etmek en doğru yaklaşımdır.
