EORI numarası nedir? EORI numarası nerede yazar, nasıl öğrenilir?
Uluslararası ticaretin dijitalleşmesi ve gümrük işlemlerinin hız kazanmasıyla birlikte, şirketlerin ve bireysel ihracatçıların bilmesi gereken bazı tanımlar öne çıkmaktadır. Bunlardan biri de "EORI numarası"dır. Özellikle Avrupa Birliği (AB) ile ticaret yapan şirketler için bu numara, dış ticaret işlemlerinde temel bir gerekliliktir. Türkiye gibi AB ile yoğun ticaret ilişkisi olan ülkelerde ise bu numaranın ne olduğu, nerede kullanıldığı ve nasıl öğrenileceği soruları sıklıkla araştırılır hale gelmiştir.
Fotoğraf Kaynak: Youtube
EORI, İngilizce “Economic Operators Registration and Identification” ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçeye “Ekonomik Operatör Kayıt ve Tanımlama Numarası” olarak çevrilebilir. Avrupa Birliği ülkeleriyle ticaret yapan tüm gerçek ve tüzel kişiler, bu numarayı almak zorundadır. EORI numarası, gümrük işlemlerinde firmaların tanınmasını sağlar ve işlemlerin dijital sistemler üzerinden daha hızlı ve doğru şekilde yapılmasına olanak tanır.
“EORI numarası nedir?” sorusunun yanıtı, aslında AB gümrük sistemiyle ticari faaliyet gösteren herkes için zorunlu olan bir kimlik numarasıdır. Her ticaret yapan firmanın veya kişinin yalnızca bir tane EORI numarası olur. Bu numara sayesinde, gümrük işlemleri sırasında hem zaman kazanılır hem de belgeler üzerindeki karışıklık önlenir. EORI numarası olmadan bir firmanın AB gümrük sistemine beyanname sunması, ürün ithalatı veya ihracatı yapması mümkün değildir.
EORI numarası, Avrupa Birliği tarafından 2009 yılında zorunlu hale getirilmiştir. Bu düzenleme ile AB içindeki ve dışındaki ticari faaliyetler daha düzenli bir şekilde kayıt altına alınmış, gümrüklerdeki kontrol süreçleri dijitalleştirilerek hızlandırılmıştır. Türkiye’deki firmalar da Avrupa Birliği ülkelerine ihracat yapmak istediklerinde EORI numarası almak zorundadır. Bu numara, ithalatçı veya ihracatçı firmanın AB gümrük sisteminde kayıtlı ve tanımlı olduğunu gösterir. Aynı zamanda, AB dışı ülkelerden AB ülkelerine mal gönderen şirketlerin de bu numaraya sahip olmaları gerekir.
EORI NUMARASI NEREDE YAZAR, NASIL GÖRÜLÜR?
EORI numarası genellikle ilgili ülkenin gümrük sistemlerinde oluşturulan bir veri tabanında yer alır. Bu numarayı öğrenmek isteyen firmalar, bağlı bulundukları ülkenin gümrük idaresi üzerinden numaralarını sorgulayabilirler. Türkiye’de yer alan ihracatçılar için EORI numarası genellikle şirketin vergi numarasının başına "TR" ülke kodu eklenmesiyle oluşturulur. Örneğin, vergi numarası 1234567890 olan bir firmanın EORI numarası "TR1234567890" şeklindedir.
EORI numarası, çeşitli belgelerde yer alabilir. Özellikle gümrük beyannamelerinde, ticari faturalar üzerinde ve taşıma evraklarında bu numaranın görünmesi gerekir. Bu nedenle ihracat veya ithalat yapan bir firmanın, numarayı sistemli bir şekilde tüm belgelerde belirtmesi önemlidir. EORI numarası nasıl öğrenilir? sorusunun yanıtı ise oldukça basittir. Eğer bir firma hali hazırda AB ile ticaret yapmışsa, bu numarayı almış olma ihtimali yüksektir. Gümrük idaresine başvurarak ya da çevrimiçi sistemler üzerinden bu numara kontrol edilebilir.
EORI NUMARASI NASIL ALINIR?
EORI numarası almak isteyen firmalar için işlemler, ülkeden ülkeye farklılık gösterebilir. Türkiye'den başvuru yapılacaksa, genellikle firmanın Avrupa'da ticaret yaptığı ülkenin gümrük otoritesine online veya yazılı başvuru yapması gerekir. Örneğin, Almanya ile çalışan bir Türk şirketi, Almanya Gümrük İdaresi (Zoll) üzerinden bir form doldurarak EORI numarası talep edebilir. Bu başvuru sırasında şirket bilgileri, vergi numarası, iletişim bilgileri gibi detaylar istenir.
EORI numarası başvurusu çoğunlukla ücretsizdir ve birkaç iş günü içinde sonuçlanır. Bazı ülkelerin resmi web siteleri üzerinden çevrimiçi form doldurarak başvuru yapmak mümkündür. Başvuru onaylandıktan sonra ilgili firma e-posta yoluyla veya sistem üzerinden bilgilendirilir ve numarasını kullanmaya başlayabilir.
EORI NUMARASI NE İŞE YARAR?
EORI numarası, yalnızca ticari işlemlerin teknik bir parçası değil, aynı zamanda güvenlik ve denetim açısından da önemlidir. Avrupa Birliği, EORI sistemi sayesinde hangi firmaların hangi malları hangi sıklıkla ithal veya ihraç ettiğini izleyebilir. Bu da hem vergi kaçakçılığı gibi usulsüzlüklerin önüne geçer hem de ticaret politikalarının daha şeffaf şekilde uygulanmasına olanak tanır.
Ayrıca bu numara sayesinde firmalar, gümrük işlemlerini dijital ortamda çok daha kolay gerçekleştirebilir. Elektronik beyanname sistemlerine giriş, belgelerin yüklenmesi ve kontrol süreçlerinin yönetimi EORI numarası ile bağlantılıdır. Örneğin, Almanya’ya ürün gönderen bir Türk firması, taşıma belgesi oluştururken EORI numarasını belirtmek zorundadır. Bu durum sadece AB ülkelerine yapılan ticaretlerde değil, AB ülkelerinden ürün tedarik ederken de geçerlidir.
TÜRKİYE’DEN EORI NUMARASI OLANLARIN DİKKAT ETMESİ GEREKENLER
EORI numarasının yanlış yazılması, belgelerde eksik yer alması ya da güncel olmayan bilgilerle kullanılması, gümrük işlemlerinde gecikmelere neden olabilir. Bu nedenle firmaların, numaralarını düzenli olarak kontrol etmeleri ve ilgili belgelerde doğru şekilde belirtmeleri önemlidir. Ayrıca bazı firmalar farklı ülkelerde EORI numarası almış olabilir, ancak Avrupa Komisyonu kuralları gereği her firma sadece bir adet geçerli EORI numarasına sahip olabilir. Bu numara AB genelinde geçerlidir.
EORI numarası sadece kurumsal firmalar için değil, belirli durumlarda bireysel ihracatçılar veya küçük ölçekli girişimciler için de geçerlidir. Eğer bireysel olarak bir AB ülkesine ürün gönderimi yapılacaksa ve işlem ticari bir işlem niteliği taşıyorsa, EORI numarası almak gerekebilir.
EORI numarası, uluslararası ticarette güvenli ve sistematik işlem yapmanın anahtarı olarak kabul edilir. Avrupa Birliği ile ticaret yapan her işletmenin bu numarayı bilmesi, nasıl kullanılacağını öğrenmesi ve doğru şekilde belgelerinde yer vermesi, sürecin hem hukuki hem de lojistik anlamda sorunsuz ilerlemesi için kritik bir öneme sahiptir.
