'First lady miyim, değil miyim?'
45 yıldır ayrı yaşadığı adam Hindistan Başbakanı olunca, Jashodaben Modi'ye hayat zindan oldu. Bir kadının hazin öyküsü...
Mustafa ALKAN / HT PAZAR
Fotoğraftaki kadının görünüşünde özel hiçbir şey yok. Üzerindeki turuncu klasik Hint kıyafetleri, iddialı değil. Vejetaryen diyet sayesinde dinç ama yüzü 62 olan yaşını ele veriyor. İfadesi çekingen, bakışları yere kaymış. Elinde tuttuğu dilekçeyi objektiflere gösteriyor ama belli ki bundan gurur duymuyor. Çünkü ‘bilgi edinme hakkını’ kullandığı dilekçesi, aslında onun hayatının en büyük hayal kırıklığının yazılı ifadesi.
“Ben Hindistan’ın sayın başbakanının eşiyim” diye başlıyor dilekçe.
(...) “Hindistan Anayasası ve yasalarının hangi hükümleri gereğince bana koruma tahsis edildiğini bilmek istiyorum? Başbakan eşi olarak bana sunulan haklar nelerdir?”
(...) İmza: Jashodaben Narendrakumar Modi İngiliz The Times Gazetesi, geçen hafta Jashodaben Modi elinde bu dilekçeyle ortayxa çıktığında “Hindistan’ın ‘first lady’si haklarını istiyor” başlığını attı. Oysa Jashodaben Mori’nin ne first lady olmakta, ne parada, ne de şanda gözü var. Emekli sınıf öğretmeni Jashodaben, erkek kardeşleri, yengeleri, onların çocukları ve torunlarıyla başkent Yeni Delhi’den binlerce kilometre uzaktaki Brahmanwada Köyü’nde huzurlu bir yaşam sürüyor. 14 bin rupilik (500 TL) emekli maaşı ona yetiyor da artıyor bile. Emekli olduğundan beri kendini iyice dine verdiğinden ihtiyaçları daha da azalmış.
Hayatında çok az dünyevi zevke yer var. Erkek kardeşi Kamlesh, “Onun başbakanın eşi olduğunu kasabada herkes biliyor ama o hiçbir zaman bunu dile getirmiyor veya bundan faydalanmaya çalışmıyor” diyor.
45 YILDIR AYRILAR AMA BOŞANMADILAR
Jashodaben dilekçeyi verdi, çünkü 45 yıldır ayrı yaşadığı ama boşanmadığı Başbakan Mori’nin kendisini gerçekten karısı olarak görüp görmediğini merak ediyor. Hint basınına konuşan bir öğretmen arkadaşına göre Jashodaben, eşinden hiçbir şey beklemiyor ama “bir kez olsun onun eşi olduğunu kabul etmesini” istiyor.
Aslında Narendra Modi, onu eşi olarak kabul etti. Ama kâğıt üzerinde... Modi, mayıs ayında yapılan genel seçimler öncesi, başvuru evraklarında ‘evli’ hanesini işaretledi, ‘eşinin adı’ satırına Jashodaben’in adını yazdı. Jashodaben sevinçten havalara uçtu. Yerel bir televizyon kanalına “Bunca yıl sonra beni eş olarak kabul etti. Bana bu büyük bir sevinç verdi. Onca yıl sonra hatırlaması bile yeter. Onun eşi olmaktan büyük gurur duyuyorum. Ben onun eşiyim ve hep böyle kalacağım. Tanrı’ya onun yolunu açması için dua ediyorum” dedi. Fakat evrakların teslim edilmesinin üzerinden 8 ay geçmesine rağmen Narendra onu bir kez bile aramadı.
Başbakanın onu arayacağı kuşkulu. Çünkü Jashodaben, onun başbakanlığa giden uzun yolunun ilk “siyasi kurbanı” ve muhtemelen vicdan yaralarının en büyüğü. Henüz 13 yaşındayken Hint geleneklerine uygun olarak “sözlendirildiği”, 17’sinde ise evlendirildiği akranı Jashodaben’i birkaç ay sonra tek başına bırakıp “ultra milliyetçi” yardım gönüllüleri derneği RSS’nin saflarına katılmıştı. Başbakanın biyografisini kaleme alan Nilanjan Mukhopadhyay’a göre Modi, “RSS üyelerinden kendilerini tam olarak ‘davaya adamasını’ istediği ve evlilere hoş gözle bakmadığı için” evini terk etmiş ve yıllarca evli olduğunu politik çevrelerinden saklamıştı.
‘KAYINPEDERİNİN EVİNDE İŞİN NE?’
Jashodaben, sessizce kaderine razı oldu. “Karma bunu gerektiriyor” diyordu. Gerçi birkaç kez eşinin yanında olmayı denedi. Kocası gelmeyince o, Mori Ailesi’nin yaşadığı Vadnagar’a gitti. Ama geleceğin başbakanı bundan hoşlanmadı: “Kayınpederinin evinde işin ne? Evine git ve eğitiminle ilgilen” dedi. Jashobaden birkaç kez daha Vadnagar’a gidip, onun kendisinin geldiğini duyunca kaçtığını görünce, elini ayağını kayınpederinin evinden çekti.
Yine de umudunu yitirmeyip eşini yıllarca uzaktan izledi. Üniversiteyi tamamlayıp öğretmen olurken, Narendra Modi’nin RSS’de yükselişini, memleketi Gucerat Eyaleti’ne vali oluşunun hikâyesini basından takip etti. Kız kardeşi Vasanti bir yerel gazeteye o günleri “Jashodaben, Narendra hakkındaki en küçük yazıyı bile okuyor. O gerçek bir Hintli kadın” sözleriyle anlattı. Jashodaben okumakla kalmıyor, Modi için her gün dua ediyordu. Hatta Narendra Modi başbakanlığa aday olduğunda, şansı yaver gitsin diye haftalarca pirinç orucu tuttu. Daha da ileri gitti; mayıs ayında seçim sonuçları açıklanana kadar, uğursuzluk getirmesin diye ayakkabı giymedi, çıplak ayakla dolaştı.
‘KORUMALARDAN KORKUYORUM’
Mori’nin doldurduğu forma kendisini karısı olarak yazdığını duyduğunda gözü kapıya çevrildi. Ama kapıdan Başbakan Modi yerine 5 ızbandut girdi. Hindistan gizli servisi, başbakanın eşi olarak ona koruma tahsis etmişti. Başlangıçta bundan gurur duydu. Ama aylar geçtikçe korumaları başına bela oldu. Geçen hafta sunduğu dilekçede yaşadığı sıkıntıları bir bir anlattı: “Söz konusu korumalar hayatıma girdiğinden beri onlara yemek yapmak, yataklarını toplamak zorunda kalıyorum. Buna karşılık ben otobüsle seyahat ederken, onlar otobüsü klimalı araçlarıyla takip ediyor...” Jashodaben korumalardan korkmuştu da. Dilekçesine “Indra Gandhi 1984’te korumaları tarafından öldürülmüştü. Ben de bundan korkuyorum. Lütfen bu korumaların kimler olduğunu bana bildirin” diye yazdı.
Jashodaben’in dilekçesi ülke gündemine bomba gibi düştü. Modi’nin siyasi rakipleri, “Hiç değilse başbakanın eşi bilgilendirme hakkından haberdarmış” diyerek inceden inceye onunla alay etti. Başbakan Modi ise hâlâ susuyor. Ama yakında 45 yıl yüzüne bakmadığı eşini yanına almak zorunda kalırsa şaşırtıcı olmaz. Jashodaben ‘gönüllerin’ first lady’si olmuşa benziyor. Ağabeyi Ashok’un dediği gibi “Jashodaben, Yeni Delhi’de olmayı hak ediyor” diyenlerin sayısı hiç de az değil.
