Suraiya Faroqhi: Baklavanın tarihi 16. yüzyıla dayanıyor ama tarifi farklıydı

Tabii vardı ama 19. yüzyıl öncesine ait çok az kaynak var. Hatıra yazmış bazı kişiler ramazanın nasıl kutlandığını anlatıyor. 18. yüzyılın son çeyreğinden de bir iki anı var.

Bunu daha çok 19. yüzyılda görüyoruz. Hatta o zamanlarda padişah normalde saraya giremeyecek insanlarla tanışsın diye selamlaşma için camilerde ayrı bir mekân yapılıyor.

İstanbul halkı bayramlarda tam olarak neler yapmıştır, o çok açık değildir. Sadece şöyle bir şey var: İzmir’de I. Abdülhamid ya da III. Selim zamanında biraz kalburüstü olan beyler ramazanda insanlara yemek sunuyormuş. Ama mesela 18. yüzyılın ilk yarısında veyahut III. Murad zamanında da böyle miydi, bu konuda hiçbir bilgimiz yok. Küçük küçük bilgiler var. Mesela bayram yerlerinde salıncaklar çok popülerdi.

Kadınların bindiğini sanmıyorum ama kızlar binmiştir.

Saraydaki kutlamalar hakkında dokümanlarda çok ayrıntılı bilgi yok maalesef. Daha çok minyatürlere bakıyoruz. Abdülcelil Levni, III. Ahmed’in oğulları sünnet edildiği zaman bunu resimlendirmiştir. Sünnet edilecek oğlan çocuklarını da, prensleri de gösteriyor. Bir de hesap defterleri var. 1720’deki sünnet düğünü için dekorasyonlar yapılmış. O dönemde bu tür kutlamalarda nahil denilen yüksek piramit şeklinde ahşaptan bir tepsi taşınırdı. Nahilleri çiçeklerle ve meyvelerle süslerlerdi. 1720 şenliğinde, sünnet edilecek çocuklar yola çıkmadan önce nahilleri görmeye götürülmüştü. Bir de hayvan motifleriyle bezeli şeker bahçeleri vardı. Kuş ve hatta peri motifleri de olabiliyordu. Bir de kahveci tutulur, etraftaki insanlara kahve ikram edilirdi.