Sosis nasıl pişirilir? Sosis nasıl kızartılır, kaç dakikada yapılır?
Sosis dünya mutfaklarında geniş bir yer edinmiş bir üründür ve kökeni Orta Avrupa'ya uzanan et işleme gelenekleriyle ilişkilendirilir. En belirgin kullanım alanı Alman mutfağıdır. Almanya'da farklı baharat karışımlarıyla hazırlanan çok sayıda sosis çeşidi bulunur ve bu çeşitler hem sokak lezzetlerinde hem de ev yemeklerinde sık görülür. Avusturya ve Polonya'da da sosis kültürü oldukça gelişmiştir. Bu bölgelerde tütsüleme, haşlama ya da ızgara teknikleri yaygın olarak kullanılır. Amerika mutfağında sosis daha çok hızlı tüketilen atıştırmalıkların içinde yer alır ve farklı soslarla birlikte sunulur. Fransız mutfağında sosis güveçlerde ya da patatesli yemeklerde kullanılır.
Türkiye’de sosis daha modern dönemde mutfak kültürüne dahil olmuştur ve kahvaltılarda, sandviçlerde ya da sebzeli sote tariflerinde değerlendirilir. Farklı coğrafyalarda değişen baharat karışımları ve pişirme teknikleri sosisin her mutfakta kendine özgü bir yorum kazanmasına imkân tanır. Bu nedenle sosis hem Avrupa hem Amerika hem de Orta Doğu’da yaygın şekilde tüketilen bir et ürünü olarak kabul edilir.
SOSİS NASIL PİŞİRİLİR?
Sosis yoğun aromalı bir ürün olduğu için yanında kullanılan eşlikçiler yemeğin dengesini belirleyen önemli bir rol üstlenir. En çok tercih edilen eşlikçilerden biri patatestir. Patates püresi, fırın patates ya da ince doğranmış patates tava sosisle uyumlu bir yapı ortaya koyar. Yumurtalı sunumlar da sosisle sık kullanılan seçenekler arasındadır. Özellikle kahvaltı sofralarında menemen ya da sahanda yumurta ile birlikte servis edildiğinde daha doyurucu bir öğün oluşur. Salata çeşitleri de sosisin güçlü tadını hafifleten bir tamamlayıcı sağlar. Mevsim salatası, roka salatası ya da limonlu yeşillikler tabakta ferah bir denge kurar.
Ekmek tercih edenler için yumuşak sandviç ekmeği ya da taze baget sosisle uyumlu bir temel oluşturur. Domates sosu, hardal ya da hafif acılı soslar sosisin yüzeyine canlı bir tat katar. Peynirli makarna veya sade bir makarna da sosisle bir araya geldiğinde daha doyurucu bir tabak ortaya çıkarır.
Malzemeler
Sosis hazırlığına başlamadan önce sebzelerin doğru şekilde doğranması gerekir. Soğan piyazlık ya da yemeklik doğranır. Sarımsak ince kıyılır. Kapya biber ve yeşil biber ince uzun şeritler hâline getirilir. Domateslerin kabukları soyulur ve küpler hâlinde kesilir. Sosisler tercihe göre verev ya da halka biçiminde doğranır. Bu doğrama şekilleri pişme sürecini etkiler. Verev kesilen sosis yüzeyi daha geniş olduğu için sosu daha iyi çeker. Geniş bir tavada zeytinyağı ısıtılır. Soğan tavanın içine alınır ve kısık ateşte yumuşayana kadar çevrilir. Soğanın yanmadan kavrulması yemeğin temel aromasını oluşturur. Yumuşayan soğana sarımsak eklenir ve kısa bir süre karıştırılır. Sarımsağın tavaya yerleşmesi sosun daha dengeli bir tat sunmasını sağlar. Ardından biberler eklenir. Biberler hafifçe renk değiştirene kadar çevrilir.
Sosisler tavaya eklenir. Sosisler yüzeyleri hafif kızarana kadar pişirilir. Bu aşama sosisin iç tadını daha belirgin hâle getirir. Sosisler renk almaya başladığında salça tavanın ortasına eklenir ve hafifçe açılır. Salçanın soğan ve biberle uyumu sağlanır. Domatesler tavaya alınır. Domatesler suyunu bıraktığında baharatlar eklenir. Tuz, karabiber, pul biber ve tatlı toz biber yemeğin karakterini belirleyen tatlardır. Baharatlar sosla birleştiğinde sosis daha aromatik bir yapıya ulaşır. Tavaya yarım su bardağı sıcak su eklenir. Sıcak su sosun kıvamını dengeler ve sosisin daha yumuşak bir dokuyla pişmesini sağlar.
Tava kapağı kapatılır ve kısık ateşte on dakika kadar pişirilir. Bu süre sosun sosisin içine işlemesi için yeterli olur. Pişirme tamamlandığında tavanın altı kapatılır ve sosis birkaç dakika dinlendirilir. Dinlendirme aşaması sosun tavanın içinde oturmasına yardımcı olur. Servis sırasında ince kıyılmış maydanoz ya da taze kekik eklenebilir. Sosis bu yöntemle pişirildiğinde hem sebzeli hem soslu hem de daha doyurucu bir öğün hâline gelir.
SOSİS NASIL KIZARTILIR?
Sosis hazırlarken en önemli püf noktası sosisin yüzeyini doğru şekilde kızartmak ve iç kısmını yumuşak bir kıvamda tutmaktır. Sosisleri doğramadan önce üzerlerine hafif çizikler atmak pişirme sırasında daha iyi renk almalarını sağlar ve sosla temas eden yüzey genişler. Çiziklerin çok derin olmaması gerekir. Çok derin kesildiğinde sosis formunu kaybedebilir. Sosisleri tavaya almadan önce tavanın tamamen ısınmış olması doğru bir sonuç ortaya çıkarır. Ilık tavada pişen sosisler kızarmadan su bırakabilir ve yapıları sertleşebilir. Yağ miktarını doğru ayarlamak da önemlidir. Az yağ sosisin yüzeyinin eşit kızarmasını sağlar. Çok yağ kullanmak sosisin tadını bastırabilir.
Sosis pişirme süreci kısa tutulmalıdır. Uzun süre pişirilen sosisler sertleşir ve iç dokusunu kaybeder. Sebzeli bir tarif yapılacaksa soğan ve biberin yumuşamasını beklemek sosisin daha dengeli bir aroma kazanmasına yardımcı olur. Salça kullanılacaksa salçanın çiğ tadı gitmeden sosisle buluşturmak daha iyi bir kıvam ortaya çıkarır. Baharat seçimi sosisin kahverengiye dönen yüzeyiyle uyum sağlar. Pul biber, karabiber ve tatlı toz biber yemeğe aromatik bir yapı kazandırır. Pişirme tamamlandıktan sonra sosisin birkaç dakika dinlenmesine izin vermek sosun yüzeye daha iyi oturmasını sağlar.
Sosis pişirme teknikleri ürünün iç dokusunu korurken dış yüzeyinde doğru kızarmayı elde etmeyi amaçlayan yöntemlerden oluşur. En yaygın yöntem tavada pişirmedir. Bu teknikte sosisler yüzeyine hafif çizikler atılarak sıcak tavaya alınır ve az yağla çevrilerek kahverengi bir renk kazanmaları sağlanır. Tavanın tamamen ısınmış olması sosisin suyunu kaybetmeden pişmesine katkı sağlar. Izgara tekniği sosisin daha dumanlı bir aroma kazanmasını sağlar. Izgarada pişirilen sosis hafif yağla kaplandığında yüzeyde daha dengeli bir pişme elde edilir. Haşlama yöntemi daha sade bir sunum için tercih edilir. Bu yöntemde sosis sıcak suya alınır ve kısa süre tutulur. Haşlama işlemi sosisin iç dokusunu yumuşatır ve fazla yağın yüzeye çıkmasına imkân tanır.
Fırın tekniği de dengeli ısı isteyenler için uygun bir seçenek oluşturur. Sosisler fırın tepsisine dizilir ve hafif yağlanarak orta derecede pişirilir. Bu teknik sosisin patlamadan pişmesini sağlar. Sebzeli sosis tariflerinde ise sote yöntemi kullanılır. Soğan, biber ve domatesle hazırlanan karışımın içinde pişen sosis daha yoğun bir aroma kazanır. Her teknikte temel amaç pişirme süresini kontrol etmektir. Uzun pişirme sosisin sertleşmesine yol açabilir.
