Sol elle yemek yemek günah mı? Diyanet'e göre sol elle yemek yemek caiz mi?
İslam'da sağ ve sol el kullanımı edep, temizlik ve kolaylık ilkeleri çerçevesinde ele alınır. Günlük hayatta el tercihiyle ilgili hükümler yasaklama temeline dayanmaz. Hz. Peygamber'in uygulamalarında yeme içme gibi bazı davranışlarda sağ elin tercih edildiği görülür ve bu tutum sünnet kapsamında değerlendirilir. Sol elle yemek yemek caiz mi, sol elle yemek yemenin günahı var mı? Sizin için araştırdık.
SOL ELLE YEMEK YEMEK GÜNAH MI?
Sol elle yemek yemek dinen günah kabul edilmez fakat doğru görülmeyen bir davranış olarak değerlendirilir. Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu açıklamalarında bu konunun haram ya da günah çerçevesinde değil edep ve adap başlığı altında ele alındığı belirtilir. Hz. Peygamber’in yeme içmede sağ eli kullanmayı tavsiye ettiği rivayet edilir ve bu tavsiye temizlik ile düzen anlayışıyla ilişkilendirilir. Sağ elin yeme içme işlerinde tercih edilmesi sünnet kabul edilir. Sol el ise temizlikle ilgili işlerde kullanıldığı için yeme içmede uygun görülmez. Buna rağmen sol elle yemek yiyen kimse günah işlemiş sayılmaz. Burada zorunluluk durumu da dikkate alınır. Sağ elinde rahatsızlık bulunan, engeli olan ya da geçici bir sebeple kullanamayan kimseler sol elle yemek yiyebilir ve bu durum dinen bir sakınca oluşturmaz. Mesele yasaklama değil nezaket ve alışkanlık meselesidir. Bilinçli biçimde sünnete aykırı davranma niyeti bulunmadığı sürece sol elle yemek yemek günah kapsamında değerlendirilmez. Konu ahlaki ve görgü boyutuyla ele alınır ve kişinin niyeti belirleyici kabul edilir.
SAĞ ELLE YEMEK YEMEK SEVAP MI?
Sağ elle yemek yemek dinen sevap kabul edilir ve bu davranış sünnet kapsamında değerlendirilir. Yeme ve içmede sağ elin kullanılmasının Hz. Peygamber’in tavsiyesi olduğu belirtilir. Bu tavsiye zorunluluk değil bilinç ve edep anlayışıyla ilişkilendirilir. Sağ elin tercih edilmesi temizlik alışkanlığı, düzen ve ölçüyle bağlantılı görülür. Bu davranış sünnete uygun hareket etme niyetiyle yapıldığında sevap kazandırır. Burada belirleyici unsur kişinin niyetidir. Sağ elle yemek yeme alışkanlığı ibadetin doğrudan bir şartı değildir fakat günlük hayatta sünneti yaşatma bilinci taşır. Bu bilinçle yapılan davranışlar ibadet kapsamına girmese bile sevap yönü kazanır. Sağ elini kullanma imkanı olmayan kimseler bu kapsamda değerlendirilmez ve herhangi bir sorumluluk altına girmez. Sağ elle yemek yemek kişiyi zorlayan bir yükümlülük değil edep ve sünnet bilincinin yansımasıdır. Bilinçli biçimde sağ eli tercih etmek dinen güzel görülür ve sevap vesilesi kabul edilir.
SOLAK İNSANLAR DİNEN NASIL YEMEK YEMELİ?
Solak kişilerin yemek yeme biçimi dinen zorlayıcı bir hükme bağlanmaz ve konu kolaylık ilkesi çerçevesinde değerlendirilir. Diyanet açıklamalarında sağ elle yeme tavsiyesinin sünnet olduğu belirtilir ve bu tavsiyenin kişiyi zor duruma sokmaması gerektiği vurgulanır. Sağ elini rahat kullanamayan ya da doğuştan solak olan kimseler için sol elle yemek dinen sakıncalı kabul edilmez. Burada esas olan kişinin niyetidir. Sünnete aykırı davranma kastı bulunmadan, fiziksel yatkınlık sebebiyle sol elin tercih edilmesi günah sayılmaz. Solak kişiler isterlerse sağ eliyle yeme alışkanlığı kazanmaya gayret edebilir ve bunu bilinçli biçimde yaparlarsa sevap niyeti taşır. Buna rağmen bu yönde bir zorunluluk bulunmaz. İslamiyet’te ibadet ve günlük davranışlar güç yetirilebilirlik esasına dayanır. Kişinin yapısına aykırı biçimde zorlanması istenmez. Solak insanlar kendileri için daha doğal olan eli kullanarak yemek yiyebilir ve bu durum dinen bir eksiklik oluşturmaz. Burada ölçü niyet, edep ve kolaylık ilkesidir.
GÜN İÇİNDE SOL ELİNİ KULLANMAK
Gün içinde sol elini kullanmak dinen sakıncalı kabul edilmez ve bu durum günah kapsamında değerlendirilmez. Günlük işlerde el tercihiyle ilgili bağlayıcı bir yasak bulunmadığı ifade edilir. Yazı yazmak, bir eşya taşımak, kapı açmak ya da benzeri faaliyetlerde sol elin kullanılması dinen serbesttir. İslam’da bazı davranışlara yönelik tavsiyeler yer alır fakat bu tavsiyeler zorlayıcı hükümler niteliği taşımaz. Sağ elin tercih edilmesi önerilen alanlar edep ve temizlikle ilişkilidir. Bunun dışındaki işlerde kişinin yatkınlığı esas alınır. Solak bireylerin günlük hayatlarını doğal şekilde sürdürmeleri dinen normal kabul edilir. Burada ölçü niyet ve kolaylıktır. Kişinin günlük işlerini sol eliyle yapması ibadetlere zarar vermez ve dini açıdan bir sorumluluk doğurmaz. Gün içinde sol elin kullanımı doğal bir durum olarak değerlendirilir ve dinen herhangi bir sakınca oluşturmaz.
FARKLI MEZHEP GÖRÜŞLERİ
Günlük hayatta sol elin kullanımı konusunda mezhepler arasında hüküm bakımından belirgin bir ayrılık bulunmaz ve dört mezhepte de konu yasaklama değil edep çerçevesinde ele alınır. Hanefi mezhebinde sağ elin yeme içme gibi bazı davranışlarda tercih edilmesi sünnet kabul edilir fakat bunun dışındaki işlerde sol elin kullanılmasına dair bir sakınca belirtilmez. Şafii mezhebinde de benzer bir yaklaşım vardır ve sağ el tavsiyesi bağlayıcı bir zorunluluk olarak değerlendirilmez. Maliki mezhebinde el tercihi kişinin alışkanlığı ve kolaylığıyla ilişkilendirilir ve sol elin kullanılmasına dair kınayıcı bir hüküm yer almaz. Hanbeli mezhebinde de sağ elin tercih edilmesi edep kapsamında görülür fakat günlük işlerde sol elin kullanılması dinen yasaklanmaz. Mezheplerin tamamında belirleyici unsur kişinin niyetidir. Sünnete aykırı davranma kastı olmadan, doğal yatkınlık ya da ihtiyaç sebebiyle sol elin kullanılması günah kabul edilmez. Din İşleri Yüksek Kurulu değerlendirmelerinde de mezheplerin bu ortak yaklaşımı esas alınır ve dinin kolaylık ilkesi vurgulanır. Bu sebeple mezheplere göre sol elin kullanımı konusunda hüküm farklılığı bulunmaz ve konu ahlaki tavsiye sınırları içinde değerlendirilir.
