Nohut nasıl pişirilir? Nohut pişirmenin püf noktaları nelerdir, nelere dikkat etmek gerekir?
Nohut, kökeni Orta Doğu'ya dayanan en eski bakliyatlardan biridir ve tarih boyunca Anadolu'nun pek çok bölgesinde temel besin kaynaklarından biri olmuştur. Arkeolojik bulgular, nohudun Akdeniz havzası ve Mezopotamya'da binlerce yıldır yetiştirildiğini gösterir. Bu nedenle tek bir yöreye ait sayılması zordur. Yine de Türkiye'de özellikle İç Anadolu, Güneydoğu Anadolu ve Akdeniz bölgelerinde nohut daha belirgin bir yere sahiptir. Konya, Yozgat ve Ankara çevresinde yetiştirilen nohut türleri hem yerel mutfaklarda hem geleneksel yemeklerde sıkça kullanılır.
Güneydoğu’da nohut; etli yemeklerde, tencerelerde ve sokak lezzetlerinde önemli bir malzemedir. Gaziantep, Adıyaman ve Mardin mutfaklarında nohut hem sıcak yemeklerin temel parçası hem de özel gün sofralarının bir öğesidir. Akdeniz’de ise nohut salata, meze ve hafif yaz yemeklerinde tercih edilir. Nohut bugün yalnızca bölgesel bir ürün olmaktan çıkarak modern mutfakların da vazgeçilmez bakliyatlarından biri hâline gelmiştir. İşte nohut pişirme yöntemi ve nohut tarifi…
NOHUT NASIL PİŞİRİLİR?
Nohut hem sıcak hem soğuk tariflerde kullanılabilen bir bakliyat olduğundan yanında sunulan eşlikçiler yemeğin tarzına göre değişir. Sulu bir nohut yemeği hazırladığınızda en çok uyum sağlayan seçenek pilavdır. Tane tane pişmiş pirinç pilavı ya da bulgur pilavı nohudun yoğun dokusunu dengeler. Yoğurt da nohutla birlikte sık kullanılan bir tamamlayıcıdır. Sıcak yemeğin yanında soğuk bir yoğurt tabakası ferahlık sağlar. Salata formunda hazırlanan nohut için zeytinyağı ve limonla hazırlanan karışımlar iyi bir eşlikçidir. Yeşillikler, domates ve salatalık bu birleşimde hem renk hem tazelik sunar.
Etli nohut pişirildiğinde yanında turşu ya da közlenmiş biber kullanmak tat dengesini kuvvetlendirir. Tahıl temelli eşlikçileri tercih edenler kinoa, siyah pirinç ya da buğday tabanlı alternatiflerle daha doyurucu tabaklar oluşturabilir. Hafif bir dokunuş isteyenler için nar ekşisi ya da kimyonlu soslar da nohutla uyum sağlar.
Malzemeler
Nohut hazırlamanın temel adımı doğru ıslatma sürecidir. Nohut sert bir bakliyat türüdür ve pişme süresini kısaltmak için bir gece önceden suya koymak en ideal yöntemlerden biridir. Nohutlar geniş bir kaba alınır. Üzerlerini birkaç parmak geçecek kadar su eklenir. Bu bekleme sürecinde taneler şişmeye başlar. Hem daha hızlı hem daha eşit pişmeleri sağlanır. Ertesi gün suyu süzülür. Nohutlar tekrar yıkanır. Tencere ocağa alınır. Zeytinyağı eklenir. Yağ ısınınca yemeklik doğranmış soğan tencereye eklenir. Soğanlar yumuşayana kadar çevrilir. Renkleri hafifçe dönmeye başladığında sarımsak eklenir. Sarımsak kısa süre kavrulur.
Ardından domates salçası eklenir. İstenirse bir miktar biber salçası da kullanılabilir. Salça tencerenin tabanında kokusu çıkana kadar karıştırılır. Bu aşama yemeğin tadını belirginleştiren önemli adımdır. Salçalı karışım hazır olunca nohutlar tencereye eklenir. Birkaç kez çevrilerek salçanın taneleri kaplaması sağlanır. Üzerine sıcak su eklenir. Su miktarı nohudun yapısına göre değişse de genellikle taneleri 3–4 parmak geçecek kadar su yeterlidir. Bu aşamadan sonra tuz, karabiber, kimyon ve pul biber eklenir. Kimyon nohudun karakteristik kokusunu destekleyen bir baharattır. Pişme sırasında nohutun şişmesini dengeler.
Tencerenin kapağı kapatılır. Nohut orta ateşte yumuşamaya bırakılır. Nohutun türüne göre pişme süresi değişebilir. Ortalama 1–1,5 saat içinde taneler yumuşamış olur. Düdüklü tencere kullanılıyorsa bu süre oldukça kısalır. Pişme sırasında suyu azalırsa sıcak su eklenebilir. Soğuk su eklemek tanelerin sertleşmesine yol açabilir. Nohut istediğiniz kıvama ulaştığında ocaktan alınır. Bu aşamada nohutun su oranı kontrol edilir. Daha sulu bir yemek isteyenler su miktarını artırabilir. Daha taneli bir sonuç isteyenler suyu az tutar.
Servis ederken üzerine limon sıkmak tat dengesi açısından hoş bir dokunuş sağlar. Etli hazırlamak isteyenler haşlanmış küçük et parçalarını tencereye salça aşamasından sonra ekleyebilir. Böylece etin aroması yemeğe tamamen geçer. Doğru ıslatma, kontrollü pişirme ve dengeli baharat kullanımıyla hazırlanan nohut hem ana yemek hem de pilav eşlikçisi olarak sofrada kolayca kendine yer bulur. Taneleri yumuşak, suyu dengeli ve tadı belirgin olduğunda oldukça doyurucu bir bakliyat yemeği ortaya çıkar.
NOHUT PİŞİRME TEKNİĞİ
Nohut, farklı tekniklerle hazırlanabilen bir bakliyat olduğundan her yöntem tanelerin dokusunu farklı şekilde etkiler. En temel teknik haşlama yöntemidir. Bir gece önceden suya bırakılan nohutlar ertesi gün sıcak suyla buluşturulur. Kaynama başladığında ısıyı düşürmek tanelerin dağılmadan yumuşamasını sağlar. Bu yöntem hem sade yemeklerde hem salata hazırlığında tercih edilir. Düdüklü tencere tekniği daha hızlı sonuç almak isteyenler için uygundur. Islatılmış nohutlar kısa sürede yumuşar ve tanelerin formu daha belirgin kalır. Etli nohut yapmak isteyenler için kavurma tekniği kullanılır. Soğan ve salça önce yağda kavrulur. Ardından nohut eklenip sıcak suyla pişirme aşamasına geçilir. Bu yöntem yemeğe daha aromatik bir yapı kazandırır.
Fırında pişirme tekniği de nohutun farklı bir dokuda sunulmasını sağlar. Haşlanmış nohutlar zeytinyağı ve baharatlarla harmanlanıp fırınlandığında çıtır bir sonuç elde edilir. Bu teknik atıştırmalık yapmak için uygundur. Bir diğer yöntem de nohutun haşlandıktan sonra sosla buluşturulup kısa süre dinlendirilmesidir. Bu yöntem tanelerin hem formunu korur hem aromanın içine yavaşça yerleşmesini sağlar. Hangi teknik tercih edilirse edilsin nohutun fazla pişirilmemesi önemlidir. Fazla pişen nohut taneli formunu kaybeder.
NOHUT PİŞİRMENİN PÜF NOKTASI
Nohut hazırlarken en önemli püf noktası ıslatma sürecidir. Bir gece önceden suya koyulan nohut hem daha hızlı hem daha eşit pişer. Bu aşamada kullanılan suyun taneleri tamamen kaplaması gerekir. Nohutlar suyu çektikçe şişeceği için kabı geniş tutmak önemlidir. Ertesi gün suyu süzülen nohutların tekrar yıkanması yüzeydeki fazla nişastayı uzaklaştırır. Pişirme aşamasında sıcak su kullanmak tanelerin sertleşmesini önler. Soğuk su eklemek pişme sürecini uzatabilir. Salçayı kavurma aşaması yemeğin tadını belirler. Salçanın kokusu çıkana kadar çevrilmesi aromayı daha net ortaya çıkarır.
Kimyon eklemek isteyenler bu baharatı pişirme sırasında kullanabilir. Kimyon hem kokuyu dengeler hem tanelerin hoş bir aromaya sahip olmasını sağlar. Nohut kaynamaya başladığında ısıyı düşürmek gerekir. Uzun süre kısık ateşte pişirmek tanelerin dağılmadan yumuşamasını sağlar. Pişme süresi boyunca tencerenin kapağını sık sık açmamak önemlidir. Isının içeride kalması nohutun daha dengeli pişmesini sağlar.
