Kütahya'nın neyi meşhur? Kütahya'da ne yenir, ne alınır, neresi gezilir?
Osmanlı İmparatorluğu'nun kuruluşunun temellerinin atıldığı, Germiyanoğulları Beyliği'ne başkentlik yapmış, toprağın sanata, suyun şifaya dönüştüğü kadim bir şehirden bahsedeceğiz. Şehzadeler şehri olarak bilinen, sokaklarında gezerken çini sanatının en nadide örnekleriyle karşılaştığınız, her köşesinde tarihin derin izlerini taşıyan Kütahya, sadece bir açık hava müzesi değil, yaşayan bir kültür hazinesidir.
Evliya Çelebi'nin doğduğu bu topraklar, binlerce yıldır sanatkarların elinde şekillenen seramikleriyle dünyayı kendine hayran bırakırken, yer altından fışkıran termal sularıyla da dertlere deva olur. Aizanoi Antik Kenti'nde Zeus Tapınağı'nın gölgesinde antik çağa yolculuk yapabilir, Frig Vadisi'nin gizemli peri bacaları arasında doğanın sanatına şahitlik edebilirsiniz. Kütahya, modern dünyanın hızıyla yarışmak yerine, kendi ritminde akan, geleneklerine sıkı sıkıya bağlı ve misafirperverliğini hiç kaybetmemiş bir Anadolu kentidir. Şehrin sembolü olan vazoda pişen güveçlerin kokusu, çini fırınlarından yayılan sıcaklıkla birleştiğinde, ortaya çıkan atmosfer ziyaretçilerini bambaşka bir zamana götürür.
Kütahya, UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı'na zanaat ve halk sanatları dalında kabul edilmiş, dünyanın sayılı şehirlerinden biridir. Bu unvan, şehrin sokaklarına, dükkanlarına ve insanlarına sinmiş olan sanat ruhunun bir tescilidir. Şehre girdiğinizde sizi karşılayan devasa vazo heykeli, buranın kimliğini en baştan ortaya koyar. Ancak Kütahya'yı sadece çini ile sınırlamak haksızlık olur. Burası aynı zamanda Domaniç ormanlarının oksijen deposu, Eğrigöz Dağı'nın heybeti ve Porsuk Çayı'nın dinginliğidir. Kütahya mutfağı ise hamur işlerinin ve etin en lezzetli hallerini sunan, geleneksel yöntemlerle pişirilen yemekleriyle damak çatlatır. Cimcik mantısının o minicik formunda saklı olan emek, Kütahya insanının sabrını ve ustalığını yansıtır.
KÜTAHYA'DA NE YENİR?
Kütahya mutfağı, İç Anadolu ve Ege mutfaklarının bir sentezi gibi görünse de kendine has özgün lezzetleriyle ayrışır. Şehrin en meşhur yemeği, adını şeklinden alan cimcik mantısıdır. Hamurun incecik açılıp küçücük kareler halinde kesilmesi ve parmak uçlarıyla cimciklenerek fiyonk şekli verilmesiyle yapılan bu mantı, üzerine sarımsaklı yoğurt ve bol tereyağlı sos dökülerek servis edilir. Bir kaşığa kırk tane sığdırmanın makbul olduğu bu yemek, tam bir sabır işidir. Kütahya'nın bir diğer imza yemeği ise sini mantısıdır. Tepsiye dizilen mantıların fırınlanarak pişirilmesi ve üzerine et suyu ile yoğurt dökülmesiyle hazırlanan bu lezzet, özellikle kalabalık sofraların vazgeçilmezidir.
Et yemeklerinde ise Kütahya güveci öne çıkar. Gediz ilçesiyle özdeşleşen bu güveç, kuzu etinin, soğan, domates ve biberle birlikte toprak kaplarda, odun ateşinde saatlerce pişirilmesiyle yapılır. Etin lif lif ayrıldığı ve sebzelerle bütünleştiği bu yemek, ekmek banmaya doyamayacağınız bir lezzet şölenidir. Ayrıca küp kebabı da benzer bir yöntemle pişirilen ve lezzetiyle dillere destan olan bir diğer et yemeğidir. Hamur işi severler için Kütahya, haşhaşlı gözleme ve şibit cennetidir. Yufka ekmeğinin üzerine haşhaş ezmesi sürülerek yapılan gözlemeler, çay saatlerinin baş tacıdır. Yöresel çorbalardan sıkıcık çorbası, ince bulgurla yapılan minik köftelerin yoğurtlu ve naneli suda pişirilmesiyle hazırlanır ve oldukça doyurucudur. Kızılcık tarhanası ise mayhoş tadıyla farklı bir çorba deneyimi sunar. Tatlı olarak ise Kütahya'nın meşhur incir uyutması veya yufka tatlısı (hekimsin tatlısı) tercih edilebilir.
KÜTAHYA’DA NERESİ GEZİLİR?
Kütahya gezisinin en görkemli durağı, Çavdarhisar ilçesindeki Aizanoi Antik Kenti'dir. Roma döneminin en önemli metropollerinden biri olan bu kent, dünyanın en iyi korunmuş Zeus Tapınağı'na ev sahipliği yapar. Tapınağın devasa sütunları ve altındaki tonozlu galeri, mimari bir şaheserdir. Aizanoi aynı zamanda dünyanın ilk borsasının (Macellum) kurulduğu yerdir; duvarlarında o dönemin fiyat listelerinin yazılı olduğu taş blokları görmek, tarihi bir ekonomi dersi gibidir. Antik tiyatro ve stadyumun birleşik kompleks olarak inşa edildiği dünyadaki tek örnek de buradadır. Kütahya şehir merkezinde ise Germiyan Sokağı, Osmanlı sivil mimarisini yansıtan restore edilmiş konaklarıyla nostaljik bir yürüyüş rotasıdır. Bu sokaktaki konakların çoğu bugün restoran, kafe veya el sanatları atölyesi olarak hizmet vermektedir.
Kütahya Kalesi, şehri kuşbakışı izleyebileceğiniz, burçlarında rüzgarı hissedebileceğiniz tarihi bir yapıdır. Kalenin içindeki döner gazino, manzaraya karşı çay içmek için idealdir. Tarih ve sanat meraklıları için Çini Müzesi, Türkiye'nin ilk ve tek çini müzesi olma özelliğini taşır. Selçuklu ve Osmanlı dönemine ait binlerce çini eserin sergilendiği bu müze, seramik sanatının gelişimini gözler önüne serer. Kütahya Ulu Camii ve Dönenler Camii (Mevlevihane), şehrin manevi atmosferini soluyabileceğiniz önemli duraklardır. Şehrin doğal güzellikleri arasında Frig Vadisi özel bir yere sahiptir. Kütahya, Afyon ve Eskişehir sınırları içinde kalan bu vadi, peri bacaları, kaya mezarları ve mağaralarıyla Kapadokya'yı andırır. Yenice Çiftliği ve Sabuncupınar bölgesindeki Frig eserleri, doğa yürüyüşü ve fotoğrafçılık için harika manzaralar sunar. Ayrıca Domaniç Ormanları, özellikle sonbaharda renk cümbüşüyle büyüleyicidir. Osmanlı'nın kuruluş hikayesinin başladığı Hayme Ana Türbesi ve Mızık Çamı da Domaniç'te ziyaret edilebilir. Ilıca, Yoncalı ve Emet gibi kaplıca merkezleri ise termal turizm açısından şifa arayanların uğrak noktasıdır.
KÜTAHYA'DA NELER YAPILIR?
Kütahya'dan dönerken alınacakların listesinin başında elbette çini ve seramik ürünler gelir. Vazo, tabak, kase, fincan takımı veya dekoratif objeler... El işçiliğinin zarafetini yansıtan bu ürünler, hem eviniz için şık bir aksesuar hem de sevdikleriniz için değerli bir hediyedir. Şehrin girişindeki Çineciler Çarşısı'nda her bütçeye uygun binlerce çeşit bulmak mümkündür. Ayrıca Kütahya porseleni de dünyaca ünlüdür ve fabrika satış mağazalarından uygun fiyata porselen yemek takımları alınabilir. Yöresel lezzetlerden tarhana, erişte, haşhaş ezmesi ve leblebi de alışveriş sepetinize ekleyebileceğiniz doğal ürünlerdir. Simav ilçesinin kestanesi ve balı da kalitesiyle bilinir.
