Kurban kanı organik gübre olarak kullanılabilir
Kurban keseceklere kesim önerileri..
Kayseri Bölgesi Veteriner Hekimler Odası Başkanı Doç. Dr. Zafer Gönülalan, Türkiye'de kesimi yapılan küçükbaş ve büyükbaş hayvanlarda, Avrupa ile kıyaslandığında ekonomik kaybın yüksek olduğuna dikkat çekti. Gönülalan, Avrupa'nın bütün ülkelerinde kesilen hayvanın kanı başta olmak üzere, bütün parçalarının ekonomiye kazandırıldığını anlattı.
Türkiye'de kesilen kurbanların kanının boşa gittiğini hatırlatan Gönülalan, bu kan miktarının değerlendirilerek organik gübre olarak kullanılabileceğini ifade etti. Doç. Dr. Gönülalan, Avrupa Birliği'nin hayvan kesimi, et tüketimi aşamasındaki hijyenle ilgili Türkiye'ye yönelik önemli yasaklar uyguladığına dikkat çekerek, şu bilgileri verdi:
"Avrupa ülkelerinde bize karşı bazı yasaklar uygulansa bile kendileri hayvanların kanını değerlendiriyorlar. Kan sucuğu yaparak tüketiyorlar. Karaciğer sucukları yapıyorlar. Hayvanın kanının bir damlasını bile heba etmiyorlar. Kanı yem üretiminde katkı maddesi olarak kullanıyorlar. Hayvanın kanı alınarak katılaştırma çalışması yapılıyor. Sıvı kısmı alındıktan sonra koyu kıvamına getiriliyor. Sucuk olarak tüketiliyor. Yemeklerde bile kullanılıyor. Kurban kanının yiyecek olarak tüketilmesi sağlık açısından sorunlar içermektedir. Ancak biz bunu gübre olarak değerlendirip ekonomiye kazandırabiliriz."
Gönülalan, Türkiye'de kurban kanlarının ise değerlendirilmediğine işaret etti. Kanın tüketilmesinin doğru olmayacağını ancak toplanarak ekonomiye kazandırılabileceğine işaret eden Gönülalan, "Küçük bir masrafla kanın sıvısı arındırmadan geçiriliyor. Katı şekilde yapılacak birkaç aşama sonrasında kan tarlada organik gübre olarak değerlendirilebilir. 'Kanın organik gübre olarak kullanılmasında sakınca yok'. Kullanılan toprakta da verimi önemli ölçüde artırır." dedi.
Gönülalan, yaklaşık 600 kilogram ağırlığındaki bir büyükbaş hayvanda 13'de 1'i oranında kan olduğunu anlattı. Bir büyükbaş hayvandan yaklaşık 40 kilogram kan çıktığını ifade eden Gönülalan, küçükbaş hayvanlardaki kan miktarının da ağırlığının 13'de 1'i kadar olduğunu belirtti. Ancak, kurban kanlarının toplanması için kesimlerin mezbahanelerde yapılması gerektiğine işarete den Gönülalan, "Türkiye'de her kurban bayramında 500 bin büyükbaş, 1 milyondan fazla küçükbaş hayvan kesimi yapıldığı düşünüldüğünde değerlendirilebilecek kan miktarının çok yüksek olduğu görülür." diye konuştu.
OMURİLİĞİ KESİLEN KURBANLIĞA DAHA FAZLA ACI VERİLİR
Ayrıca, kurban kesiminde yapılan yanlışlardan bahseden Doç. Dr. Zafer Gönülalan, kesimi yapanların kesinlikle hayvanların omuriliklerine zarar vermemesini istedi.
Gönülalan; bazı vatandaşların ve kasapların, kesimde omuriliğe zarar verdiği kurbanlığın çırpınmasını durdurarak ona daha az acı verdiği düşüncesinin yanlış olduğunu ifade etti. Dinen ve bilimsel olarak, boğazlama yönteminde hayvanın yemek, nefes borusu ve şah damarlarının kesilmesi gerektiğini anlatan Gönülalan, şu uyarılarda bulundu:
"Bazı kesim yapanlar hayvanın omuriliğine zarar veriyor. Kesimde hayvanın omuriliğinin kesilmesi sonucu çırpınması engelleniyor. Bu durumda insanlar, 'Tamam bak hayvan çırpınmıyor. Acı çekmedi' diye düşünüyor. Oysa bu yöntem yanlış. Omuriliğe verilen zarar hayvanın normal kesimden daha büyük acı hissetmesine neden oluyor. Acı vermesinin yanında kanın boşalması engelleniyor. Kesilen ette halen kan kalmış oluyor. Oysa sağlıklı et tüketimi için kanın tamamen akması gerekiyor."
