HABERTÜRK, 'Cumhuriyet Arşiv Depoları'na girdi!
Devlet Arşivleri Genel Müdürü Doç. Ünal "Arşivlerde devlet sırrı var. Girilmez" anlayışına karşı
Hasan BOZKURT/ANKARA
Yakın tarihe ışık tutan milyonlarca belgenin yer aldığı depolardaki evraka ilişkin çarpıcı bilgiler veren Devlet Arşivleri Genel Müdürü Doç. Ünal "Arşivlerde devlet sırrı var. Girilmez" anlayışına karşı. "Benim dokunduğu her evraka Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı herkes dokunabilir" dedi.
Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü'nün Cumhuriyet Arşiv Depoları kapılarını ilk kez Habertürk'e açtı.
167 yıllık köklü Kurum'un Ankara Yenimahalle'deki yerleşkesinde Habertürk'ün sorularını yanıtlayan Devlet Arşivleri Genel Müdürü Doç. Dr. Uğur Ünal "Arşivlerde devlet sırrı var. Girilmez" anlayışına karşı çıkıyor. Ünal, "Benim dokunduğum her evraka Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı herkes dokunabilir" diyor.
Ünal'ın verdiği bilgiye göre depodaki Cumhuriyet ve Osmanlı arşivlerinde 200 milyon belge bulunuyor. Osmanlı Arşivi Osmanlı Devleti çatısı altında yaşamış 40'a yakın ülkenin de belgelerini içerisinde barındırıyor.
522 bin belgenin restorasyonunun yapıldığını, 13 milyon 300 bin belgenin de dijitalleştirildiğini ancak Osmanlı arşivinde 96 milyon belge ve 370 bin defter olduğunu belirten Ünal dijitalleştirme hızını artıracak projelerin hayata geçirileceğini anlattı.
2013 yılının ilk 9 aylık döneminde 2072 yerli, 358 yabancı araştırmacının inceleme izni için başvurduğu bilgisini de veren Ünal, "Kısa süre içinde araştırmacılara dünyanın herhangi bir yerinden web tabanlı olarak dijitalleştirdiğimiz belge görüntüsünü temin etme imkânını sağlayacağız" dedi.
Ünal, 40 ülke ile eğitim ve uzman değişimleri, belge örnekleri mübadelesi, ortak yayın ve sergi faaliyetleri yapıldığını da kaydetti.
Öte yandan kurumda bugünlerde ayrı bir telaş var. Emniyet Genel Müdürlüğü'nün devrettiği 1920-1962 yılları arasını kapsayan 700 bin dosyanın tasnifi yapılıyor. 42 yıla ışık tutacak belgelerin araştırmacıların incelemesine sunulması için dosyaların tamamının açılmasını bekleyeceklerini belirten Ünal, çalışmanın 8-10 yılı bulabileceğini ifade etti.
İçişleri Vekaleti'nin hafızasını taşıyan belgelerde yüzlerce değişik konu başlığı bulunduğunu dile getiren Ünal, ana başlıklar olarak şunları sıraladı:
"Komşu ve Diğer Devlet Haberleri, Siyasi Partiler ve Muhalefet, Dini –İrticai Hareketler, Terör Örgütleri, Pasaport İşlemleri, Kaçakçılık, Eski Hatay Cumhuriyeti, Casusluk Faaliyetleri, Hudut-İltica Olayları, Hanedan Mensupları, Kurtuluş Savaşı sonrası sürgün edilen ve düşman işbirlikçisi görülen 150 kişi, Azınlıklar, Basın-Yayın Suçları, Misyonerlik, Tarikatlar, Vize İşlemleri ve bazı şahsiyetlere ait takibat dosyaları."
