ABD-İran hattında son durum ne?
ABD Başkanı Trump, İran'a anlaşma için verdiği sürenin dolmak üzere olduğu söylemesinin ardından bölgede gerilim tırmandı. Trump, büyük bir ABD donanmasının İran'a hızla ilerlediğini söyledi ve "Umarım İran hızlıca 'masaya gelir' ve adil ve hakkaniyetli bir anlaşmayı müzakere eder, NÜKLEER SİLAH YOK, tüm taraflar için iyi olan bir anlaşma" ifadelerini kullandı. İran Dışişleri Bakan Arakçi ise, tehdit altında müzakere etmeye hazır olmadıklarını, her türlü saldırıya karşılık vereceklerini söyledi. Hamaney'in kıdemli danışmanı ise "Amerika'nın her kaynaktan, her düzeyde gerçekleştireceği herhangi bir askeri eylem savaşın başlangıcı sayılacaktır" dedi
ABD Başkanı Donald Trump'ın Tahran'a sürenin hızla tükendiğini söylemesi ve "büyük bir ABD donanmasının büyük güç, coşku ve amaçla" İran'a doğru hızla ilerlediğini açıklamasının ardından, bölgede gerilim yükseldi.
ABD Başkanı Trump, çarşamba günü sosyal medyada yaptığı paylaşımda, uçak gemisi USS Abraham Lincoln'ün öncülük ettiği filonun, bu ayın başlarında Venezuela lideri Nicolas Maduro'nun görevden alınmasından önce Venezuela'ya gönderilenden daha büyük olduğunu ve "gerekirse hız ve şiddetle görevlerini yerine getirmeye hazır" bulunduğunu söyledi.
TRUMP'TAN İRAN'A: ANLAŞMA YAPIN
Trump paylaşımında şu ifadeleri kullandı:
"Umarım İran hızlıca 'masaya gelir' ve adil ve hakkaniyetli bir anlaşmayı müzakere eder, NÜKLEER SİLAH YOK, tüm taraflar için iyi olan bir anlaşma. Zaman daralıyor, gerçekten çok kritik bir noktadayız!
İran'a daha önce de söylediğim gibi, ANLAŞMA YAPIN! Yapmadılar ve "Gece Yarısı Çekiç Operasyonu" yaşandı; İran'da büyük bir yıkım oldu. Bir sonraki saldırı çok daha kötü olacak! Bunun tekrar olmasına izin vermeyin."
Bu açıklamalar, Trump'ın İran'ın nükleer programının geleceğine ilişkin bir anlaşmayı reddetmesi halinde yakın zamanda bir tür askeri saldırı başlatma niyetinde olduğuna dair şimdiye kadarki en net işaret olarak görülüyor.
Trump, Ocak ayının başlarında İran'daki protestolara destek açıklamasında bulunmuş ve "yardım yolda" demişti; ancak daha sonra "infazlar durdu" gerekçesiyle bu tutumundan geri adım atmıştı.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, "Yaklaşık 30 bin ABD askeri, binlerce İran yapımı tek yönlü İHA ve kısa menzilli balistik füzelerin menzili içinde. Bu füzeler birliklerimizin varlığını tehdit ediyor. Bu ihtimale karşı savunma yapabilmek için bölgede yeterli personel bulundurmalıyız." dedi.
Rubio ayrıca, İran'ın ABD askerlerine saldırı planladığına dair işaretler olması halinde Trump'ın İran'ı vurma yönündeki "önleyici savunma seçeneğini" de koruyacağını söyledi ve "Kesinlikle bu kapasiteye sahipler; binlerce ve binlerce balistik füze biriktirdiler" dedi.
HAMANEY'İN DANIŞMANI: HERHANGİ ASKERİ EYLEM SAVAŞIN BAŞLANGICI SAYILACAKTIR
İran dini lideri Hamaney'in kıdemli danışmanı Ali Şemhani, İbranice yazdığı bir sosyal medya paylaşımında şunları söyledi:
"Amerika'nın her kaynaktan, her düzeyde gerçekleştireceği herhangi bir askeri eylem savaşın başlangıcı sayılacaktır ve yanıtımız derhal, kapsamlı ve eşi benzeri görülmemiş olacak; saldırgana, Tel Aviv’in kalbine ve tüm destekçilerine yöneltilecektir."
TÜRKİYE ARABULUCU POZİSYONUNDA
Öte yandan Türkiye ve Körfez ülkeleri İran ile ABD arasında ortak bir zemin bulmaya çalışarak her iki tarafla da görüşmeler yürütüyor. Ancak Tahran, baskı altında ya da ön koşullarla müzakere etmeyeceğini söyledi.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da dün İranlı mevkidaşı Abbas Arakçi ile görüştü. Habertürk'ten Sena Alkan'ın aktardığına göre ABD ve İran arası gerilimde Türkiye arabulucu pozisyonunda.
İRAN: TEHDİT ALTINDA MÜZAKERE ETMEYE HAZIR DEĞİLİZ
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, tehdit altında müzakere etmeye hazır olmadığını, ancak ön koşulsuz görüşmelere açık olduğunu söyledi. Bu tutumunu, çeşitli arabulucular aracılığıyla Witkoff’a ilettiğini belirtti.
Arakçi, çarşamba gecesi sosyal medyada paylaştığı mesajında şunları yazdı:
"Cesur Silahlı Kuvvetlerimiz, sevgili kara, hava ve deniz topraklarımıza yönelik HER TÜRLÜ saldırıya anında ve güçlü biçimde karşılık vermeye hazırdır; parmakları tetiktedir.
Aynı zamanda İran, her zaman karşılıklı faydaya dayalı, adil ve hakkaniyetli bir NÜKLEER ANLAŞMAyı, eşit koşullarda, baskıdan, tehditten ve yıldırmadan uzak, memnuniyetle karşılamıştır; bu anlaşma İran'ın barışçıl nükleer teknoloji hakkını güvence altına almalı ve NÜKLEER SİLAH OLMAMASINI garanti etmelidir."
Son 24 saat içinde Arakçi ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan; Suudi Arabistan, Katar ve Mısır'dan diplomatlarla ayrı ayrı görüşmeler yaptı.
Üç Arap ülkesi de, İran'ın ön koşullu bir sonucu kabul etmek zorunda kalmadan müzakerelerin yeniden başlatılmasının yollarını yoğun biçimde araştırıyor. Üç hafta önce Trump'ı bir saldırıdan vazgeçirmede kritik rol oynamışlardı; ancak Trump'ın artık daha fazla askeri seçeneği bulunuyor ve protestoların bastırılmasından ziyade nükleer bir anlaşmaya daha fazla odaklanmış görünüyor.
Trump, İran'ın yerli uranyum zenginleştirme programını terk etmesini, BM nükleer denetçilerinin geri dönmesine izin vermesini ve yüksek derecede zenginleştirilmiş uranyum stokunu, büyük olasılıkla Rusya'ya, üçüncü bir tarafa devretmesini istiyor. İran ise uranyum zenginleştirme kapasitesinden vazgeçmeye her zaman karşı çıktı, ancak stoklarına sıkı sınırlar getirmeye istekli olduğunu belirtti.
