Türk piyasalarındaki depremin nedeni...

OPEC’in geçen hafta yapılan toplantıda üretimi kısmayı reddetmesi, hatta bilakis serbest bırakması sonrasında petrol fiyatlarında serbest düşüş tam gaz devam ediyor. Uluslararası Enerji Ajansı’nın dünkü açıklamasında küresel talepteki yavaşlama ve OPEC’in üretim kararıyla küresel arz fazlasının en az 2016 yılının sonuna kadar devam edeceğini bildirmesinin de etkisiyle brent petrolün varil fiyatı dün 38.34 dolara indi. Bu gelişmeyle haftalık kaybın yüzde 9.3’e ulaştığı petrol fiyatlarında yılbaşından bu yana yaşanan düşüş ise yüzde 33’ü aştı. ABD tipi ham petrolün varil fiyatı ise 35.7 dolara düştü. Petrol fiyatlarında yaşanan bu düşüş küresel ekonomideki büyüme endişelerini artırırken, gelişmekte olan ülke piyasalarını da vuruyor. Petrol üreticisi ülkeler fiyatların geldiği seviye itibarıyla zorlanırken bu durum piyasalardaki havayı da bozuyor.

Şöyle ki, devletlerin sahip olduğu ve çeşitli varlıklara yatırım yapan dünyanın en büyük beş ulusal varlık fonunun dördünün kaynağını petrol oluşturuyor. Bunlar 855.4 milyar dolarlık Norveç, 773 milyar dolarlık Abu Dhabi, 668.6 milyar dolarlık S. Arabistan ve 592 milyar dolarlık Kuveyt fonu. Bu fonların bir süredir paralarını yatırdıkları varlık yönetim şirketlerinden çıkmaya başladıklarına dikkat çeken analistler, piyasalardan çıkan paranın da büyük çoğunluğunun bu petrol fonları olduğunu belirtiyor. Bu fonların 2015 3. çeyrekte, toplamda 19 milyar dolarlık çıkış yaptığı hesaplanıyor. Petrolün yanı sıra FED’in faiz artırımlarına başlayacağı beklentisiyle gelişmekte olan ülkelerde yaşanan para çıkışları da piyasaları sarsıyor. Borsalar sert düşerken, para birimleri dolar karşısında değer kaybediyor. TL’nin yüzde 1.25 değer kaybettiği dün, Güney Afrika Randı yüzde 2.5’in üzerinde, Brezilya Reali yüzde 1.7, Rus Rublesi ise yüzde 1.2 değer kaybetti.